Efekti që dha shpallja e pavarësisë nga ana e Katalonjës, mund të ketë një efekt “zhurme” në Ballkanin Perëndimor. Më shumë se një çerek shekulli pas shpërbërjes së Jugosllavisë, disa prej shteteve që po vijnë të janë shumë të paqëndrueshme se perspektivat e tyre lidhur me kufijtë gjeografikë. Ky ishte dhe rasti ku tre vjet më parë referendumi për pavarësinë e Skocisë, përfundoi me dështim, shkruan lepoint.
Një dështimi i tillë ndodhi dhe me Barleconën, e cila nuk mundi që të çlirohej nga “kujdestaria” e Madridit: Nëse të tjerët vendosin të marrin fatin e tyre në dorë, kush mund t’i pengojë?
Nga Bosnja dhe Hercegovina në Serbi, nëpërmjet Kosovës, tundimi separatist nuk është saktësisht i njëjtë me atë të Katalonjës: Pretendimi është më pak i pavarur sesa një riintegrim.
Të gjitha këto shtete duhet të merren si pakicat etnike të cilat, me të drejtë ose pa të drejtë, ndihen të ngatërruara dhe ëndërrojnë të bashkohen me “Atdheun”. Për shembull, komuniteti kroat i Bosnjës, që është me shumicë në Herzegovinë në jug të vendit, gjithmonë ka pasur fantazinë e bashkimit me Kroacinë fqinje. Tashmë është e vështirë të shihet në Bashkimi Evropian, në të cilin Kroacia është një shtet anëtar, tani i duhet të pranojë një modifikim të kufijve në një zonë kaq të paqëndrueshme.
Serbia vetë kërcënohet me shpërthime
Përcaktimi i liderëve të Republika Srpska, një entitet autonom që bashkon serbët e Bosnjës. Tani rregullisht ata kërcënojnë të shpallin pavarësinë nga Bosnje-Hercegovina dhe të bashkohen me Serbinë. Dhe pse nuk e kanë bërë deri më tani, kjo mbi të gjitha ka ardhur pasi shkëputja do t’i kushtonte zemërimin e bashkësisë ndërkombëtare.
Vetë Serbia nuk është imune. Myslimanët në Sanxhak dhe hungarezët në Vojvodinës kërkuar status të veçantë, si shqiptarët e Luginës së Preshevës,të cilët kërkuan të jenë të bashkëngjitur me Kosovën fqinje … ndërsa vetë serbëve e Kosovës, argumentojnë për një kthim në orbitë nga Beogradi.
Përfundimi i këtyre ankesave, të cilat kanë rifituar forcën pas krizës katalanase, ato mund të çojnë në një luftë të re ballkanike. Udhëheqësit nacionalistë e kampeve të ndryshme janë të shqetësuar në mënyrë periodike dhe mjaft cinike ndaj këtyre.
Për më tepër, në rast se Carles Puigdemont do të prante të merrte azil në Belgjikë, me shumë gjasa Katalonjës do merret nga Madrid. Ironikisht, ka pasur një kohë kur Jugosllavia frymëzoi pavarësinë katalanase. Në verën e vitit 1991, të rinjtë e Puigdemont kishte vizituar Slloveninë, të pasurit e republikave jugosllave që sapo kishte shpallur pavarësinë e saj, duke shpresuar për të mësuar për të çuar përpara kauzën e tij./Tirana Today/
