Hashim Thaçi, pas viteve 1990 ishte në pozicion drejtues në Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), duke shpallur luftë ndaj serbëve me qëllimin e vetëm pavarësinë e Kosovës, diçka që ai arriti me ndihmën e bombardimeve të ushtrisë amerikane dhe me mbështetjen e plotë politike të Gjermanisë . Për rolin dhe veprimin e tij, ai u akuzua më pas për kryerjen e krimeve të luftës, por megjithatë, ai u zgjodh kryetar i shtetit të ri prej 1.8 milionë banorësh.
Nga ana tjetër, Aleksandër Vuçiç, i cili tani është President i Serbisë, ishte drejtues i një partie ultranacionaliste, duke mbajtur ministrin e inteligjencës së qeverisë së Millosheviçit, nga i cili bëri gjithçka për të parandaluar shkëputjen e Kosovës dhe zvogëlimin e mëtejshëm të vendit të tij .
Në atë kohë, të dy ata mund të vrisnin njëri-tjetrin në qoftë se ata ishin ballë për ballë. Sot, ata ende nuk kanë simpati për njëri-tjetrin, sipas deklaratës së Vuçicit. Por kjo nuk i pengon ata të qëndrojnë në të njëjtën tryezë, ashtu siç bënë javën e kaluar në Tirol, ku diskutuan për gjërat që ata luftuan dy dekada më parë: Ndryshimi konsensual i kufijve midis vendeve të tyre!
Të shtunën e kaluar, dy presidentët u takuan në Tirol, Austri, ku ata ishin të gatshëm të heqin dorë nga lëshimet reciproke – duke thënë “korrigjimin” e situatës aktuale që nuk përfaqëson realitetin etnik në terren. Dhe më 7 shtator, të dy janë të ftuar në Bruksel, nga Federico Mogherini për të paraqitur planet e tyre.
Sigurisht, distanca që i ndan ato mbetet e madhe dhe nuk do të jetë e lehtë për t’u lidhur. Në të njëjtën kohë, ekzistojnë rezistenca si brenda dy vendeve, me njerëz të fortë që besojnë se nuk duhet të bëhet koncesioni në anën tjetër. Në Serbi, për shembull, Kisha Ortodokse e trajton Kosovën si një vend të shenjtë për popullin serb, ndërsa në Prishtinë shumica as nuk duan të dëgjojnë për një “shkëmbim toke” të mundshëm me Beogradin.
Por këtu gjithashtu, ka dy faktorë që duket se luajnë një rol katalitik – ashtu si në rastin e ish Republikës Jugosllave të Maqedonisë. E para është synimi i Serbisë për t’u bashkuar me BE-në, i cili mund të përjashtohet nëse nuk e njeh pavarësinë e Kosovës dhe respektivisht nevojën që kosovarëve që të bëhen anëtarë të OKB-së dhe pastaj të aplikojnë për anëtarësim në NATO, si dhe në BE.
Sa i përket faktorit të dytë, nuk është asgjë tjetër veçse “premiera” që kanë kapur Shtetet e Bashkuara për të mbyllur çështjet e pazgjidhura në Ballkan, duke e pezulluar në mënyrë të përhershme dhe të parevokueshme rrugën e Rusisë, e cila gjithashtu pretendon një pjesë të konsiderueshme të “byrekut” të ndikimit ekonomik dhe politik në atë rajon.
Në të vërtetë, vlen të përmendet se amerikanët po shtyjnë kaq shumë, edhe pse për negociatat Vuçiç-Thaçi, zyrtarisht amerikanët deklarojnë se nuk dinë asgjë dhe nuk kanë ndërhyrë, por këto deklarata kanë provokuar reagimet e forta të Berlinit. Për këtë arsye, vetë Angela Merkel ka deklaruar se ajo nuk do të pranojë asnjë ndryshim në kufijve, duke u thirrur në rrezikun e hapjes së Aoolos Askos dhe provokimin e një efekti domino përgjatë gjithë gadishullit Egje.
Përkundër faktit se ndjeshmëria e udhëheqjes politike gjermane ndaj kësaj çështje (Gjermania ka qenë lojtari kryesor në shpërbërjen e ish-Jugosllavisë …), fakti është se rreziku është më shumë se vetëm një realitet. Sepse nëse një marrëveshje Serbia-Kosovë është e kombinuar me një “rishpërndarje” të tokës, megjithëse atipike, atëherë kush do të bindë hungarezët e Vojvodinës, shqiptarët maqedonas, serbët në Bosnje dhe Hercegovinë dhe shumë më tepër se nuk kanë të drejtë të bëjnë kërkesa të ngjashme ? Dhe kush do ta ndalë Turqinë e Erdoganit që të përfshihet drejtpërsëdrejti në këtë rast, duke pretenduar gjithashtu se ajo që ajo konsideron se i përket “kufirit të zemrës së saj”?
Rreziku i një raundi të ri të konflikteve etnike apo edhe të luftës, i shoqëruar nga ndryshimet kufitare, është më shumë se një realitet në Ballkan, ku kontradiktat dhe urrejtja mbeten të paqëndrueshme, me përgjegjësi specifike, të cilat gjithashtu përmenden. Ata që bëjnë plane ose llogarisin që tani nga se sa do jenë dëmet dhe përfitimet duhet të dinë edhe efektet e tjera në mendjen e tyre.
BURIMI: liberal.gr
PËRSHTATI: TIRANA TODAY
