Ballkani është kufiri i ri i Bashkimit Evropian, megjithëse ka qenë gjithmonë zona e ndarjes midis Lindjes dhe Perëndimit.
Tani ai u kthye në qendër të vëmendjes politike të Brukselit, për shkak të qëndrimit ndaj një prej vendeve që në atë pjesë të botës këmbënguli vazhdimisht për të forcuar ndikimin e saj. Kjo, sigurisht, është Turqia, shkruan net.hr.
Për vite të tëra, Ankaraja po përpiqet të imponojë veten si një pikë qendrore për Ballkanin Perëndimor, veçanërisht në vendet e ish-Jugosllavisë.
Edhe pse deri në vitin 2015 kjo përpjekje ishte e kufizuar, Turqia ka rrënjë të përbashkëta kulturore dhe fetare, me Bosnjën, Kosovën, Maqedoninë dhe Shqipërinë dhe tashmë ka filluar për të ndërtuar lidhje të forta edhe me Serbinë.
Një plan ambicioz i Bashkimit Evropian për Ballkanin Perëndimor
Në të njëjtën kohë, Bashkimi Evropian ka një plan ambicioz që deri në vitin 2025, të ketë bërë të mundur anëtarësimin e Shqipërinë, Bosnjë dhe Hercegovinës, Maqedonisë, Malit të Zi, Serbisë dhe Kosovës, e cila nuk u prit mirë nga ana e vendeve të tjera anëtare, pasi disa prej tyre ende nuk e njohin si shtetet të pavarur.
Këshilli Evropian, i cili do të mblidhet më 28 qershor të këtij viti, duhet të hapë derën për negociatat e pranimit të Tiranës dhe Shkupit. Ankaraja atëherë mbetet jashtë lojës evropiane, por jo përtej luftës për ndikim në rajon.
Por jo vetëm Turqia, por edhe Kina e Rusia, kanë shtyrë Brukselin për të prezantuar një strategji të re për Ballkanin.
Në fillim, 500 milionë euro të mira u siguruan në fondet evropiane, por tani mund të jetë tepër vonë. Përderisa BE ngurroi, Turqia ka punuar. Megjithatë, rezultatet e tregtisë së jashtme dhe investimet e huaja kanë mbetur në pritjet, dhe ky është një lajm i mirë për Brukselin.
Por porsa i përket ndikimit aktual të Ankarasë, ka një segment që nuk mund të mohohet, në bazë të analizës së portalit Avvenire.it Marta Ottaviani , një gazetar italian, një ekspert për Turqinë, i cili gjithashtu shkroi një libër për Erdoganin, si një njeri që ndryshoi vendin.
Cili është ndikimi i vërtetë i Turqisë në Ballkan?
Turqia ka përhapur ndikimin e saj duke filluar në Bosnjë dhe Hercegovinë, ku më shumë se 40 për qind e popullsisë janë myslimanë. Lëvizjet e Presidentit turk Rexhep Tajip Erdogan u përqendruan kryesisht në arritjen e marrëveshjeve të tregtisë së lirë dhe forcimin e sistemit të huadhënies. Sidoqoftë, puna më e rëndësishme bëhet gjithsesi në një plan kulturor. Që nga viti 2004, Bosnja priti dy fakultete turke dhe qindra studentë turq fillojnë mësimin në kryeqytetin e BiH, Sarajevë. Ata tërhiqen nga fakti se ky vend ballkanik, ndryshe nga atdheu i tyre, do të hyjë në Bashkimin Evropian.
“Diyanet”, një organ përgjegjës për çështjet fetare në Turqi, ka hapur shumë shkolla fetare në BiH. Shumë mbetje të Perandorisë Osmane dhe disa xhami u rindërtuan. Prandaj është mjaft e sigurt se të paktën një pjesë e popullsisë myslimane e konsideron Turqinë një vend të rëndësishëm. Në të njëjtën kohë serbët dhe kroatët besojnë se ndikimi i Ankarasë është ende shumë i lartë, dhe mund të çojë në konflikte të reja në të ardhmen.
Ballkani në rrugën drejt BE-së, ku është Turqia?
Shqipëria dhe Kosova janë dy vendet e tjera për të cilat Turqia është kalibruar në një fazë të re të zgjerimit të saj në Ballkan, e cila ishte iniciuar fillimisht nga dëshira për të mbështetur sinergji e tyre pozitiv në rrugën drejt Bashkimit Evropian. Por gjërat zhvillohen ndryshe, dhe me kalimin e kohës, ajo u bë një faktor i rritjes së madhe ekonomike. Ajo që në fillim dukej si një situatë e favorshme u kthye në anën e Ankarasë në një përpjekje për të zgjeruar ndikimin dhe në këtë kuptim është një histori e rishikuar e përshtatshme.
Frika nga forcimi i organizatave islamike
Një pjesë e popullsisë kanë frikë se për shkak të rritjes së ndikimit të Turqisë në Shqipëri, ajo forcon ndikimin e organizatave të ndryshme islamike, të cilat në vitet 1990 filluan të përhapen nëntokë. Strategjia e Ankarasë ka që prej vitit 2000 të bëhet më agresive dhe mbi të gjitha në sferën ekonomike, sepse investimi në fillim të vitit 2018 kaloi dy miliardë dollarë amerikanë, dhe tashmë është duke ndikuar në lidhjet e biznesit që ishin me Shqipërinë tradicionalisht në disa sektorë të mbajtura nga Italia dhe Greqia . Dhe në Kosovë, ashtu si në Bosnje, Ankaraja gjithnjë e më shumë po rrit ndikimin e saj.
Deklarata të rrezikshme nga Presidenti turk Erdogan
Që nga viti 2016, pas një sulmi të dështuar ushtarak, Turqia ka ndryshuar marrëdhëniet e saj me Rusinë. Ajo gjeti një marrëdhënie të re dhe të sinqertë me Moskën, me të cilën ajo filloi të punojë dhe përhapë influencën e saj në Serbi. Arsyeja për këtë ishte kriza e refugjatëve gjatë së cilës Beogradi u bë një nga qendrat në rrugën e Ballkanit dhe pas marrëveshjes së BE dhe Turqisë duhej të fillonte dialogun me Ankaranë. Erdogan e shfrytëzoi këtë mundësi duke e ofruar veten si një ndërhyrje në çështjet e pazgjidhura të Serbisë me Kosovën dhe Bosnjën. Me Bosnjën dëshiron të arrijë një marrëveshje për ndërtimin e një autostrade që lidh Beogradin me Sarajevën, dhe për perspektivat dhe investimet e reja ekonomike.
Por këto gjëra janë veçanërisht shqetësuese për Ballkanin Perëndimor, i cili tashmë do të jetë pjesë e Bashkimit Evropian.
Por Turqia është në një situatë të tensionuar me Greqinë. Athina ka paralajmëruar tashmë për agresioni me të cilin Turqia merr qëndrime në Gadishullin Ballkanik dhe vazhdimi i marrëdhënieve të tensionuara me kalimin e kufijve mund të çojë Evropën Juglindore në një klimë të fillimit të një lufte të mundshme, përfundon analisti.TIRANA TODAY
