Forcat kryesore politike në vend, kanë në fokus të premtimeve të tyre elektorale, përdorimin e sistemit fiskal në funksion të rritjes së ekonomisë.
Por eksperti i ekonomisë dhe financave, Prof.Dr. Arben Malaj, në një intervistë për “Tirana Today”, u sugjeron partive politike të tregohen të matur në premtimet e tyre, pasi luhatjet e theksuara në sistemin fiskal, mund të prodhojnë pasoja të rënda për fatin e një ekonomie.
Për këtë, Malaj jep dy këshilla; (I)“Taksa duhet të jetë sa më neutrale dhe (II) shkalla e taksimit progresiv të vijë duke u zbutur dhe numri i shkallëve duke u reduktuar”.
Madje ai sjell si shembull një formulë konkrete të aplikuar në SHBA, për të ilustruar atë çka mund të pësojë ekonomia nga ulja e pakujdesshme e taksave.
“Dua të sjell një shembull nga i cili duhet të mësojmë. Shteti Kansas-it në Amerikë uli të gjitha taksat me idenë që ulja e taksave do të krijonte rritje ekonomike dhe rritja ekonomike do të krijonte të ardhura. Dy vite pas aplikimit të taksave të ulura, ekspertët arritën në këto konkluzione. E para; taksa ndikon në rritje ekonomike por nuk e garanton atë. E dyta; Politikat e veçanta për biznese të veçanta, e çajnë sistemin tatimor dhe krijojnë gropa të zeza. E treta; Ulja për dy vjet e taksave jo vetëm që nuk arriti të sigurojë rritje ekonomike, por shkoi e gjitha në thellim të deficitit. Njerëzit u bindën që po shkonin drejt një krize, ndaj guvernatori republikan pranoi të rriste përsëri taksat, mjaft të mos cenohej cilësia e infrastrukturës, arsimit, shëndetësisë dhe funksionet prioritare të një qeverisje vendore. Prandaj ne duhet të mësojmë prej tyre”, theksoi ai.
Në rast të aplikimit të formulës së uljes së taksave, Malaj këshillon ulje graduale, pasi siç thotë ai, në këtë rast do të kishte rrisqe potenciale.
Të përmirësohet funksionimi i shtetit ligjor e reforma në gjyqësor dhe taksa nga 15% të mos ulet direkt në 9%, pasi ka rrisqe potenciale. Uljet e shpejta dhe të thella të taksave, sjellin rritje të deficitit buxhetor dhe borxhit publik dhe prodhojnë kriza. Duhet theksuar se nuk ka rritje ekonomike pa stabilitet të financave publike. Në këtë aspekt duhet bërë shumë kujdes me uljen e taksave dhe rritjen e shpenzimeve, pasi në të dy krahët kemi propozime që në një mënyrë ose një tjetër rrezikojnë të rrisin deficitin buxhetor,” vë në dukje ai.
Sa i përket premtimeve të LSI-së për rritjen me 10% të ekonomisë deri në vitin 2021, Malaj tha:“Duhet të theksoj që rritja ekonomike e Shqipërisë është e përllogaritur nga institucionet financiare ndërkombëtare, deri në 2020, me 4%. Rritje të tilla ekonomike, kanë qenë rritje tipike të vendeve me një nivel të ulët zhvillimi siç ka qenë Kina, e cila për një kohë të gjatë pati rritje me 10-11 % dhe tani e ka 7%. Është shumë e vështirë që të kemi rritje të ekonomisë me 10%.”
