Politikani më i lartë i Polonisë tha të enjten se qeveria do të kërkojë dëmshpërblime nga Gjermania për pushtimin e vendit të tij nga nazistët gjatë Luftës së Dytë Botërore. Udhëheqësi i partisë kryesore në pushtet, Jaroslaw Kaczynski, tha se është “detyrim” i Polonisë ta bëjë këtë. Ai po fliste pak përpara publikimit të një raporti të shumëpritur mbi koston e vendit, të viteve të pushtimit nazist gjerman, pasi shënon 83 vjet nga fillimi i Luftës së Dytë Botërore.
Qeveria e krahut të djathtë të Polonisë argumenton se vendi që ishte viktima e parë e luftës, nuk është kompensuar plotësisht nga Gjermania fqinje, e cila tani është një nga partnerët e saj kryesorë brenda Bashkimit Evropian.
Udhëheqësit kryesorë, përfshirë Kaczynski, i cili është krijuesi kryesor i politikave të Polonisë, dhe kryeministri Mateusz Morawiecki do të marrin pjesë në publikimin ceremonial të raportit në Kështjellën Mbretërore në Varshavë.
Ajo do të jetë pika kryesore e festimeve kombëtare të përvjetorit të luftës që filloi më 1 shtator 1939, me bombardimin dhe pushtimin e Polonisë nga Gjermania naziste, për më shumë se pesë vjet okupim brutal.
Një ekip prej rreth 30 ekonomistësh, historianësh dhe ekspertësh të tjerë kanë punuar për raportin që nga viti 2017. Çështja ka krijuar tensione dypalëshe.
Lufta ishte “një nga tragjeditë më të tmerrshme në historinë tonë”, tha Presidenti Andrzej Duda gjatë ceremonive të hershme në mëngjes, në gadishullin Westerplatte pranë Gdansk, një nga vendet e para që u sulmua në pushtimin nazist.
“Jo vetëm sepse na mori lirinë, jo vetëm sepse na mori shtetin tonë, por edhe sepse kjo luftë nënkuptonte miliona viktima në mesin e qytetarëve të Polonisë, dhe humbje të pariparueshme për atdheun dhe kombin tonë”, tha Duda.
Në Gjermani, zyrtari i qeverisë për bashkëpunimin gjermano-polak, Dietmar Nietan, tha në një deklaratë se 1 shtatori “mbetet një ditë faji dhe turpi për Gjermaninë që na kujton herë pas here të mos harrojmë krimet e kryera nga Gjermania”.
Pajtimi i ofruar nga njerëzit në Poloni është “baza mbi të cilën ne mund të shikojmë drejt së ardhmes, së bashku në një Evropë të bashkuar”, tha Nietan.
Qeveria e Polonisë kundërshton një deklaratë të vitit 1953 nga liderët e atëhershëm komunistë të vendit, nën presionin e Bashkimit Sovjetik, duke rënë dakord të mos bëjnë pretendime të mëtejshme ndaj Gjermanisë.
Gjermania argumenton se kompensimi iu pagua kombeve të Bllokut Lindor në vitet pas luftës, ndërsa territoret që Polonia humbi në Lindje ndërsa kufijtë u ricaktuan, u kompensuan me disa nga tokat e Gjermanisë të paraluftës. Berlini e quan çështjen të mbyllur.
Një ligjvënës i opozitës, Grzegorz Schetyna, thotë se raporti është thjesht një “lojë në politikën e brendshme” dhe këmbëngul se Polonia duhet të ndërtojë marrëdhënie të mira me Berlinin.
Burimi i lajmit: The Economic Times. Përshtatur nga Tirana Today
