Ishte vetëm 24 vjeç, kur Daut Gumeni arrestohet nga regjimi komunist. Jo pse bëri krim, por sepse nuk e donte.
E si të mos jetonte në Shqipërinë diktatoriale, ai dashuronte të bukurën, donte poezinë. Por, si një bumerang, ato i kthehen në akuza absurde nga Diktatura Enveriste. Mësuesit të matematikës, i heqin lirinë për 23 vjet.
Në një rrëfim për Tirana Today, Gumeni thotë se forca e tij ishin letrat. Por, torturat që i bënin në kampe dhe burgje ishin të papërshkrueshme.
Daut Gumeni lirohet nga burgu në 7 gusht 1990. Por, dita e parë e lirisë, ishte sa zhgënjyese aq edhe e pasigurt.
Në retorikën e tij nuk ka urrejtje, asnjëherë nuk ka pasur. Sipas tij, kjo është një mënyrë për të ruajtur veten, po ashtu edhe letrat e tij.
Gumeni ndalet edhe në debatin e fundit, të krijuar pas deklaratës së Pëllumb Xhufit, mbi kampin e Tepelenës.
“Çështja e kampit të Tepelenës ishte ndoshta kampi më i mirë se kampet e tjera. Këta që e kanë promovuar çështjen e këtij kampi ku është angazhuar edhe Ministria e Kulturës dhe Bashkia e Tepelenës, e kanë quajtur Aushvici shqiptar, kampi i shfarosjes në masë. Po ta dëgjojnë lobet çifute do të tmerrohen sepse është një banalizim.”
Ish-i burgosuri politik, thotë se në vend të debatit mbi kushtet e kampeve, të gjithë duhet t’i respektojnë viktimat me heshtje dhe të mos i trajtojnë çështjet për interesa personale.
Të burgosurit politikë janë tema e preferuar e politikës. Por, ata vazhdojnë të enden për dëmshpërblimet. Ku sipas Gumenit, ende nuk janë shpërndarë këstet e plota.
Si në librin e tij, ”Ku jemi e ku vemi”, Shqipëria vazhdon të jetë e mbërthyer nga diktatura dhe e vetmja mënyrë është të kuptojmë cenet tona e t’i përmirësojmë ato. Tirana Today
