Nga: Refik HASANI
Me rastin e 30-vjetorit jubilar të mbajtjes së Referendumit të 1 e 2 Mars-it 1992, popullata me shumicë shqiptare të Komunës së Preshevës, Medvegjës dhe Bujanocit, shpalli këtë krahinë si Autonome, duke themeluar edhe Kuvendin për Autonomi Territoriale-Politike të shqiptarëve të tri komunave.
Më datën 1 e 2 Mars 2022, po bëhen tri dekada, që kur më datën 1 e 2 Mars 1992, u mbajtën për dy ditë rreshtë, shprehja e vullnetit dhe ishte përcaktimi politik i së ardhmes duke marrë përgjegjësinë për ta shtruar-ngritur për zgjidhje çështjen e kësaj krahine-duke respektuar aspiratën e shprehur në formë plebishitare të Referendumit.
I pasuar pas Referendumit është edhe kryengritja e armatosur ku përmes Ushtrisë Çlirimtare Preshevë, Medvegjës dhe Bujanocit, është sakrificë e kësaj krahine për realizim të drejtës së këtij Referendimi.
Përpjekjet e rëndësishme e popullit shumicë për liri e barazi qytetare të kësaj krahine është edhe gurthemeli tjetër si që është Marrëveshja e Konçulit. Referendumi është kontribut i gjithë forcave politike e intelektuale, ishte një akt i lartë historik, ishte një unitet dhe veprim i përbashkët i gjithë subjekteve politike shqiptare në ish-RSFJ, Republikën e Shqipërisë dhe Diasporës. Po kalojnë tri dekada të Referendumit, statusi politik i shqiptarëve të kësaj Krahine nuk është zgjidhur, dhe vazhdohet të dominohet nga diskriminimi në të gjithë fushat e jetës.
Legjislatura e re e Parlamentit të Kosovës që ka dalë nga zgjedhjet e datës 14 Shkurt 2021, përkatësisht Legjislatura e re e Parlamentit të Shqipërisë nga zgjedhjet e datës 25 Prillit 2021, do të duhej të vizitojn në realism e investim të projekteve për Krahinën Shqiptare dhe të presin përfqësues e veprimtar që organizuan Referendumin.
Në këtë përvjetor, jubilar Parlamenti i Kosovës dhe Parlamenti i Shqipërisë do të duhej të deklarohen në mënyrë zyrtare në mbrojtje të Referendumit.
Për tri dekada të gjitha qeveritë e Tiranës dhe e Prishtinës zyrtare, shumë pak e kanë ndihmuar këtë krahinë shqiptare. Në këtë jubilar të Referendimit do të duhej të shënohet me manifestime të ndryshme, duke përfshirë edhe veprimtari kulturore, politike e deri tek konferenca shkencore jo vetëm në Preshevë, Medvegjë e Bujanoc, por edhe në Prishtinë, Tiranë, Shkup e gjithëandej diasporës. /Tirana Today
