Emrat e vendeve të botës – Italia, Franca, Vietnami e kështu me radhë – janë çdo ditë në fokus të parullave të identitetit, fjalimeve politike plot frymëzim, protestave dhe aktiviteteve përkujtimore.
Nëse thellohemi në historinë e tyre etimologjike, zbulojmë se të gjithë, apo gati të gjithë, burojnë nga katër kategori themelore:emri i një popullate ose fisi, nga një tipar gjeografik,emri i një personazhi historik ose simbolik, ose një pike të rëndësishme në histori.
Në këtë përfundim mbërrin një studimi kryer nga “Quartz”, që zbulon se si në fund të fundit, zgjedhja e emrave të vendeve që na identifikojnë,është më shumë një proces i zakonshëm dhe demokratik, dhe nuk tregon ndryshime të mëdha.
Metoda
Gazetarët e “Quartz”, iu referuan biblës së toponimisë, Fjalorit të Saktë të Oksfordit të Emrave të Vendeve të Botës, për të gjetur origjinën e emrave të 195 shteteve të pavarura të njohura nga Shtetet e Bashkuara (një kriter ky i zgjedhur më shumë për lehtësi).
Kur emri origjinal ishte shumë i ndryshëm nga termi në anglisht, ata iu kthyen pas në origjinën e termit lokal që përdor çdo komb për t’iu referuar vetvetes:për shembull Suomi, për Finlandën. Në këtë mënyrë, ata përcaktua 4 kritere kryesore të emërtimit të vendeve, ndërsa nënvizuan se sipas përkufizimit, etimologjia e emrave të vendeve është shpesh e mjegullt.
- Fiset, mbretëritë dhe grupet etnike
Një e treta e emrave të vendeve të botës, vijnë nga emri i grupit më të vjetër të njerëzve që jetuan, ose migruan në atë territor. Kështu, Italia e ka marrë emrin nga Vituli (ose Viteli), një popullsi që jetonte në pjesën jugore të gadishullit; Franca, nga populli i frankëve; Vietnami, nga populli Viet, Koreja e Jugut (Daehan Minguk ) nga tre fise Han që jetuan në shekullin II-të para Krishtit.
Ndërkohë, disa shtete e kanë marrë emrin e tyre nga një përshkrim i karakteristikave fizike të popullatave origjinale. Për shembull, termi Papua – nga Papua Guinea e Re – duket se i referohet flokëve të ashpër të popullatave melaneziane.
- Karakteristikat e territorit
Çereku i emrave të shteteve të botës, buron nga disa aspekte gjeografike të një territorit të caktuar. Kështu,Algjeria e ka marrë emrin nga termi “algeri”, që do të thotë “ishujt, duke iu referuar ishujve dikur të pranishëm buzë kryeqytetit me të njëjtin emër,Algjerit.
Mali i Zi (Crna Gora në gjuhën vendase) tregon malin jugperëndimor Lovçen. Emri Islandë rrjedh nga një term i vjetër i norvegjishtes që do të thotë “Toka e akullit”.Disa emra vendesh rrjedhin nga përshkrimet e para të kolonëve evropianë.
Për shembull, Hondurasi vjen nga një shprehje spanjolle që do të thotë “ujëra të thellë”. Sierra Leone e mori këtë emër nga kolonët portugezë, ndoshta për të përshkruar tingullin e gjëmimit të bubullimave në kodrat prapa kryeqytetit, dhe jo për të treguar luanët.
- Momentet kyçe në histori
Në grupin e 195 shteteve mbi të cilat u krye ky studim, 25 janë emërtuar sipas drejtimit të tyre gjeografik. Për shembull, Nippon, emri i dikurshëm i Japonisë, do të thotë “toka e diellit në lindje”, duke iu referuar faktit se Japonia është në lindje të Kinës, dhe për këtë arsye në drejtim të agimit të Diellit në raport me një vëzhgues në Kinë. Ndërkohë, Norvegjia do të thotë “rruga për në Veri”.
- Njerëz të famshëm
25 vende të tjera janë emërtuar sipas emrave të njerëzve që kanë pasur një rëndësi të veçantë në historinë e tyre (zbulim, themelim, pavarësi …). Kështu, Filipinet e kanë marrë emrin nga mbreti spanjoll i shekullit XVI Filipit II. Bolivia e ka marrë emrin nga revolucionari venezuelian Simon Bolivar, që ishte vendimtar për pavarësinë e saj.
Izraeli është një emër tjetër për emrin Jakob, patriarku i popullit hebre. Dy Amerikat ia detyrojnë emrin e tyre Amerigo Vespuçit, eksploruesit italian që e kuptoi se toka e prekur nga evropianët nuk kishte asnjë lidhje me Inditë.
Kristofor Kolumbi është ai që la më shumë gjurmë nga të tjerët. Emri i tij është i lidhur me atë të 8 shteteve, dhe mendohet se ai ishte përgjegjës për emrin e shtetit ishullor të Shën Kits dhe Nevis.
Burimi i lajmit: https://www.focus.it/cultura/curiosita/quasi-tutti-i-paesi-prendono-il-nome-da-queste-quattro-cose
Përshtatur nga TIRANA TODAY
