Bisedimet që synojnë rifillimin e eksporteve të grurit ukrainas të bllokuara nga Rusia në Detin e Zi, kanë prodhuar një marrëveshje, tha Turqia. Ajo ngre shpresat për një fund të ngecjes, e cila la miliona në rrezik në rritje nga uria.
Ministri i Mbrojtjes i Turqisë, Hulusi Akar, tha se të dyja palët kishin rënë dakord për mënyrat për të garantuar sigurinë e rrugëve të transportit për anijet me grurë.
Ai tha se marrëveshja do të nënshkruhet javën e ardhshme, kur do të mbahen më shumë bisedime në Turqi.
Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres e quajti përparimin e së mërkurës një “hap kritik përpara”.
Ai tha se duhej më shumë punë për të finalizuar marrëveshjen, e cila do të kërkonte “shumë vullnet të mirë dhe angazhime nga të gjitha palët”.
Ukraina ka qenë në gjendje të dërgojë një pjesë të grurit të saj me rrugë dhe hekurudha, dhe një rrugë e re detare po hapet përmes grykëderdhjes së Danubit. Por vetëm 2.5 milionë tonë u eksportuan muajin e kaluar, shumë më pak se mesatarja prej tetë milionë tonësh para luftës dhe miliona të tjerë janë duke pritur në portin ukrainas të Odesës.
Flota ruse e Detit të Zi thuhet se po ndalon çdo dërgesë që hyn ose del, dhe “BBC” ka dokumentuar prova në rritje se forcat e Moskës kanë vjedhur dhe eksportuar grurë ukrainas. Rrugët e tjera janë minuar shumë.
Ukraina optimiste për marrëveshjen për rihapjen e Detit të Zi
Por duke folur nga Kievi gjatë fjalimit të tij të natës të mërkurën, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky dukej se kishte një ton optimist. “Delegacioni ukrainas më ka raportuar se ka përparim. Në ditët në vijim, ne do të biem dakord për detajet me sekretarin e përgjithshëm të OKB-së”, tha ai.
Përpara se të shpallej përparimi, diplomatët thanë se negociatat përfshinin plane që anijet ukrainase të drejtonin anijet me grurë brenda dhe jashtë ujërave të portit të minuar.
U sugjerua gjithashtu se Rusisë do t’i kërkohet të respektojë një armëpushim, ndërsa dërgesat lëvizin dhe se Turqia – e mbështetur nga OKB – do të ofrojë inspektimin e anijeve për të zbutur frikën ruse për kontrabandën e armëve.
Rusia dhe Ukraina prodhojnë 30% të furnizimit me grurë në botë. Para luftës, Ukraina shihej si shporta e bukës në botë, duke eksportuar 4.5 milionë ton prodhime bujqësore në muaj përmes porteve të saj.
Dhe ndërsa Ukraina ka arritur të marrë disa eksporte përmes kanaleve të tjera, ato kanë kompensuar vetëm pjesërisht mbylljen e Detit të Zi, me vëllime të eksporteve deri në rreth 30% të totalit të tyre të paraluftës.
Në maj, Guterres paralajmëroi se bllokada ruse kërcënoi “të kthejë dhjetëra miliona njerëz në pasiguri ushqimore të ndjekur nga kequshqyerja, uria masive”.
“Ka mjaft ushqim në botën tonë tani nëse veprojmë së bashku. Por nëse nuk e zgjidhim këtë problem sot, ne do të përballemi me spektrin e mungesës globale të ushqimit në muajt e ardhshëm”, shtoi ai.
Dhe në qershor, kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar Boris Johnson akuzoi presidentin rus Vladimir Putin se po kërkonte të mbante botën të “shpërblehet” me bllokadën.
“Është absolutisht e pandërgjegjshme”, tha ai. “Ky furnizim mund të ndihmojë njerëzit në mbarë botën, mund të ndihmojë disa nga vendet më të varfra në botë”.
Pavarësisht lajmeve për përparim në bisedimet për grurin, bombardimet ruse të disa qyteteve kryesore të Ukrainës janë rinovuar brenda natës.
Në rajonin lindor të Donetskut, zyrtarët ukrainas thanë se kishte pasur bombardime të vazhdueshme ruse në të gjithë provincën, të cilën Moska synon ta pushtojë për të përfunduar kapjen e rajonit të industrializuar të Donbasit në Ukrainën lindore.
Muajin e kaluar, ministri rus i Mbrojtjes Sergei Shoigu i raportoi Putinit se forcat e tij kishin përfunduar fazën e parë të këtij plani duke pushtuar provincën Luhansk.
Media shtetërore ruse raportoi se forcat ukrainase kanë rinovuar ofensivën e tyre në rajon, duke gjuajtur disa raketa në qytetin e Nova Khakova.
Kherson ishte qyteti i parë i madh që ra në duart e Rusisë në fazat e hershme të pushtimit. Në javët e fundit, forcat e Kievit kanë avancuar ngadalë në periferi të tij.
Burimi i lajmit: BBC. Përshtatur nga Tirana Today
