Nga Agata Palickova “Euractiv”
Presidenti francez Emanuel Makron, thotë se Evropa ka bërë shumë gabim që i ka dorëzuar sistematikisht kinezëve, pjesë të rëndësishme të infrastrukturës evropiane në Evropën Jugore. Duke folur para ambasadorëve francezë më 27 gusht, Makron tha se Kina ka një “dhunti diplomatike” në përçarjen e BE-së.
“Gjatë trajtimit të krizës ekonomike dhe financiare, Evropa i ka nxitur disa shtete të bëjnë privatizime të detyruara. Ato kanë vendosur në mënyrë sistematike të zvogëlojnë sovranitetin e tyre. Dhe ua dhënë kinezëve një pjesë të madhe infrastrukturës së tyre kryesore. Ne nuk do t’i bëjmë me faj kinezët pse janë aq të zgjuar . Ne mundet vetëm ta fajësojmë veten tone, se jemi të marrë”- u shpreh Makron.
Në fakt gjatë krizës financiare greke, BE dhe FMN e nxitën Athinën të shesë asetet e saj më të rëndësishme. Kështu porti i Pireut, u ble nga kinezët. Gjithsesi, ka edhe nga ata që pretendojnë se roli i Kinës është i ekzagjeruar. Sipas tyre, kur krahasohen me të shteteve të tjera, investimet kineze përfaqësojnë një pjesë të vogël.
Njëri prej tyre është ish-ministri grek i Financave, Janis Varufakis, që e kritikon Evropën për demonizimin e Kinës. “Investimet kineze në BE, sigurisht që janë rritur në kohët e fundit. Por ato janë ende të vogla në krahasim me investimet nga SHBA-ja, Kanada, Japonia dhe investitorë të tjerë tradicionalë”- thotë Varufakis. Ai kujton se kur bëhet fjalë për porte si Pireu, nuk kishte asnjë alternativë të vlefshme evropiane.
“Për më tepër, investimet kineze në atë port konsiderohen nga shumica e vëzhguesve si të dobishme, për sa i përket përfitimeve të vetë Greqisë”- theksoi ai për “Euractiv”. Sipas statistikave, investimet kineze në Evropë përbëjnë vetëm 2.2 për qind totalit. Lidere në këtë aspekt është SHBA-ja, me 38%.
Megjithëse investimet kineze janë të ulta, ato po evoluojnë me shpejtësi. Investimet totale kineze në Evropë, arrijnë aktualisht në 348 miliardë dollarë. Porti më i madh grek i Pireut, nuk është i vetmi që zotëron Kina në Evropë. Kompanitë kineze, kanë shumicën e aksioneve në portin e Konstancës në Rumani, dhe 2 porteve të tjera në Spanjë.
Edhe aeroportet në Frankfurt, Tiranë apo Helinikon në Greqi, kontrollohen sërish nga kinezët. Natyra dhe vëllimi i investimeve kineze, është i ndryshëm në çdo rajon të Evropës. Kina është e përfshirë në investime në infrastrukturë dhe miniera, kryesisht në Evropën Jugore dhe Lindore, në sektorin e teknologjisë së lartë, në atë të naftës, si dhe në shumë klube futbolli në Perëndim.
Sven Bishop nga grupi i ekspertëve në EGMONT, një think-tank me seli në Bruksel, është i bindur se shuma e investimeve kineze në Evropë, nuk duhet të mbivlerësohet. Sidoqoftë, ai thotë për ‘Euractiv’, se “Kina ka zgjedhur me shumë zgjuarësi projekte të profileve të larta. Ajo i nxjerr ato në pah, përmes vizitave të shquara nga udhëheqësit e vjetër. “Prandaj investimet kineze, kanë më shumë shikueshmëri, teksa ato evropiane shihen si normale”- thekson ai.
Bishop sugjeron se BE-ja dhe vendet e saj anëtare, duhet të mendojnë për rritjen e dukshmërisë dhe përparësisë së investimeve të tyre. Në fjalën e tij para diplomatëve, Makron e vuri theksin tek roli që duhet të luajë BE.
“Në rast se duam që të respektohemi nga Kina, ne duhet të kemi më së pari një qasje evropiane. Ne duhet të ri-shohim qasjen tonë ndaj këtij rajoni, duke vepruar si një fuqi, dhe duke zhvilluar një aleancë me të. Partnerët tanë janë India, Australia, Japonia, Indonezia, Singapori, secila në akse të ndryshme. Por këto sipas logjikës që janë plotësuese”- deklaroi ai.
Udhëheqësit e Francës, Gjermanisë dhe Komisionit Evropian, i bënë thirrje Kinës në samitin e 26 marsit të këtij viti, për më shumë reciprocitet në marrëdhëniet tregtare. Ato dhanë kësisoj sinjalin se BE-ja nuk e konsideron më Kinën një vend në zhvillim. Dhe se Brukseli po shqetësohet gjithnjë e më shumë, mbi ndikimin kinez në rritje në Evropë.
Bishop, e ka përshkruar tashmë politikat praktike, që po ndërmerr BE-ja kundër strategjisë kineze. “Së pari, BE-ja po forcon bazën e saj në shtëpi, duke mbrojtur vendimmarrjen e vet kundër ndikimit të padrejtë nga fuqitë e jashtme. Një mekanizëm i ri shqyrtimi, i detyron shtetet anëtare të raportojnë mbi investimet e huaja në sektorë jetikë pranë Komisionit Evropian, për të marrë këshilla prej tij”- shkruan Bishop.
Për më tepër, ai shton se Brukseli ka adoptuar një strategji për promovimin e ndërlidhjes së saj me vendet e tjera të Azisë. Synimi është t’i bindë këto të fundit, se interesi i tyre është tregtia dhe investimet në BE. “Në fund, mesazhi i BE-së mbetet se ajo preferon të punojë me dhe jo kundër Kinës. Qasja e BE-së mund të përmblidhet në këtë fjali:Bashkëpuno kur të kesh mundësi, refuzo atëherë kur duhet!”- përfundoi Bishop./ TIRANA TODAY
