Mazhoranca dhe opozita dështuan sërish që të arrijnë një marrëveshje midis tyre, edhe kur në tryezë iu ishte lënë një paketë me pika të përcaktuara qartë nga faktori ndërkombëtar, e përforcuar dy ditët e fundit nga ZëvendëNdihmës i Sekretarit Amerikan të Shtetit, Hoyt Brian Yee.
Paketa “McAllister plus”, e cila parashikonte të sillte një zgjidhje të krizës politike, në fakt rezultoi e kundërta, pasi kryeministri Edi Rama nuk pranoi të negociojë shtyrjen e datës së zgjedhjeve të 18 qershorit.
Nga ana e tij, kreu i Partisë Demokratike, Lulzim Basha ka hequr dorë nga disa kërkesa të mëparshme nisur që nga miratimi i Vettingut, sipas marrëveshjes së 21 korrikut të vitit të kaluar dhe nga krijimi i qeverisë teknike.
Basha ka kërkuar votimin elektronik dhe identifikimin biometrik të votuesve dhe shtyrjen e zgjedhjeve për një datë të mëvonshme. Njëra datë për zhvillimin e procesit zgjedhor mund të ishte 23 korriku i propozuar nga zyrtarët amerikanë ose në muajin shtator, një datë që do të përcaktohej nga Presidenti i ri i Republikës, Ilir Meta, i cili e merr zyrtarisht detyrën e tij më 24 korrik.
Sipas anëtarit në Këshillin Kombëtar të Partisë Demokratike dhe njëherësh kreu i grupit të këshilltarëve të djathtë në Bashkinë e Tiranës, Leonard Olli, ky refuzim i kryeministrit Edi Rama, është një përpjekje e këtij të fundit për të zhvilluar zgjedhje pa opozitën.
“Kisha dyshime se Rama do pranonte pa presion paketën “McAllister” dhe prandaj në thelb e ka refuzuar edhe në momentin e parë. Kjo për një arsye shumë të thjeshtë: Frika nga humbja e shtyn të bëjë votime pa opozitën. Pjesë thelbësore e kësaj pakete lidhet me shtyrjen e detyrueshme të datës së zgjedhjeve. Gjoja i shqetësuar për aspektin kushtetues rrëzon paketën, duke refuzuar të pranojë shtyrjen e datës së zgjedhjeve. Ai nuk do të japë garanci për zgjedhje të lira dhe për këtë refuzon paketën “McAllister”, por e fsheh këtë fakt, duke përdorur datën e zgjedhjeve”, thekson Olli.
Shtyrja e zgjedhjeve
Olli argumenton se nëse nuk arrihet një marrëveshje për shtyrjen e zgjedhjeve para vendimit që do të marrë Kolegji Zgjedhor mbi paligjshmërinë e regjistrimit të partive të majta në KQZ, por edhe nisur nga mosregjistrimi i partive opozitare si subjekte zgjedhore në këtë institucion, praktikisht partitë opozitare nuk mund të hyjnë në zgjedhje.
Nëse Kolegji Zgjedhor do të rrëzojë kërkesën e partive opozitare mbi paligjshmërinë e regjistrimit të subjekteve të majta zgjedhore, atëherë i hapet rruga mazhorancës të shkojë e vetme pa opozitën në zgjedhje, gjë e cila do të sillte një situatë gati destabilizuese për vendin.
Nga ana tjetër, nëse Kolegji Zgjedhor do të marrë parasysh kërkesën e opozitës, atëherë forcat politike do të hyjnë në një spirale negocimi midis tyre për të gjetur mekanizmat ligjorë dhe kushtetues për të caktuar datën e zgjedhjeve.
“Nëse nuk shtyhet data, partitë opozitare nuk mund të hyjnë në zgjedhje. Mendon se ne dhe ndërkombëtarët jemi kaq të trashë sa mos e kuptojmë këtë fakt. Kjo paketë bie automatikisht nëse nuk shtyhen zgjedhjet e Rama, për arsye se nuk do në thelb paketën, si frikacak nuk e thotë këtë troç, por fshihet pas datës së zgjedhjeve si element kushtetues”, shprehet më tej ai.
Afati kushtetues i zgjedhjeve
Olli shpjegon edhe atë që quhet afati kushtetues për 18 qershorin. Sipas Ollit, afati kushtetues nuk lidhet me datën e zgjedhjeve por me afatin e përfundimit të mandateve të deputetëve.
Sipas tij, ky është një argument shtesë për të kuptuar se përse zgjedhjet mund të shtyhen përtej 18 qershorit, ku një datë mund të jetë në muajin korrik nëse përcaktohet nga partitë parlamentare ose në muajin shtator, datë që do të përcaktohej nga presidenti i ri, i cili merr detyrën më 24 korrik.
“Afati kushtetues nuk lidhet me datën e zgjedhjeve, por me afatin e përfundimit të mandateve të deputetëve. Kjo ishte arsyeja që zgjedhjet vendore u shtynë në vitin 2007, kur lideri global donte karrigen e bashkisë sërish pa zgjedhje. Pra, nga pikëpamja kushtetuese zgjedhjet mund të shtyhen. Rama e di por nuk do, pasi është ai që kërkon pushtet në tavolinë dhe jo opozita, prandaj po e çon vendin në greminë që të hyjë i vetëm në garë e të kënaqet se doli i pari… Çdo argument tjetër që mund të thuhet nga mazhoranca është broçkull. Kjo është e vetmja e vërtetë, mundësia për karrige është të bëjë votime pa opozitën!”, përfundon Olli.
