A e njohim të gjithë aparatin tretës në trupin tonë? Kur bëhet fjalë për procesin e tretjes, shumica e njerëzve i njohin vetëm komponentët bazë: stomakun, zorrën e hollë dhe zorrën e trashë. Por, ka disa pjesë që rrallëherë konsiderohen dhe nuk marrin vëmendjen e duhur që e meritojnë, siç është pankreasi. E vërteta është se ne e dimë që e kemi pankreasin dhe që është i rëndësishëm, por nëse diçka nuk shkon mirë me të, ne nuk i japim rëndësinë e duhur.
Së pari, duhet të dimë se, pankreasi është një pjesë jetike e sistemit tonë të tretjes dhe kritik për kontrollin e sheqerit në gjak. Sapo fillojmë të hamë, pankreasi nxjerr një grumbull enzimesh dhe hormone thelbësore të nevojshme për tretje, duke përfshirë lipazën dhe amilazën. Këto lëngje sekretohen në zorrën e hollë ku ndihmojnë në zbërthimin e proteinave dhe yndyrnave, theksonjnë gastroenterologët.
Kontrolli i sheqerit në gjak
Përveç lëngjeve të tretjes, qelizat specifike të pankreasit, të quajtura qeliza beta, prodhojnë insulinë – një hormon ky që ndihmon për të marrë sheqerin nga ushqimet që ne hamë dhe e lëviz atë përmes gjakut. Në diabetin e tipit 1, sistemi imunitar i njerëzve sulom këto qeliza beta, kështu që ata nuk mund të bëjnë insulinë të mjaftueshme. Në ato raste, njerëzit kanë nevojë për insulinë shtesë disa herë në ditë për të mbajtur nivelet e sheqerit në gjak në normale, thonë gastroenterologët.
Dëmtimi nga gurët e tëmthit
Sipas Institutit Kombëtar për Diabet dhe sëmundjeve të veshkave si dhe sëmundjeve të aparatit tretës (digjestive), çdo vit më shumë se 200,000 njerëz në SHBA, zhvillojnë pankreatitin, një inflamacion me shumë dhimbje (disa e krahasojnë atë me dhimbjet e lindjes së fëmijës) që mund të zgjasë për disa ditë. Në shumë raste, sulmi shkaktohet nga gurët e tëmthit, në masë të vogël që formohen në fshikëzën e tëmthit dhe mund të bllokojnë kanalet përmes të cilave enzimat ndihmojnë tretjen e ushqimit nga pankreasi në zorrë. Shenjat që tregojnë se keni sulm akut të pankreatitit përfshijnë ethe, dhimbje të sipërme të barkut si dhe të vjella. Nëse keni simptome të tilla ju duhet të njoftoni mjekun tuaj dhe të shtriheni për disa ditë në spital deri sa të ju shërohet pankreasi.
Pijet alkoolike
Shkaku tjetër i pankreatitit janë pijet alkoolike. Përdorimi i alkoolit për një periudhë të gjatë kohore mund të shkaktojë pankreatitis. Alkooli mund të shkaktojë një sulm akut apo inflamacion që mund të zgjasë për muaj por edhe për vite. Mjekët thonë se, efekti i alkoolit jep shenja edhe në jashtëqitje, pasi trupi nuk arrin ta djegë gjithë ushqimin. Mjeku mund të identifikojë problemin me një ultratingull, duke përshkruar medikamente të nevojshme që duhen përdorur. Sipas gastroenterologëve, pankreasi mund të qetësohet me një dietë të fortë, ose mundësisht me një periudhë agjërimi. Megjithatë, ehde pse mund të krijohen probleme, rrallëherë mund të jetë i nevojshëm një operacion për të larguar lëngjet e tepërta nga infeksioni. Një nga karakteristikat që duhet theksuar është fakti se, shumë persona kujtohen vonë për problemet që shfaq pankreasi, deri në shfaqjen e kancerit. Ata që janë më të prirur ndaj këtij agravimi janë ata që pinë duhan, që janë mbipeshë ose kanë ndonjë histori familjare të sëmundjes. Dieta e mirë dhe shëtitja dhe stërvitjet janë një ndiohmë e mirë për shëndetshmërinë e pankreasit.
