Kur mbërrita në Jemen u trondita. Çdo ditë, pas dreke në të gjithë vendin njerëzit mblidhen në grupe dhe përtypin gjethe. Gra, burra, madje edhe fëmijë.
-A përtyp khat?
-Po.
-Sa herë në ditë?
-Çdo ditë?
-Çdo ditë?!
-Po ti je shumë i vogël.
-Jam i madh.
-Jo nuk je shumë i madh.
-Jam më i madhi nga të gjithë.
Shkova që të zbuloj se çfarë po ndodh me këtë vend…
-Paqja qoftë me ju Haxhi.
-Dhe me ju.
-Si jeni?
-Mirë, faleminderit.
-Pra ti do të na tregosh se çfarë është pema khat?
-Po.
Këtu në Jemen ajo quhet khat. Gjethet e reja të kësaj peme, përmbajnë një lëndë narkotike të quajtur katinon. Është e paligjshme në shumë vende, por jo këtu në Jemen. Këtu ajo është pjesë e jetës, kulturës së tyre.
-Pra ju kultivoni khat? Edhe e konsumoni gjithashtu?
-Po.
-Përditë?
-Çdo ditë.
-Disa më thonë se ajo të ndihmon në përqendrimin e mendjes.
Nëse ke për të studiuar, ajo të qetëson, ndihmon në komunikim. Madje mund t’iu ndihmojë të qëndroni të shëndetshëm.
“Nëse keni ethe apo dhimbje kjo bimë ju kuron, ju ndihmon”, thotë një përdorues.
Por të tjerët, thonë se khat është pema e djallit.
“Për këtë pemë djallëzore, jemenasit po shesin gjithçka që kanë”, thotë një jemenas i revoltuar.
“Kur fillon të përtypësh, e ndjen veten në ekstazë. Të bën të ndihesh i suksesshëm, edhe kur je dështaku më i madh”, shpjegon një përdorues i rregullt.
Ata po thonë se khat po shkatërron tokat, ekonominë dhe njerëzit. Një gjë është e sigurt: khat e ka pushtuar këtë vend.
“Për ne, khat është diçka normale, ashtu si sallata”
Khat përdoret në çdo ngjarje sociale, nga mbledhjet e qeverisë, tek dasma e këtij të riu.
“Khat përdoret në gjithçka. Të mundëson shijimin e muzikës nëpër dasma”, thotë një i ftuar.
-Pra përdorimi i khat është traditë nëpër dasma.
-Khat është një domosdoshmëri në një dasmë.
Kjo është një dasmë tipike në Jemen. Të gjithë përtypin gjethet e pemës khat.
“Unë vetë nuk do të shkoja në asnjë dasmë, ku nuk shërbehet khat”, përfundon jemenasi që ushqehet me khat në vend të sallatës.
PËRSHTATI TIRANA TODAY
