Astronomët kanë pikasur tre asteroidë afër Tokës që fshiheshin brenda shkëlqimit të diellit. Një nga asteroidët është objekti më i madh potencialisht i rrezikshëm që paraqet rrezik për Tokën për t’u zbuluar në tetë vitet e fundit.
Asteroidët i përkasin një grupi të gjetur brenda orbitave të Tokës dhe Venusit, por ata janë tepër të vështirë për t’u vëzhguar, sepse shkëlqimi i diellit i mbron ata nga vëzhgimet e teleskopit.
Për të shmangur shkëlqimin e diellit, astronomët hodhën mundësinë për të kryer vëzhgimet e tyre gjatë dritares së shkurtër të muzgut. Një ekip ndërkombëtar “spiunoi” shkëmbinjtë hapësinorë ndërsa përdorte Kamerën e Energjisë së Errët të vendosur në teleskopin 4 metra Víctor M. Blanco të vendosur në Observatorin Ndër-Amerikan Cerro Tololo në Kili.
Një nga asteroidët, i quajtur 2022 AP7, është 1.5 kilometra (0.9 milje) i gjerë dhe ka një orbitë që mund ta sjellë atë në rrugën e Tokës në të ardhmen, por është e vështirë për shkencëtarët të dinë se kur.
“Studimi ynë në muzg po kërkon zonën brenda orbitave të Tokës dhe Venusit për asteroidë”, tha autori kryesor i studimit Scott S. Sheppard, një astronom në Laboratorin e Tokës dhe Planeteve të Institutit Carnegie për Shkencën në Uashington, DC.
“Deri më tani ne kemi gjetur dy asteroidë të mëdhenj afër Tokës që janë rreth 1 kilometër të gjerë, një madhësi që ne e quajmë vrasës planetësh”.
Shkencëtarët përcaktuan se asteroidi kalon orbitën e Tokës, por kjo ndodh kur Toka është në anën e kundërt të diellit – ky model do të vazhdojë për shekuj meqë asteroidit i duhen pesë vjet për të përfunduar një orbitë rreth diellit.
Por me kalimin e kohës, lëvizja orbitale e asteroidit do të jetë më e sinkronizuar me atë të Tokës. Shkencëtarët nuk e dinë orbitën e asteroidit me saktësi të mjaftueshme për të thënë se sa i rrezikshëm mund të bëhet në të ardhmen, por tani për tani, ai “do të qëndrojë shumë larg nga Toka”, tha Sheppard.
Një asteroid afër Tokës me përmasa 1 kilometër (0.6 milje) ose më i madh “do të kishte një ndikim shkatërrues në jetën siç e njohim ne”, tha ai. Pluhuri dhe ndotësit do të mbushnin atmosferën për vite, duke ftohur planetin dhe duke parandaluar që rrezet e diellit të arrijnë në sipërfaqen e Tokës.
“Do të ishte një ngjarje e zhdukjes masive siç nuk është parë në Tokë prej miliona vitesh”, tha Sheppard.
Ekipi pret të gjejë më shumë asteroidë vrasës planetësh në sondazhin e tyre gjatë dy viteve të ardhshme. Shkencëtarët besojnë se ka rreth 1000 objekte afër Tokës me përmasa më të mëdha se 1 kilometër, dhe sondazhet gjatë dekadës së fundit kanë gjetur rreth 95% të tyre.
Dy asteroidët e tjerë, 2021 LJ4 dhe 2021 PH27, janë në orbita shumë më të sigurta që nuk paraqesin rrezik për Tokën.
Megjithatë, astronomët janë të intriguar nga 2021 PH27, sepse është asteroidi më i afërt i njohur me diellin. Ndërsa shkëmbi hapësinor i afrohet yllit tonë, sipërfaqja e tij arrin temperatura mjaft të nxehta për të shkrirë plumbin.
Astronomët që gjuajnë asteroidë, përballen me një sfidë të madhe nëse duan të gjejnë shkëmbinj hapësinorë brenda sistemit të brendshëm diellor – i cili përfshin Mërkurin, Venusin, Tokën, Marsin dhe rripin kryesor të asteroideve. Për të shmangur dritën e ashpër të diellit, ata kanë vetëm dy dritare 10-minutëshe çdo natë për të fshirë zonën me teleskopë tokësorë.
Gjatë muzgut, astronomët ende përballen me ndërlikimet e një qielli të ndritshëm në sfond për shkak të diellit. Dhe për të kërkuar sistemin e brendshëm diellor, teleskopët e tyre duhet të fokusohen pranë horizontit, që do të thotë se ata duhet të shikojnë atmosferën e trashë të Tokës dhe efektet e saj turbulluese.
Nëse gjërat tingëllojnë të ndërlikuara për teleskopët me bazë tokësore, vëzhgimet e sistemit të brendshëm diellor janë të pamundura për teleskopët me bazë hapësinore si Hubble dhe James Webb, sepse nxehtësia e diellit dhe drita intensive mund të skuqin instrumentet e tyre, kjo është arsyeja pse të dy observatorët hapësinorë janë drejtuar larg. Aftësia me fushë të gjerë të Kamerës së Energjisë së Errët i ndihmoi astronomët të kapërcenin sfidat e tyre vëzhguese dhe ata ishin në gjendje të fshinin me detaje shtrirje të mëdha të qiellit të natës.
“Zonat e mëdha të qiellit janë të nevojshme sepse asteroidët e brendshëm janë të rrallë dhe nevojiten imazhe të thella, sepse asteroidët janë të zbehtë dhe ju po luftoni qiellin e ndritshëm të muzgut pranë Diellit, si dhe efektin shtrembërues të atmosferës së Tokës,” tha Sheppard.
“DECam mund të mbulojë zona të mëdha të qiellit deri në thellësi të paarritshme me teleskopë më të vegjël, duke na lejuar të shkojmë më thellë, të mbulojmë më shumë qiell dhe të hetojmë sistemin e brendshëm diellor në mënyra që nuk janë bërë kurrë më parë.”
Objektet pranë Tokës janë asteroidë dhe kometa me një orbitë që i vendos ato brenda 48.3 milionë kilometrave (30 milionë milje) nga Toka. Zbulimi i kërcënimit të objekteve afër Tokës që mund të shkaktojnë dëme të rënda është fokusi kryesor i NASA-s, dhe organizatave të tjera hapësinore në mbarë botën.
Burimi i lajmit: CNN. Përshtatur nga Tirana Today
