Më 27 qershor 1953, Komanda e Kombeve të Bashkuara (UNC) dhe Forcat Komuniste të Koresë së Veriut nënshkruan një armëpushim që i dha fund tre viteve të luftimeve në Kore. Megjithëse UNC e udhëhequr nga SH.B.A. nuk arriti të merrte të gjithë gadishullin, ajo zmbrapsi me sukses sulmet komuniste në jug të paraleles së 38-të. Për më tepër, megjithëse në kundërshtim me Konventën e Gjenevës 1947, e cila kërkonte shkëmbimin me shumicë të të gjithë të burgosurve të luftës, politika e riatdhesimit vullnetar e Presidentit Truman u tregua shumë e suksesshme: 47,000 të burgosur kinezë dhe Kore të Veriut të luftës filluan një goditje propagandistike kundër qeverive të tyre Marksiste duke zgjedhur të mos kthehen në vendlindjet e tyre.
Në shtator, megjithatë, 23 të burgosur amerikanë të luftës gjithashtu refuzuan riatdhesimin, duke shkaktuar një debat kombëtar midis gazetarëve, politikanëve, oficerëve ushtarakë, psikiatërve dhe vetë ushtarëve. Gjatë një periudhe ftohjeje 90-ditore, ushtarët u mbajtën në zonën neutrale të Panmunjom, por vetëm dy ndryshuan mendje në përgjigje të lutjeve të zyrtarëve amerikanë dhe letrave nga familjet e tyre.
Arsyeja e pranuar në atë kohë ishte se atyre u ishte bërë lavazh truri ndërsa ishin mbajtur robër. Kjo vërtetohej nga 149 robër të tjerë të mbajtur nga kinezët / koreano-veriorët të cilët “raportuan se rrëmbyesit e tyre kishin bërë një përpjekje sistematike për të prishur besimet e tyre dhe për t’i bindur ata të bashkëpunonin”. Time dhe Newsweek botuan artikuj duke kërkuar të meta tek këta 21 vetë, për të shpjeguar pse ata mund të ishin manipuluar. Revistat fajësonin arsye të tilla si alkoolizmi, sëmundjet seksualisht të transmetueshme, koeficienti i ulët i inteligjencës dhe të qenit “i sëmurë”.
Rraca luajti një rol të rëndësishëm gjatë gjithë debatit kombëtar, veçanërisht pasi tre nga 21 jo-të kthyerit ishin të zinj. Diskutimi i të kthyerve zezakë në shtypin e të bardhëve nxorri në pah perceptimin e publikut për komunizmin dhe të drejtat civile në mesin e viteve 1950. Për shembull, shumë botime vunë në dukje përpjekjen e veçantë që bënë kinezët për të dashur ushtarë amerikanë me ngjyrë, pasi theksuan se në kombin e tyre marksist të gjithë anëtarët e shoqërisë trajtoheshin në mënyrë të barabartë.
Gjatë periudhës së ftohjes 90-ditore, të 23 ushtarët amerikanë u mbajtën në territorin neutral. 2 të cilët u larguan nga grupi u martializuan për dezertim dhe bashkëpunim, njëri u dënua me 20 vjet dhe tjetri me 10. 21 të tjerët u shkarkuan në mënyrë të pandershme dhe udhëtuan në Kinë.
Sapo arritën në Kinë, ushtarët u dërguan për të punuar në një fermë kolektive. Brenda 1.5 vjetësh, tre prej tyre ikën dhe kërkuan strehim në ambasadën britanike në Pekin. Në vitin 1958, 7 ushtarë të tjerë ishin larguar nga Kina. Në vitin 1966, vetëm dy mbetën në Kinë. Një nga 21 u kthye në Shtetet e Bashkuara në 1965 dhe shpjegoi veprimet e tij në 1953 si të motivuara nga “zemërimi për tërheqjen e idhullit të tij, gjeneralit Douglas MacArthur, i cili favorizoi përdorimin e armëve bërthamore për t’i dhënë fund luftës. Gjatë dy viteve të burgimit ai u ndje gjithnjë e më i braktisur nga Amerika ”.
Një nga tre ushtarët zezakë (i cili u kthye në Shtetet e Bashkuara në 1966) shpjegoi se diskriminimi në Shtetet e Bashkuara ishte arsyeja që ai shkoi në Kinë në 1953. Në 1991 ai tha, “Lavazh truri? Kinezët ma kthyen trurin në normalitet. Ne zezakëve na ishte bërë lavazh truri shumë përpara Luftës Koreane ”. Ndërsa ushtarët u kthyen në Shtetet e Bashkuara, u zbulua një arsye tjetër: Me sa duket disa nga ushtarët ishin informuar për shokët e tyre ndërsa ishin në kampe burgu dhe në vend që të refuzonin situatën ekonomike dhe politike në Shtetet e Bashkuara ata thjesht kishin frikë të ktheheshin.
burimi: https://rarehistoricalphotos.com/american-soldiers-stayed-north-korea/
