Që nga maji, rreth 54.400 raste të lisë së majmunëve janë raportuar në 93 vende. Vetëm në SHBA, deri më tani janë identifikuar më shumë se 20.700 raste. Shumë prej këtyre rasteve janë shfaqur te meshkujt që kryejnë marrëdhënie seksuale me meshkuj, por kushdo, pavarësisht nga orientimi apo sjellja e tij seksuale, mund të kapë dhe përhapë linë e majmunit, e cila transmetohet kryesisht përmes kontaktit të ngushtë fizik, duke përfshirë kontaktin seksual dhe atë joseksual.
Në javët e fundit, ka pasur të dhëna se shkalla e transmetimit brenda familjeve dhe nëpërmjet rrugëve të tjera joseksuale të përhapjes – për shembull, në vendin e punës – mund të rritet, sipas një raporti teknik të 1 shtatorit nga Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve. Zyrtarët mbeten të shqetësuar se virusi mund të fillojë të përhapet gjerësisht, përtej burrave që bëjnë seks me burra, dhe në mjedise të grumbulluara, si çerdhe, shkolla, kolegje dhe burgje.
Pra, duke pasur parasysh se ka disa mundësi që lija e majmunit të përhapet më gjerësisht në mjedise të tjera, a do t’i këshillohet të gjithë të marrin një vaksinë kundër lisë së majmunëve? Dhe nëse zyrtarët zgjerojnë kriteret e pranueshmërisë së vaksinave, a do të kishte mjaft vaksina për t’u përdorur?
Ekspertët i thanë Live Science se nuk ka gjasa që të gjithëve t’u kërkohet të marrin një vaksinë kundër lisë së majmunit në çdo kohë së shpejti, veçanërisht duke marrë parasysh furnizimin e shkurtër të vaksinës. Kjo nuk do të ndryshojë nëse virusi nuk fillon të përhapet gjerësisht në vende të tilla si çerdhet, shkollat ose kampuset e kolegjeve.
“Është padyshim “prit dhe shiko” në këtë pikë,” tha për Live Science, Rachel Roper, një profesore e mikrobiologjisë dhe imunologjisë në Shkollën e Mjekësisë Brody në Universitetin e Karolinës Lindore. Në varësi të mënyrës se si përhapet virusi në javët e ardhshme, Roper tha se zyrtarët mund të përpiqen të zgjasin furnizimin e vaksinave për popullata shtesë, por është e paqartë se çfarë niveli i përhapjes do të nxiste një lëvizje të tillë.
“Nëse marrim një numër shpërthimesh në qendrat e kujdesit ditor, kjo mund të fillojë të dëmtojë,” sugjeroi ajo.
Tani për tani, CDC rekomandon vaksinimet kundër lisë së majmunëve për kontaktet e ngushta dhe partnerët seksualë të fundit të njerëzve me infeksione të konfirmuara nga lija e majmunëve. Kjo sepse, nëse dikush është ekspozuar ndaj virusit dhe merr një vaksinë brenda ditëve të ardhshme, vaksina mund të zvogëlojë ashpërsinë e simptomave të tyre ose të parandalojë sëmundjen krejtësisht. Mendohet se kjo gjithashtu mund të zvogëlojë shanset e tyre për të përhapur më tej virusin, megjithëse kjo ide bazohet kryesisht në studimet e lisë, një virus i lidhur me linë, raportoi STAT.
CDC rekomandon gjithashtu që burrat, njerëzit transgjinorë dhe njerëzit e ndryshëm gjinorë që bëjnë seks me burra të marrin në konsideratë një vaksinë, veçanërisht nëse së fundi kanë kryer seks në grup ose seks me partnerë të shumtë, ose kanë pasur marrëdhënie seksuale në një ngjarje ose vend, ose në një zon ku po ndodh transmetimi i lisë së majmunëve. Bazuar në të dhënat e disponueshme aktualisht, edhe pse këto të dhëna ka të ngjarë të jenë të paplota, këto popullata duket se janë ende në rrezikun më të lartë të infeksionit, tha për Live Science Dr.
Pra, për momentin, fokusi duhet të jetë në vaksinimin e plotë të këtyre grupeve kundër lisë së majmunëve, duke mbledhur gjithashtu të dhëna për të parë nëse doza përforcuese mund të jenë të nevojshme, tha Michael Osterholm, një epidemiolog dhe drejtor i Qendrës për Kërkimin dhe Politikën e Sëmundjeve Infektive (CIDRAP) në Universitetin e Minesotës. “Kjo do të ketë një ndikim të jashtëzakonshëm në atë se sa përhapje ndodh”, tha ai për Live Science.
Marrë me shkurtime nga livescience.com. Përshtatur nga Tirana Today
