Andi Dobrushi, “Politico.eu”/Brukseli mund të dëshirojë të pushojë disi nga bisedimet Brexit të kësaj jave, për të mirëpritur miratimin që shqiptarët i bënë të dielën në shumicë, reformave që do të çojnë vendin drejt anëtarësimit në BE. Numërimi i votave është ende në proces, por rezultatet paraprake tregojnë se kryeministri Edi Rama dhe Partia Socialiste e drejtuar prej tij, po shkojnë drejt sigurimit të më shumë se 70 votave të nevojshme në parlament, për të krijuar vetëm kabinetin qeveritar.
Partia e dytë më popullore është Partia Demokratike e Lulzim Bashës. Të dyja forcat, janë të patundura në qasjen e tyre në favor të bashkimit me Bashkimin Evropian. Duke pasur parasysh se më shumë se 95 për qind e shqiptarëve bien dakord se integrimi në BE është shumë i rëndësishëm për vendin, nuk është çudi që platformat e partive kryesore të përfshijnë përmbushjen e kërkesave bazë të Brukselit për anëtarësim në union.
Brukseli duhet të ngushëllohet nga fakti, se thuajse 4 nga 5 votues i mbështetën këto dy parti. Vetëm pjesëmarrja e ulët – 45 për qind e votuesve të regjistruar, në një ditë të nxehtë në fund të Muajit të Ramazanit – e njollosi disi këtë ngjarje.
Bashkëqytetarët e mi, kanë pasur prej kohësh një marrëdhënie të vështirë me proceset zgjedhore. Që nga rënia e komunizmit në vitin 1991, zgjedhjet janë parë si zgjidhje për krizat politike, por vetë ato kanë shkaktuar shpesh kriza, të rënduara nga bojkotet, pengimi në parlament, konfliktet dhe negociatat e pafundme.
Votimi i së dielës, shënoi një distancim të rëndësishëm nga këto praktika. Rama dhe Basha zhvilluan një fushatë çuditërisht të ndrojtur, duke rënë paraprakisht dakord që qeveria e ardhshme do të duhet të përcaktojë përparësitë e reformave të nevojshme për të ecur përpara me anëtarësimin evropian.
Marrëveshja politike e 18 majit, shënoi fund e bojkotit parlamentar 3-mujor të opozitës, dhe mund të ketë çuar në një epokë të re të pjekurisë politike. Marrëveshja përfshinte një sërë masash për ndërtimin e besimit mes palëve, shtyrjen e datës së zgjedhjeve dhe emërimin e teknokratëve në pozicionet ministrore kyçe që do të kishin ndikim në procesin e zgjedhjeve.
Parlamenti votoi pro ngritjes së komisioneve të vettingut, për të mbikëqyrur reformën në drejtësi, një kusht ky kyç për anëtarësim në BE, në një kohë që miratuan ndryshimet në disa ligje, të cilat kishin për qëllim të mbronin zgjedhjet e lira dhe të ndershme.
Më e rëndësishmja, marrëveshja parasheh një reformë kushtetuese dhe zgjedhore në legjislaturën e re, ndryshimin e sistemit të prokurimit publik në Shqipëri, dhe mënyrën se si auditohen shpenzimet publike.
Organizata ime, mbështet reformën në drejtësi si të nevojshme për të hyrë në BE, pasi ajo është jashtëzakonisht e rëndësishme për jetën e përditshme në Shqipëri. Gjyqtarët e pavarur duhet t’u garantojnë personave me aftësi të kufizuar, mundësinë për të sfiduar diskriminimin nga ana e qeverisë, apo për t’iu ofruar familjeve rome seanca të ndershme kundër dëbimit nga shtëpitë e tyre.
Ata gjithashtu do të jenë çelësi, për të siguruar që zyrtarët e lartë përgjegjës për shpërthimin vdekjeprurës në një depo municioni në fshatin Gërdec në vitin 2008, të mos lihen pa u ndëshkuar. Rezultatet e të hënës, tregojnë se socialistët tanimë do të ketë një mandat për të marrë masat e nevojshme që Shqipëria t’i bashkohet BE-së.
Qeveria e re do të jetë në gjendje të distancohet nga partnerët e koalicionit të vjetër dhe udhëheqë e vendin e vetme. Mënyra sesi Rama do të trajtojë rivalët e tij politikë gjatë dy muajve të ardhshëm, do të përcaktojë trashëgiminë e tij.
Ndërmarrja e një reforme efektive në drejtësi dhe transformimi i administratës publike në një shërbim civil të shkathët dhe të përgjegjshëm, do të kërkojë një konsensus të vazhdueshëm, në rast se zoti Rama kërkon t’u shesë shqiptarëve rezultate të prekshme të qeverisjes së tij në mandatin e dytë.
Pa marrë parasysh se sa kohë duhet, ose apo se kush është tek e fundit në krye të qeverisë – të gjitha rrugët të çojnë në Bruksel. Shqipëria duhet të përshpejtojë përpjekjet e saj drejt anëtarësimit në BE.
Ndërsa numërohen fletët e fundit të votimit, ka ardhur koha që organizatat e shoqërisë civile si ajo që unë drejtoj, të ndërhyjnë për të siguruar që politikanët të miratojnë ndryshimet reale, të cilat shkaktojnë një përmirësim domethënës në jetën e qytetarëve shqiptarë.
Konsensusi nuk duhet të çojë në vetëkënaqësi. Qeveria e re duhet të bëjë gjithçka që mundet për të çrrënjosur korrupsionin, dhe për të siguruar suksesin e reformave. Ka shumë pengesa që ende duhet të tejkalohen: një ekonomi hije e lidhur me tregtinë e drogës, mungesa e transparencës dhe akuzat e vazhdueshme për korrupsion.
Nesër, ne do të kthehemi tek kacafytjet e politikës shqiptare. Negocimi i qeverisë së re në rrugën e reformave, do të jetë vendimtar. Shqipëria ia ka dorëzuar timonin Ramës, por udhëtimi i tij nuk do të jetë i lehtë. Megjithatë, një gjë është e qartë. Pa marrë parasysh se sa kohë do të duhet, apo kush është në krye të qeverisë- të gjitha rrugët të çojnë në Bruksel.
Shënim: Andi Dobrushi është drejtor ekzekutiv i Fondacionit Soros në Shqipëri.
Përshtati për Tirana Today, Alket Goce
