Ekonomia shqiptare ka shënuar rritje në katër vitet e fundit duke vendosur në lojë një faktor shumë të rëndësishme, i cili lidhet me eksportet dhe importet, por rritja e tyre është bërë duke eksportuar krahun e lirë të punës, por edhe shitjet e pasurive kombëtare.
Eksportet shqiptare, të shprehura në shifra shkojnë në vlerën e 272 miliardë lekëve, ose e thënë ndryshe në 2 miliardë euro. Ndërsa rritja si bazë vjetore kap shifrën e 12.1%. Gjithashtu indikatori tjetër i pasqyrës së ekonomisë, janë edhe importet e mallrave të cilat arritën në vlerën e 626 miliardë lekë, duke u rritur me një 8, 1 % krahasuar me një vit më parë.
Mallrat me rritje të madhe në eksporte janë produktet e tekstileve dhe këpucët, por edhe materialet e ndërtimit dhe metale, të cilat janë një tregues pozitiv për ekonominë.Sektori i mineraleve dhe lëndëve djegëse ka pësuar një rënie të madhe, ndërsa dhe lëvizjet e fundit në rafineritë e Ballshit dhe të Fierit, por edhe sektori i energjisë elektrike ka hasur në një terren aspak rritës përgjatë këtyre viteve. Kujtojmë rastin e ARMOS dhe problemet që kanë hasur punëtorët e kësaj ndërmarrjeje.
Minerale, lëndë djegëse, energji elektrike” kanë vijuar për të katërtin vit radhazi me performancë negative. Në 2017-n ato arritën në 43 miliardë lekë, me një rënie prej 7% me bazë vjetore, duke u përgjysmuar në krahasim me 2013-n, kur ishte dh evitim ë i mirë. Konjuktura e pafavorshme e çmimeve të naftës dhe fakti që Bankers Petroleum, operatori më i madh në këtë fushë i ka shitur një pjesë të prodhimit kompanisë IRTC, që shfrytëzonte rafinerinë e ARMO-s kanë ndikuar në këtë ecuri. Edhe energjia nuk ka qenë në ditët e saj më të mira për shkak të thatësirës të tejzgjatur. Pesha e këtij grupi zbriti në 15.8%, duke zbritur në vendin e tretë.
“Gjatë vitit 2017 eksportet e mallrave arritën vlerën 273 mld lekë, duke u rritur me 12,1 %, krahasuar me një vit më parë dhe importet e mallrave arritën vlerën 626 mld lekë, duke u rritur me 8,1 %, krahasuar me një vit më parë. Deficiti tregtar arriti vlerën 353 mld lekë, duke u rritur me 5,2 %, krahasuar me 2016. Eksportet, gjatë këtij viti janë rritur me 12,1 %, krahasuar me një vit më parë”-thuhet në publikimin e INSTAT.
Grupet që kanë ndikuar pozitivisht në rritjen vjetore të eksporteve, janë: “Materiale ndërtimi dhe metale” me +4,9 pikë përqindje, “Tekstile dhe këpucë” me +4,4 pikë përqindje, “Ushqim, pije, duhan” me +1,9 pikë përqindje. Në ndryshimin vjetor të eksporteve ka ndikuar negativisht grupi: “Minerale, lëndë djegëse, energji elektrike” me -1,4 pikë përqindje.
Gjatë këtij viti, importet janë rritur me 8,1 % krahasuar me 2016. Të gjitha grupet kanë ndikuar pozitivisht në rritjen vjetore të importeve, ku grupet që kanë ndikuar më tepër në rritjen vjetore të importeve, janë: “Minerale, lëndë djegëse, energji elektrike” me +2,8 pikë përqindje, “Tekstile dhe këpucë” me +1,2 pikë përqindje, “Produkte kimike dhe plastike” me +1,2 pikë përqindje.
Shkëmbimet tregtare, për vitin 2017, me vendet e BE zënë 66,3 % të gjithë tregtisë. Gjatë këtij viti, eksportet drejt vendeve të BE-së zënë 77,1 % të eksporteve gjithsej dhe importet nga vendet e BE-së zënë 61,6 % të importeve gjithsej. Partnerët kryesorë tregtarë janë: Italia (36,2 %), Greqia (6,8 %), Gjermania (6,8 %).
Në Dhjetor 2017 eksportet e mallrave arritën vlerën 22 mld lekë, duke u rritur me 0,6 %, në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë dhe duke u ulur me 13,5 %, në krahasim me Nëntor 2017. Importet e mallrave në Dhjetor 2017 arritën vlerën 61 mld lekë, duke u rritur me 8,9 %, në krahasim me një vit më parë dhe me 11,1 %, në krahasim me Nëntor 2017.
Deficiti tregtar i këtij muaji është 39 mld lekë, duke u rritur me 14,2 %, krahasuar me Dhjetor 2016 dhe me 32,5 %, në krahasim me Nëntor 2017. Kontributi i grupeve kryesore në ndryshimin vjetor të eksporteve: Rritja vjetore e eksporteve prej 0,6 %, këtë muaj është ndikuar kryesisht nga grupet: “Tekstile dhe këpucë” me +4,6 pikë përqindje, “Ushqim, pije, duhan” me +1,9 pikë përqindje, “Materiale ndërtimi dhe metale” me +1,8 pikë përqindje. Grupi që ka ndikuar negativisht në ndryshimin vjetor të eksporteve, është: “Minerale, lëndë djegëse, energji elektrike” me -10,5 pikë përqindje.
Ecuria e tregtisë së mallrave sipas vendeve partnere
Në muajin Dhjetor 2017, vendet me të cilët Shqipëria ka pasur rritje më të madhe të eksporteve, në krahasim me Dhjetor 2016 janë: Italia me (17,0 %), Gjermania me (16,8 %) dhe Maqedonia me (19,3 %). Ndërsa vendet me të cilat eksportet kanë pasur uljen më të madhe janë: Kosova me (-14,7 %), Spanja me (-3,6 %) dhe Greqia me (-17,0 %).
Gjatë këtij viti, vendet me të cilët Shqipëria ka pasur rritje më të madhe të eksporteve, në krahasim me një vit më parë, janë: Italia me (9,9 %), Kosova me (26,0 %) dhe Spanja me (87,5 %). Ndërsa vendet me të cilat eksportet kanë pasur uljen më të madhe, janë: Turqia me (-24,0 %), Zvicër me (-48,0 %) dhe Hollanda me (-4,0 %).
Në muajin dhjetor 2017, vendet me të cilët Shqipëria ka pasur rritje më të madhe të importeve, në krahasim me dhjetorin 2016 janë: Italia me (1,4 %), Greqia me (9,5 %) dhe Turqia me (4,7 %). Ndërsa vendet me të cilat importet kanë pasur uljen më të madhe janë: Kina me (-1,2 %), Gjermania me (-27,3 %) dhe Shtetet e Bashkuara me (-7,8%). Gjatë këtij viti, vendet me të cilët Shqipëria ka pasur rritje më të madhe të importeve, në krahasim me një vit më parë, janë: Italia me (5,7 %), Turqia me (11,2 %) dhe Greqia me (9,2 %).
Ndërsa vendet me të cilat importet kanë pasur uljen më të madhe, janë: Gjermania me (-7,7 %), Kina me (-2,6 %) dhe Franca me (-4,4 %). Të tjera Makineri, pajisje dhe pjesë këmbimi Materiale ndërtimi dhe metale Tekstile dhe këpucë Prodhime druri dhe letre Lëkurë dhe artikujt prej tyre Produkte kimike dhe plastike Minerale, lëndë djegëse.
Tregtia e jashtme e mallrave sipas disa vendeve të BE-së.
Eksportet Importet Shkëmbimet tregtare me vendet e BE zënë 66,3 %, të gjithë tregtisë.Në dhjetor 2017, eksportet drejt vendeve të BE-së zënë 78,3 % të eksporteve gjithsej dhe importet nga vendet e BE-së zënë 62,0 % të importeve gjithsej. Partnerët kryesorë tregtarë janë: Italia (34,6 %), Kina (6,8 %), Greqia (6,5 %) dhe Gjermania (6,3 %).
