NATO-ja ka të ngjarë të përforcojë praninë e trupave të saj në Detin e Zi dhe Baltik, duke shmangur sulmet kibernetike nëse Rusia do të pushtonte Ukrainën, thanë diplomatët dhe ish-zyrtarët.
Por me aleancën ushtarake perëndimore, pa asnjë detyrim traktati për të mbrojtur Ukrainën, e cila nuk është anëtare e NATO-s, disa nga vendimet më të vështira mund të bien mbi Bashkimin Evropian. Ato përfshijnë mënyrën se si të goditet Moska me çdo sanksion të ri ekonomik, pasojat nga çdo mungesë e gazit natyror rus në Evropë dhe pranimi i refugjatëve që ikin nga lufta.
Kremlini ka grumbulluar 100.000 trupa pranë kufijve të Ukrainës, një grumbullim që Perëndimi thotë se është përgatitje për një luftë për të ndaluar anëtarësimin e Ukrainës në NATO. Rusia mohon planifikimin e një pushtimi.
NATO po intensifikon tashmë strategjinë që ka përdorur që kur Rusia aneksoi gadishullin e Krimesë nga Ukraina në vitin 2014, me më shumë planifikim ushtarak mbrojtës, duke modernizuar masat parandaluese, duke mbështetur Ukrainën me ekipe të luftës kibernetike dhe duke kërkuar dialog me Moskën.
Meqenëse ekziston rreziku i përhapjes së ndonjë konflikti në territorin e NATO-s rreth Detit të Zi, aleanca përballet me dilemën se sa më shumë të përgatitet dhe si të mbështesë Kievin.
Edhe pse NATO ra dakord në një samit në Bukuresht në 2008 që Ukraina do të bëhej një ditë anëtare e NATO-s, aleanca nuk është e detyruar nga traktati themelues për të mbrojtur Ukrainën.
Presidenti i SHBA, Joe Biden, ka përjashtuar dërgimin e trupave amerikane në Ukrainë për të luftuar ushtarët rusë. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Jens Stoltenberg tha më 30 nëntor: “Është e rëndësishme të bëhet dallimi midis aleatëve të NATO-s dhe partneres Ukrainës… Ukraina është një partner, një partner shumë i vlerësuar”.
Dy diplomatë të NATO-s thanë se hapat perëndimor për të mbështetur Ukrainën mund të variojnë nga më shumë armatime dhe drone amerikane për forcat e armatosura ukrainase, deri te trajnimi i intensifikuar i forcave ukrainase – veçanërisht në mënyrat për të reaguar ndaj çdo sulmi me raketa ruse. Britania ka filluar të furnizojë Ukrainën me armë antitank.
Stoltenberg tha se aleanca ushtarake perëndimore do të nënshkruajë një marrëveshje për bashkëpunim më të ngushtë të sigurisë kibernetike me Kievin në ditët në vijim, pa dhënë më shumë detaje, pas sulmeve kibernetike në faqet e internetit të qeverisë ukrainase javën e kaluar.
Hans-Lothar Domroese, një gjeneral gjerman në pension, i cili drejtoi një nga komandat më të larta të NATO-s deri në vitin 2016, tha se nëse Rusia pushton Ukrainën, NATO do të “ngrejë nivelet e gatishmërisë”.
“NATO mund të përforcojë frontin lindor, duke dërguar njësi më të mëdha ushtarake në Poloni dhe shtetet baltike, diçka që NATO e ka përjashtuar deri më tani. NATO mund të bazojë gjithashtu trupa në Evropën juglindore”, i tha ai “Reuters”.
Që nga viti 2014, NATO i ka dhënë përparësi përforcimit të Balltikut, dhe ka dislokuar katër grupe beteje shumëkombëshe me madhësi batalioni të udhëhequr nga Kanadaja, Gjermania, Britania dhe Shtetet e Bashkuara në Letoni, Lituani, Estoni dhe Poloni.
Kryeministri i Estonisë i tha “Reuters” javën e kaluar se shtetet baltike po bisedonin me aleatët për rritjen e dislokimeve ushtarake në tokën e tyre, dhe Stoltenberg ka thënë se çdo sulm rus ndaj Ukrainës do të nxiste një vendim.
Danimarka ra dakord javën e kaluar të dërgojë katër avionë të tjerë luftarakë F-16 në Lituani, për të ndihmuar në patrullimin e Detit Baltik.
Gjenerali amerikan në pension Ben Hodges, i cili komandonte forcat e ushtrisë amerikane në Evropë nga viti 2014 deri në vitin 2017, tha se aleatët e NATO-s duhet të përgatiten për pasoja më të gjera nga çdo pushtim rus në Ukrainë. Ai paralajmëroi se gadishulli i militarizuar i Krimesë është bërë “aeroplanmbajtësja e pathyeshme” e Rusisë.
“Unë do të prisja që nëse do të ketë një ofensivë të re në një shkallë të konsiderueshme, ka një shans për një përhapje, qoftë në det, në ajër, në kibernetikë”, tha Hodges për “Reuters”.
“Nëse ka një ofensivë të re, atëherë ne kemi tre aleatë të NATO-s në rajonin e Detit të Zi: Rumaninë, Bullgarinë dhe Turqinë… Ne duhet të marrim të gjitha hapat për mbrojtjen tonë kolektive”. Dy diplomatët e NATO-s thanë se ministrat e mbrojtjes aleate ka të ngjarë të diskutojnë muajin e ardhshëm dërgimin e më shumë forcave në selinë e divizionit shumëkombësh të NATO-s në Rumani. Ndonëse funksionale që nga viti 2017, ajo mbetet vetëm një komandë tokësore, pa forca të menjëhershme ajrore, detare apo speciale.
Hodges tha se një qendër operacionale më thelbësore, do të përfshinte më shumë stërvitje detare dhe ajrore, shkëmbim të inteligjencës, monitorim më të madh të nëndetëseve ruse dhe vizita në portin tregtar në Krime dhe përfundimisht përgatitje më të mirë për konflikt.
Rumania ka kërkuar një prani më të madhe detare të NATO-s në Detin e Zi, por fqinji i saj, Bullgaria është e kujdesshme për të provokuar Rusinë. Përfshirja e Turqisë, një anëtare e NATO-s, por jo e BE-së, do të ishte vendimtare.
Burimi i lajmit: REUTERS. Pershtatur nga Tirana Today
