28 Dhjetor 1895 – Në Paris shfaqet filmi i parë komercial në botë
Shfaqja e parë komerciale e filmit në botë u dha në Grand Cafe në Paris. Filmi i realizuar nga Louis dhe Auguste Lumiere, dy vëllezërit francezë që zhvilluan një projektues imazhesh të quajtur kinematograf. Vëllezërit Lumiere, e zbuluan shpikjen e tyre për publikun në marsin e të vitit 1895, me një filmim të shkurtër që tregonte punëtorët që po largoheshin nga fabrika e tyre. Më 28 dhjetor, Lumiere shfaqën një seri skenash të shkurtra nga jeta e përditshme franceze. Teknologjia e filmit, i ka rrënjët e tij në fillim të viteve 1830, kur Joseph Plateau në Belgjikë dhe Simon Stampfer në Austrisë, zhvilluan në të njëjtën kohë një pajisje të quajtur fenakistoskop, nëpërmjet së cilës mund të shiheshin një seri vizatimesh, duke krijuar efektin e një imazhi të vetëm në lëvizje.
Fenakistoskopi, u pasua nga dekadat e përparimeve dhe në vitin 1890, Thomas Edison dhe ndihmësi i tij Ëilliam Dikson zhvilluan kamerën e parë lëvizëse, të quajtur kinetograf. Vitin që pasoi, Edison shpiku kinetoskopin, një pajisje që e lejoi një person të shikonte një filmim teksa
ai lëvizte pas një drite.
Në vitin 1894, Antoine Lumiere, babai i Auguste dhe Louis Lumiere, pa një demonstrim të kinetoskopit nga Edison. Ai u impresionua aq shumë sa u tha djemve të tij, të cilët drejtonin një fabrikë të suksesshme pllakash fotografike në Lion, se mund të krijonin diçka më të mirë. Kinematografi i Louis Lumiere, që u patentua në vitin 1895, ishte një aparat fotografik dhe projector, që mund të shfaqte imazhe lëvizëse në një ekran.
Ai ishte më i vogël, më i lehtë, dhe përdorte më pak film sesa pajisja e Edison. Vëllerëzit hapën teatro (të njohur si kinema) në vitin 1896 për të treguar punën e tyre, dhe dërguan ekipe kameramanësh nëpër botë, për të shfaqur filma dhe për të xhiruar materiale të reja.
Në Amerikë, industria e filmit u ngrit shpejt. Në vitin 1896, Vitascope Hall, që besohet të jetë teatri i parë në SHBA-së për shfaqjen e filmave, u hap në Nju Orlins. Në vitin 1911 u shfaq filmi i parë i filmit hollivudian dhe në vitin 1914, Charlie Chaplin bëri debutimin e tij në
ekranin të madh.
28 Dhjetor 1973 – Botohet për herë të parë në Francë “Arqipelagu Gulag” i Aleksandër Solzhenicin
“Investigimi letrar” i Aleksandër Solzhenicin, mbi sistemin shtetëror policor në Bashkimin Sovjetik, “Arqipelagu Gulag” 1918-1956, u botua fillimisht në gjuhën origjinale ruse në Paris. Ai ishte i pari nga 3 vëllime. Përshkrimi brutal dhe i pa kompromis, i represionit politik dhe terrorit sovjetik, u përkthye shpejt në shumë gjuhë, dhe u botua në Shtetet e Bashkuara vetëm disa muaj më vonë.
Puna e jashtëzakonshme dokumentare e Solzhenicinit, detajoi makinacionet e shtetit policor sovjetike që nga koha e Revolucionit Bolshevik, dhe deri në vitin 1956. Megjithatë, në parathënien e librit, ai paralajmëroi se leximi i veprës, do të ishte “shumë i rrezikshëm” për rusët në vitin 1973.
Libri ishte e rëndësishëm, për shkak të pohimit se terrori policor kishte qenë gjithmonë thelbësor për ekzistencën e shtetit sovjetik. Kjo shmangte nga narrativën standarde sovjetike, se tmerre të tilla kishin ndodhur vetëm gjatë kohës së Stalinit, dhe se praktika të tilla ishin lënë mënjanë pas vdekjes së tij në vitin 1956.
Solzhenicin e pranoi se represioni politik, u lehtësua disi gjatë viteve të pasuara nën drejtimin e Hrushovit, kur vetë autori u lirua nga burgu politik gjatë asaj kohe. Megjithatë, ai besonte se, që nga rrëzimi i Hrushovit nga pushteti në vitin 1964, shteti sovjetik nisi të përdorte sërish kërcënimet dhe terrorin.
Zhgënjimi për shkak të trikthimit në vendin e tij të taktikave të trembjes së qytetarëve, ndikoi në vendimin e tij për të lejuar botimin e librit të tij. Libri ishte një sukses i menjëhershëm në Perëndim, por zyrtarët sovjetikë u tërbuan. TASS, agjencia zyrtare e lajmeve në Bashkimin Sovjetik, deklaroi se vepra ishte një “shpifje e pabazë” kundër popullit rus. Më 12 shkurt 1974, Solzhenicini u arrestua, iu shoq shtetësia dhe u dëbua nga vendi.
28 Dhjetor 1908 – Mbi 100 mijë njerëz vdesin nga termeti që goditi Siçilinë
Në agimin e datës 28 dhjetor, tërmeti më shkatërrues në historinë e regjistruar evropiane, godet Ngushticën e Mesinës në Italinë jugore, duke i rrafshuar qytetet e Mesinës në ishullin e Siçilisë dhe atë të Rexhio di Kalabria në pjesën kontinentale të Italisë. Tërmeti dhe cunami që shkaktoi, i morën jetën mbi 100 mijë njerëzve.
Siçilia dhe Kalabria njihen historikisht si la ‘terra ballerina’ – ‘toka valltare’- për veprimtarinë e dendur sizmike që godet rajonin. Në vitin 1693, 60.000 njerëz u vranë në Siçilinë jugore nga një tërmet, dhe më 1783 shumica e bregut të Kalabrisë u shkatërrua nga një tërmet i fortë që vrau mbi 50.000 njerëz të tjerë.
Tërmeti i vitit 1908 ishte veçanërisht i kushtueshëm në aspektin e jetëve të humbura, pasi ndodhi në orën 5:20 të mëngjesit, pa asnjë lëkundje më të vogël paralajmëruese, duke i kapur shumicën e njerëzve në shtëpi duke fjetur. Lëkundja kryesore, që ishte e një force prej 7.5 ballë të shkallës Rihter, shkaktoi një cunami shkatërrimtar me dallgë që arritën deri në 40 metra, të cilat mbuluan lagje të tëra në qytetet dhe fshatrat bregdetarë.
Në Mesina dhe Rexho Kalabria, rreth 90 për qind e ndërtesave u shkatërruan. Linjat telegrafike u prenë dhe linjat hekurudhore u dëmtuan, duke penguar përpjekjet e ekipeve të shpëtimit. Si për t’i përkeqësuar gjërat më tej, tërmeti i madh u pasua nga qindra dridhje më të lehta gjatë ditëve të mëvonshme, duke rrëzuar shumë prej ndërtesave të mbetura të këmbë, dhe duke plagosur ose vrarë pjesëtarë të ekipeve të shpëtimit.
28 Dhjetor 1836 – Spanja njeh pavarësinë e Meksikës, me nënshkrimin e Traktatit Santa María-Calatrava.
28 Dhjetor 1895 – Wilhelm Röntgen publikon një artikull që detajon zbulimin e tij të një lloji të ri rrezatimi, që më vonë do të njihet si rrezet X.
28 Dhjetor 1918 – Ndërsa ndodhej në burg, Constance Markievicz, u bë gruaja e parë që u zgjodh deputete në Dhomën e Komuneve në Britaninë e Madhe.
28 Dhjetor 1973 – Në SHBA, Kongresi miraton Aktin e Specieve të Rrezikuara.
28 Dhjetor 2006 – Ushtarët e Qeverisë Federale të përkohshme të Somalisë dhe trupat etiopiane, pushtojnë Mogadishun pa asnjë rezistencë nga forcat rebele.
28 Dhjetor 2014 – Avioni indonezian i linjës “AirAsia”, rrëzohet në ngushticën e Karimatës gjatë udhëtimit nga Surabaja në Singapor, duke vrarë të 162 njerëzit që ndodheshin në bord.
