Ata ishin fëmijë kur u larguan nga Kosova, kur atdheu i tyre ishte në luftë njëzet vjet më parë. Dhe kur Kosova u bë e pavarur 10 vjet më parë, ata tashmë ishin zviceranë, shkruan Tirana Today. 
Këta janë fëmijët e atyre kosovarëve që shkuan në Zvicër në vitet 1990, pas konfliktit që u përkeqësua mes Kosovës dhe Serbisë. Fëmijët sot janë të rritur, dhe ato u rritën midis dy kulturave. Ata kanë prindër shqiptarë të cilët u flisnin për kulturën e tyre. Por, ata u rritën në Zvicër, dhe padyshim që kanë trashëguar nga kultura e saj.
Secili prej tyre kërkoi rrugën e tij në mënyrë që të mos humbiste veten midis kulturave. Disa u rebeluan, disa mohuan të patër e tyre, dhe u duhej të vendosnin vetë.
Disa kërkonin balancë, dëshironin të integroheshin në Zvicër dhe ende e quajnë vetën kosovarë. Disa nuk e kanë gjetur bilancin edhe sot e kësaj dite.
Njëri prej tyre ka treguar historinë e tij, dhe bëhet fjalë për Ilir Hasanaj, i cili është kthyer në Kosovë.
Njerëzit në Zvicër i thanë, “je çmendur”. Gjithsesi, Ilir Hasanaj u largua nga Zvicra dhe shkoi në Kosovë. Njerëzit më Kosovë i thanë, “ti je i çmendur”, megjithatë Hasanaj qëndroi aty. Tre vjet më parë, ai u largua nga Zyrihu për të jetuar në Prishtinë, kryeqytetin e Kosovës. Këtu, bunkerët dhe fabrikat janë bërë një. Termokiss është qendra e parë kulturore e Kosovës, Hasanaj ka ndihmuar në ndërtimin e saj. Hasanaj, tani 31 vjeç, erdhi këtu për të bërë një ndryshim. Ai është një regjisor, në të vërtetë ai donte të hapte një kinema, tani ai tregon filma çdo dy javë në Termokiss. “Në Zvicër, të gjitha problemet zgjidhen para se të lindin,” thotë Hasanaj. ” Këtu nuk ka asgjë. Çdo gjë nis nga fillimi”.
Babai i Hasanajt iku në Zvicër në vitin 1993, dhe u vendos ne Ëinterthur. Djali i tij Ilir atëherë ishte shtatë vjeç. Babai ishte një person aktiv, i cili bëri fushata për ruajtjen e kulturës shqiptare dhe shkoi në burg për një vit. Ai ishte një inxhinier nga Kosova rurale. Në Zvicër punoi si shofer taksie. Shkoi në Zvicër për një jetë më të re dhe u përball me shumë vështirësi. Tani djali i tij i madh ka hequr dorë nga të gjitha gjërat dhe është kthyer në Kosovë.
Ilir Hasanaj ka studiuar për shkenca kompjuterike. Në moshën njëzetvjeçare, ai u largua dhe filloi të studionte filmin. “Doja të bëhesha sa më shumë zviceran,” thotë ai. Vendi e kishte impresionuar atë. Një vend ku shikoheshin makina të shtrenjta dhe persona të pasur.
Vetëm në vitin 2012, Hasanaj udhëtoi për në Prishtinë me disa miq për një projekt filmash. Ai atje nuk gjeti jetën që bëhej në Zvicër, ku takoi kosovarë pa makina, pa varëse prej ari të varur në qafë, “kosovarë të zakonshëm”, siç i quan Hasanaj. Dy vjet më vonë, ai u zhvendos në Prishtinë. “Babai nuk pranoi këtë. Ai më qortoi. Ai kishte imagjinuar diçka tjetër për mua, “– thotë Hasanaj. Ai dëshironte që djali i tij të jetonte Zvicër për të cilën ai kishte sakrifikuar qa shumë.
Por ai shumë shpejt u largua nga Zvicra dhe shkoi në Prishtinë: “Qyteti është një vend ku i mungon kultura, me pak fjalë nuk është një frymëzim si Zyrihu. Unë mendoj që qyteti ka nevojë për mua”.
Shumë të rinj kosovarë janë të lodhur. Ata presin për një të ardhme këtu, por nuk ka punë dhe pothuajse nuk kanë asnjë mundësi. Optimizmi që kanë ndjerë pas luftës u është shuar, ndërsa asgjë nuk u ka mbetur për të bërë. Ata jetojnë me prindërit e tyre, nuk fitojnë asgjë që ia vlen të përmenden dhe ata ëndërrojnë të largohen nga vendi.
Para themelimit të Qendrës Kulturore të Termokisit, të rinjtë në Prishtinë nuk kishin ku të shikoni filma apo thjeshtë ku të mësonin dhe lexonin në grup.
“Unë mendoj se nëse unë do të isha rritur këtu, nuk do isha bërë ky që jam sot”, thotë Hasanaj.
Pasaporta zvicerane është një vlerë shumë e madhe që mban me vete. Vetëm ai karton i kuq ka një vlerë shumë të madhe për atë.
Por, Hasanajn dëshiron të jetojë në Prishtinë, por nëse ai dëshiron të kthehet një ditë në Zvicër, kjo është e lehtë. Shumica e kosovarëve të rinj nuk mund të largohen. Hasanaj nganjëherë ndihet fajtor. “Pse kam pasur këtë fat? Por atëherë unë mendoj: tani e kam pasur atë. Por më mirë duhet të bëj diçka”.
Hasanaj dëshiron t’u japë vetëbesim adoleshentëve të Prishtinës. Ai dëshiron t’u tregojë atyre bukurinë e qytetit të tyre. Ai flet me shokët e tij: “Këtu nuk është aq keq, ka shumë liri dhe pak rregulla. Ata më shikojnë si të habitur dhe tundin kokat e tyre. Por, kur unë qëndrova në Prishtinë shokët më thanë që po lija të mirën për të qëndruar pranë së keqes”. Ditën tjetër një vajzë e përqafoi atë në Termokiss, kjo ndërtesë e ftohtë i kishte ndryshuar jetën asaj. Pak optimizëm, pak shpresë për të ardhmen, në fund të fundit.
E dashura e Hasanajt është kosovare. Ai dëshiron të bëhet baba. Pastaj ai dëshiron të kthehet në Zvicër. Fëmijët e tij, është shprehur se dëshiron të kenë të njëjtat mundësi si ai. TIRANA TODAY
