Tashmë e dimë se shkaku kryesor i problemeve në politikën e jashtme të Turqisë, të përjetuara në Lindjen e Mesme, në Evropë dhe në Amerikë, buron ngaqë çdo gjëje nuk i është thënë “Po” dhe nga nervozizmi i thirrësve të saj të jashtëm. Shembull i krijimit të një situate të tillë janë edhe zhvillimet që zunë vend përpara vendimit që Gjermania mori për lëshimin e bazës ushtarake Inxhirlik në Turqi. Ose, a nuk e shikojmë se si disa vende të Gjirit Persik me në krye Egjiptin u nervozuan me Turqinë përse nuk e la vetëm Katarin në Krizë? Ose, a nuk e dallojmë tensionin që lindi ngaqë Turqia nuk pranoi në mënyrë kategorike armatosjen e organizatave terroriste PYD/YPG nga SHBA?
1. Erdogani dhe Gjermania
Vizitat e jashtme të Presidentit Erdogan mbartin përmbajtje të tjera, kur i shikojmë nga pikëpamja e vizitave të jashtme të mëparshme të Turqisë. Për shembull, ajo që do të dalë nga vizita që Erdogani do të kryejë këtë korrik në Gjermani, do të jetë një temë që do të pritet me më shumë interes nga sa është pritur më parë. Për ta kuptuar këtë situatë le të japim 2 shembuj nga historia e jashtme e diplomacisë turke…
2. Person i padëshiruar
Rrëzimi i mbretit Faruk në vitin 1952 në Egjipt dhe kalimi i oficerëve të rinj nën drejtimin e Kolonel Naserit, ambasadorin e Turqisë në Kajro Fuat Hulusi Tugajin e kishin nervozuar shumë. E shoqja e ambasadorit, piktorja Emine Tugaj, e cila ishte dhe vajza e Shkëlqësisë Ahmet Muhtar Pashës, ishte një zonjë që kishte krijuar afrimitet me dinastinë e Egjiptit. Por, ambasadori Tugaj e shfaqi hapur gjithë mllefin e tij kur u takua me Presidentit Naser në një mbrëmje gala në operën e Kajros në vitin 1954. Ai në vend të shtrëngonte dorën që Naseri i zgjati, tundi gishtin përpara fytyrës së tij dhe duke e poshtëruar përpara gjithë diplomatëve të tjerë i tha “jeni mbartës i sjelljeve jo xhentëlmenë”. Si përfundim, qeveria egjiptiane e shpalli ambasadorin e Turqisë Fuat Hulusi Tugajin “person i padëshiruar” dhe i njohu 24 orë afat për lëshimin e vendit.
3. Kriza me Francën
Si ngjarje të dytë kujtojmë vitit 1973 në Francë. Armenët e Francës në përkujtim të “Gjenocidit Armen” vendosën disa pankarta në oborrin e kishës Parada Armene në Marsejë. Ambasadori Turqisë në Francë Hasan Esat Isik, megjithëse nuk i erdhi ndonjë kërkesë e tillë nga Ankaraja, reagoi ashpër kundër lejimit të një aktiviteti të tillë nga Franca. Kjo sjellje e ambasadorit këto dy vende i futi në një periudhë krize në marrëdhëniet mes tyre.
Gazeta SABAH/ Mehmet Barlas
