Rusia dhe Bjellorusia kanë filluar prej 10 ditësh stërvitje të përbashkëta ushtarake, mes frikës së vazhdueshme për një pushtim rus të Ukrainës. Bjellorusia është një aleat i ngushtë i Rusisë, dhe ka një kufi të gjatë me Ukrainën.
Shtetet e Bashkuara i kanë quajtur stërvitjet – që besohet se janë dislokimi më i madh i Rusisë në Bjellorusi që nga Lufta e Ftohtë – një lëvizje “shkallëzuese”. Ukraina thotë se ato përbëjnë “presion psikologjik”. Rusia ka mohuar në mënyrë të përsëritur çdo plan për të pushtuar Ukrainën, pavarësisht se grumbullon më shumë se 100.000 trupa në kufi.
Por SHBA dhe vendet e tjera perëndimore kanë paralajmëruar se një sulm mund të ndodhë në çdo kohë.
Moska thotë se nuk mund të pranojë që Ukraina – një ish-republikë sovjetike me lidhje të thella sociale dhe kulturore me Rusinë – mund të bashkohet një ditë me aleancën e mbrojtjes perëndimore të NATO-s, dhe ka kërkuar që kjo të përjashtohet. Ajo ka mbështetur një rebelim të armatosur në Ukrainën lindore që nga viti 2014.
Rreth 30.000 trupa ruse pritet të marrin pjesë në stërvitjet me Bjellorusinë. Udhëheqësi i Bjellorusisë, Aleksandër Lukashenko është një aleat i fortë i presidentit rus Vladimir Putin. Kremlini e mbështeti Lukashenkon pas zgjedhjeve të diskutueshme në vitin 2020 që çuan në protesta.
Një zëdhënës i Kremlinit i përshkroi stërvitjet e përbashkëta si serioze, duke thënë se Rusia dhe Bjellorusia po “përballeshin me kërcënime të paprecedentë”. Ambasadori i Rusisë në BE, Vladimir Chizhov, megjithatë, i tha BBC-së se vendi i tij ende beson se diplomacia mund të ndihmojë në de-përshkallëzimin e krizës mbi Ukrainën. Ai tha se trupat ruse të vendosura aktualisht në Bjellorusi, do të kthehen në bazat e tyre të përhershme pas stërvitjeve.
Bisedimet që synojnë uljen e tensioneve, priten të zhvillohen më vonë të enjten dhe do të përfshijnë të dërguarit rusë dhe ukrainas së bashku me Francën dhe Gjermaninë – të njohur si kuarteti i Normandisë. Ka disa sugjerime se një fokus i rinovuar në të ashtuquajturat marrëveshje të Minskut – të cilat synonin t’i jepnin fund konfliktit në Ukrainën lindore – mund të përdoret si bazë për të zbutur krizën aktuale.
Ukraina, Rusia, Franca dhe Gjermania i mbështetën marrëveshjet në 2014-2015. Ambasadori i Francës në SHBA, Philippe Etienne, shkroi në Twitter se marrëveshjet e Minskut duhet të përdoren për të “ndërtuar një zgjidhje të qëndrueshme politike”.
Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar Boris Johnson, do të udhëtojë në Bruksel dhe Varshavë të enjten në mbështetje të aleatëve të NATO-s. Udhëtimi i Johnson është pjesë e një rritje të aktivitetit diplomatik, me Sekretarin e Jashtëm Liz Truss dhe Sekretarin e Mbrojtjes Ben Wallace gjithashtu që do të takohen me homologët e tyre rusë në Moskë të enjten. Përpara vizitës së parë në Rusi nga një sekretar i jashtëm i Mbretërisë së Bashkuar në katër vjet, zonja Truss tha se ishte e vendosur të ngrihej për lirinë dhe demokracinë në Ukrainë, dhe synonte të nxiste Moskën të ndiqte një zgjidhje diplomatike.
Moska ka fajësuar vazhdimisht ato që i quan “kombet anglo-saksone” për përshkallëzimin e tensioneve rreth Ukrainës. Dhe i përshkroi pretendimet e Mbretërisë së Bashkuar se Kremlini planifikoi të instalonte një qeveri kukull pro-ruse në Ukrainë si histeri.
Ndërkohë, kancelari gjerman Olaf Scholz do të takohet të enjten në Berlin me liderët e vendeve baltike, Estonia, Letonia dhe Lituania – shtete të vogla anëtare të NATO-s që kufizojnë Rusinë dhe ndodhen në ish-Bashkimin Sovjetik. “Detyra është që ne të sigurojmë sigurinë në Evropë dhe besoj se kjo do të arrihet”, tha ai në një konferencë të përbashkët shtypi me kryeministren daneze, Mette Frederiksen, të mërkurën.
Burimi i lajmit: BBC. Përshtatur nga Tirana Today
