Simboli i Shqipërisë, shqiponja që është e vendosur dhe në flamurin kombëtar, është e kërcënuar dhe mund të zhduket nga gjahtarët ilegalë.
Në rrugë, 30 kilometra në veri të Tiranës, Asllan u ofron shoferëve ndonjë shqiponjë ku au shet për një çmim nga 7 deri në 10.000 lekë (55 deri 85 euro). Speciet që ai tregton mbahen në kushte shumë të vështira, shkruan liberation.fr.
Asllani nuk kujdeset, por qëllimi i tij është tregtimi i kafshëve, madje në shumicën e rasteve për t’i ndaluar ai qëllon me armë në drejtim të tyre.
“Nuk e kam lënduar. Më është dhënë për ta shitur. Blerësit duan ta mbajnë atë në një kafaz, në bar apo restorant.” Por në krahasim me mbylljen e tyre dhe lënien më robëri, mund të tjemi që janë më mirë sesa në rrugë.
Nga katër lloje të zogjve të veçantë që rriten në vendin tonë, “mbetet vetëm një, heleni egjiptian, me një popullsi shumë të vogël sot”, thotë Mirjan Topi, autor i udhëzuesit të parë të zogjve të Shqipërisë.
Kërcënimi gjithashtu peshon mbi shqiponjën e artë, e cila me dy koka është e shpalosur dhe në simboli për shqiptarët. Thuhet se ka pasur midis 100 dhe 200 çifte të shqiponjës së artë, një çerek shekulli më parë në vend. Kjo shifër që nga ajo kohë është përgjysmuar, “një rënie dramatike”, thotë Mirjan Topi.
“Pesëdhjetë vjet më parë apo edhe në fillim të viteve 1990, ne mund ta shihnim atë në çdo samit”, por sot,”është në rrezik zhdukjeje” në Shqipëri, shton biologu Taulant Bino, president i kompanisë Ornitologjia Shqiptare.
Në mbarë botën, megjithatë, Shqiponjat e Artë nuk konsiderohen e rrezikuara nga Bashkimi Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës (IUCN).
Por në Shqipëri, vendi më i sigurt për të gjetur shqiponjat e arta tani janë … “baret, restorantet apo hotelet,” thotë Mirjan Topi. Qëllimi është “të dekoroj ambientet e brendshme për të tërhequr klientët, me kosto e një shfaqjeje të neveritshme, të ofruara në kundërshtim me ligjin, duke sfiduar shtetin dhe institucionet,” tha i indinjuar specialisti.
Në Orikum (në jug), Petrit, në të pesëdhjetat e tij, i cili nuk dëshiron të identifikohet me emrin e tij të vërtetë, është krenar për shqiponjën e tij bleu 400 euro për t’u shfaqur në krah flamurit kombëtar dhe zogjve të tjerë: “Është gjithnjë e më rrallë për të gjetur një shqiponjë. Shërbimet shtetërore kanë kërcënuar se do të mbyllin tregtimin e tyre, por ata nuk kujdesen:”Unë jam i gatshëm të paguaj një gjobë, por unë dua ta mbaj atë”.
Sa për Edmondin, 35 vjeç, ndihej i turpëruar teksa fliste se si në malet e Prenishtit, në kufirin me Maqedoninë, gjetur dy skelete shqiponjash që ishte qëlluar mbi to dhe kishin ngordhur. Ai refuzon të japë emrin e tij dhe nuk kërkon të denoncojë situatën. “Zogjtë ishin në shënjestër për tu kapur dhe për tu vendosur në një bar, për të pasur më shumë klientë”, thotë ai.
– Drejt një ligji më të vështirë? –
Ndalimi i gjuetisë që nga viti 2014 ka penguar shumë nga 2 deri në 3,000 gjuetarë italianë që vlerësohet se kanë vrarë mbi 150,000 zogj duke përfshirë qindra grabitqarë gjatë dekadës së fundit.
Por autoritetet, të kërkuara nga AFP, e njohin pamjaftueshmërinë e represionit, legjislacionin që siguron vetëm sanksione administrative. Sipas Ermal Halimi, specialist i çështjes në Ministrinë e Turizmit dhe Mjedisit, një forcim është planifikuar me “dënime me burg për çdo shkelje që çon në zhdukjen e kafshëve të mbrojtura”.
Një kërcënim tjetër, më i fshehtë, peshon mbi rrëmbyesit ata që helmojnë kopetë e ujqërve për të mbrojtur kopetë e tyre.
“Një copë mishi është e mjaftueshme për të vrarë grabitqarët”, thotë Nexhip Hysolokaj, një specialist mjedisor në rajonin e Orikumit. Në mars, në këtë zonë u gjetën skeletet e gjashtë shqiponjave. Gjoba nuk jepet kurrë për këtë teknikë, të cilën barinjtë nuk duken gati të heqin dorë. “Është delja që na ushqen neve, ata janë krenaria jonë, por ujku i masakron ata! Nuk kemi zgjedhje “, thotë Sado Xhelili, 83 vjeç, duke shikuar kopenë e tij. TIRANA TODAY
