Sofje, Bullgari-Menyja jonë e leximit këto ditë, është e mbushur me jubile dhe skandale. Këtë vit, libraritë janë duke u pushtuar nga një ushtri librash të rinj që lidhen me 100-vjetorin e Revolucionit Rus.
Dhe në frontin e skandalit, duket sikur nuk kalon asnjë ditë pa u ndotur nga ndonjë gjest i ri shqetësues dhe ofendues i administratës Trump. A mund ta na ndihmojnë librat e publikuara rishtazi mbi Revolucionin Bolshevik, të kuptojmë skandalin e Trump me lidhjet e dyshuara me Rusinë? Ju mund të befasoheni.
Shumë shkrime bashkëkohore, e shohin revolucionin e 1917-ës pak a më shumë si një komplot gjerman. Kjo pikëpamje është veçanërisht popullore tashmë edhe brenda vetë Rusisë, ku “revolucioni” është konsideruar si një fjalë e pisët.
Njerëzit janë rrallë aq të përmbajtur për të shpjeguar revolucionin, duke përdorur logjikën e zakonshme politike. Ngjarjet që kanë ndryshuar historinë, interpretohen ose si diçka e pashmangshme si vepra e Perëndisë, ose si një ndërhyrje e një fuqie të huaj.
Dhe me rënien e komunizmit, shumë prej historive të njohura të Revolucionit Rus, tanimë e kanë përqendruar vëmendjen e tyre, nga rritja e masave tek narrativët me spiunazh, që tregojnë se si gjermanët, sikurse e përcaktoi Winston Churchill, “e transportuan Leninin në një kamion të mbyllur si bacilin e murtajës, nga Zvicra në Rusi”.
Tashmë, teksa më shumë njerëz e shohin fitoren e zotit Trump si diçka më shumë se sa thjesht efekti i një komploti rus, nëse e kuptojmë se pse gjermanët ndihmuan bolshevikët në vitin 1917 dhe çfarë ndodhi më pas, mund të kuptojmë pse Moska mund të ketë qenë e tunduar për të ndihmuar fushatën Trump në vitin 2016, dhe çfarë mund të presim më tej.
Analogjia me vitin 1917, sugjeron se Rusia ka ndërhyrë në politikën amerikane për shkak të një Hilari Klintoni që ata e urrenin më tepër përkundrejt një Donald Trump-i që u pëlqente. Sigurisht, kajzeri gjerman nuk kishte simpati për ëndrrat revolucionare të Vladimir Leninit. Nëse rebeli bolshevik do të kishte qenë gjerman, autoritetet do ta plasmin menjëherë në burg.
Por Lenini ishte rus, dhe komanda e lartë gjermane e pa Revolucionin Rus si të dobishëm për Gjermaninë në luftë. Po ashtu, duket se qëllimi kryesor i Moskës në vitin 2016 ishte përçarja e madhe tek gjithë të tjerët. Por të theksohen padrejtësisht lidhjet ideologjike apo të tjera midis Kremlinit dhe presidentit amerikan, do të ishte çorientuese.
Historia e Rusisë, na mëson gjithashtu se për një politikan me mendësi revolucionare si Lenini, armiku i vërtetë është ai i brendshëm.
Ashtu si Gjermania që i pa bolshevikët si instrumente për arritjen e qëllimeve të saj të luftës, Lenini e pa Gjermaninë si një instrument për realizimin e revolucionit të tij. Diçka e ngjashme, është ndoshta e vërtetë edhe për zotin Trump. Ndonëse është e pamundur që presidenti të ketë komplotuar personalisht me rusët, ai ndoshta s’do të ketë kundërshtuar që njerëzit pranë tij të shfrytëzonin mbështetjen e Rusisë për të fituar.
Prioriteti tjetër i zotit Trump përveç atij të “Amerika e Para” është “Fitorja në Zgjedhje e Para”. Kjo më bën të besoj se në kundërshtim me frikën e shumicës së kritikëve të zotit Trump, edhe nëse presidenti dhe fushata e tij kanë bashkëpunuar me apo pa dashje me Moskën gjatë zgjedhjeve, kjo në asnjë mënyrë nuk do të thotë se administrata e re do të jetë miqësore me Rusinë apo e kontrolluar nga kjo e fundit.
Ndër të tjera, që rusët të arrinin të kontrollonin zotin Trump, presidenti do të duhet të ketë shkallën e tij të vetë-kontrollit – të cilën nuk e ka. Paradoksalisht, ndërhyrja e supozuar e Rusisë në zgjedhjet amerikane në favor të zotit Trump, e bën bashkëpunimin SHBA -Rusi të ketë më pak gjasa.
Frika e Shtëpisë së Bardhë, se mos perceptohet si e butë ndaj Moskës, minon gatishmërinë e saj për të punuar me Rusinë. Kjo mund të bëhet vërtet shenja dalluese e politikës së jashtme të administratës aktuale.
Demokratët duhet veçanërisht të mësojnë një tjetër leksion nga 1917-a, dhe të heqin dorë nga ëndrrat e tyre mbi padinë e shkarkimit të presidentit (impeachment):Ekspozimi i lidhjeve të pretenduara mes zotit Trump dhe Moskës, nuk do të delegjitimojë automatikisht presidentin.
Historia e rrugëtimit të Leninit drejt pushtetit nëpërmjet një vagoni të blinduar, është e mirënjohur edhe për publikun rus – qeveria e përkohshme lëshoi madje edhe një urdhër arresti për kreun e bolshevikëve – por ai nuk qe i mjaftueshëm për ta zvogëluar atë ose revolucionin në sytë e mbështetësve të tij.
Në një atmosferë të polarizimit radikal politik, udhëheqësit besohen jo për atë që janë, por mbi atë që kanë si armik. Dhe në sytë e shumë republikanëve, presidenti Trump mund të ketë karakterin e gabuar, por ka armiqtë e duhur.
Historia e 1917-ës, mund të jetë e dobishme edhe për Presidentin Vladimir Putin në Kremlin. Strategjia e ndihmës ndaj forcave revolucionare në Rusi, për të arritur qëllimet gjeopolitike të Gjermanisë, qëlloi të ketë një fund të palumtur: Revolucioni e largoi Rusinë nga Lufta e Parë Botërore, por ethet revolucionare u përhapën në të gjithë Evropën – dhe madje shkaktuan luftë civile në Gjermani.
Rusia e zotit Putin, përballet me një rrezik të ngjashëm. Një raport i kohëve të fundit nga një tink-tank miqësor me Kremlinin, i përkushtuar ndaj rritjes së populizmit teknologjik, sugjeron se vala populiste që është në modë tek të gjitha demokracitë perëndimore, mund të mbërrijë së shpejti edhe në Rusi – dhe të bëhet një kërcënim serioz për rendin politik të vendit gjatë ciklit të ardhshëm zgjedhor.
Ironia e situatës aktuale, është se një shekull pas Revolucionit Bolshevik, Moska rrezikon të përsërisë të njëjtin gabim Gjermania e bëri në vitin 1917:duke besuar se revolucionet mund të jenë aleatë të besueshëm në arritjen e rezultateve gjeopolitike. Elementi që amerikanët rrezikojnë të mos marrin në konsideratë, është se revolucioni i tanishëm në Uashington, nuk mund të shpjegohet thjesht me ndërhyrjen ruse. Ai është para së gjithash një prodhim vendas.
Shënim: Ivan Krastev, kryetar i Qendrës për Strategji Liberale, është një anëtarë i përhershëm i Institutit për Shkencat Humane në Vjenë, autor i liberit të ardhshëm “Pas Evropës”.
Përshtati për Tirana Today, Alket Goce
