Nga Dmitri Trenin, “Foreign Policy”/Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, Antonio Guterres, tha kohët e fundit se Lufta e Ftohtë ishte rikthyer me një hakmarrje, por edhe me një ndryshim. Ky është një konstatim i saktë, por shumë i vonuar.
Përplasja e re midis Rusisë dhe Shteteve të Bashkuara, e filluar që në vitin 2014 dhe e përshkallëzuar që atëherë, kulmoi me sulmet mbi regjimin sirian të udhëhequra nga SHBA-ja, për të cilat administrata Trump fajësoi qeverinë siriane dhe aleatët e saj rusë, dhe u zotua t‘i vazhdojë për një kohë të pacaktuar, nëse do të jetë e nevojshme.
Nga ana tjetër, presidenti rus Vladimir Putin u përgjigj se sulmet ishin një “akt agresioni”, që do të “ketë një efekt shkatërrues në të gjithë sistemin e marrëdhënieve ndërkombëtare”.
Kësisoj, përplasja e re mes Uashingtonit dhe Moskës, ka arritur kështu në fazën e parë të “krizës raketore” të vitit 1962.
Mënyra se si trajtohet ajo – nëse do të prodhojë apo jo një përplasje të drejtpërdrejtë ushtarake midis forcave të armatosura të Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë – do të ketë rëndësi për tërë botën.
Fillimisht Lufta e Ftohtë, ishte shumë e ndryshme nga konfrontimi i sotëm mes Uashingtonit dhe Moskës. Sot nuk ka më simetri, balancë apo respekt ndërmjet palëve.
Nuk ka as edhe një frikë të rritur të Apokalipsit bërthamor, i cili ka tanimë efektin paradoksal të të qenit shumë më e lehtë për të rrëshqitur përtej pikës së moskthimit.
Ndryshe nga Bashkimi Sovjetik, Rusia trajtohet si një shtet bandit. Në këtë garë shumë të pabarabartë, Shtetet e Bashkuara e kanë përjashtuar në thelb mundësinë e një kompromisi strategjik me kundërshtaren e tij të padenjë: Për udhëheqësit e SHBA-së, kompromisi me Rusinë nënkupton komprometimin.
Zyrtarët profesionistë të sigurisë ushtarake dhe kombëtare në Shtetet e Bashkuara, i kuptojnë me gjasë më mirë rreziqet e situatës aktuale, se sa politikanët dhe udhëheqësit e opinionit publik. Në Siri, zbehja e rrezikut të një konflikti midis forcave amerikane dhe atyre ruse, ka funksionuar mjaft me sukses.
Shefi i Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë Ruse, ka pasur kontakte të rregullta, duke përfshirë edhe takimet ballë për ballë, me kreun e shefave të përbashkët të Shtabit të Ushtrisë së SHBA-së, sekretarin e Mbrojtjes, dhe është gati të takohet me komandantin më të lartë aleat të NATO-s në Evropë.
Në fillim të këtij viti, krerët e agjencive kryesore të inteligjencës ruse, zhvilluan një vizitë të përbashkët të paprecedentë në Shtetet e Bashkuara.
Në atmosferën e histerisë dhe nervozizmit të shfrenuar të udhëheqësve politikë, këto kanale komunikimi duken shumë më të forta se sa kanali i famshëm në Uashington midis Robert Kenedit dhe një operatori të inteligjencës ruse, që shërbeu për të transmetuar mesazhet midis Xhon Kenedit dhe Nikita Hrushovit.
Megjithatë, ndryshe nga Lufta e Ftohtë, e cila kryesisht ishte një luftë me prokurë, përballja e re është një angazhim më i drejtpërdrejtë. Në fushën e informacionit, ekonomisë dhe financave, politikës dhe kibernetikës, lufta SHBA-Rusi është tashmë e drejtpërdrejtë.
Në sferën ushtarake, Rusia dhe Shtetet e Bashkuara luftojnë për herë të parë që nga Lufta e Dytë Botërore në të njëjtin vend, por tani qëllimet dhe strategjitë e tyre janë shumë të ndryshme, në mos kundërshtojnë njëra-tjetrën.
Udhëheqësit ushtarakë në të dyja anët, mund të bëjnë shumë për të shmangur incidentet, por hartimi i politikave shtetërore është mbi kompetencat e tyre.
Ajo që po luhet tani është skenari më i keq: Një seri sulmesh amerikane dhe aleate që janë kryesisht simbolike, duke synuar disa objekte ushtarake siriane, por duke kursyer qendrat kryesore të komandës dhe kontrollit, dhe duke shmangur çdo objektiv të mundshëm rus – jo vetëm bazat ose forcat ruse por edhe personelin dhe civilët rusë, të cilët janë të përhapur gjerësisht në të gjithë infrastrukturën ushtarake dhe qeveritare siriane.
Një sulm i tillë, mund të çojë Rusinë dhe Perëndimin në një pikë të re të ulët, në më shumë akuza, sanksione dhe kundërvënie, por s’do të rrezikonte paqen. Ndërkohë, skenari më i keq, do të bënte pikërisht këtë të fundit.
Edhe nëse përplasja e tanishme në Siri, nuk do të çojë në jetësimin e skenarin më të keq, gjendja e raporteve SHBA-Rusi do të mbetet jo vetëm e tmerrshme, por në thelb e pashpresë për një të ardhme të pacaktuar.
PËRSHTATI TIRANA TODAY
