Bëjnë punën më të rrezikshme në botë, kush janë Sherpat, guidat e alpinistëve në Himalaja
Kur ekipi i parë i alpinistëve arriti të ngjitej në majën e Malit Everest, gjithë bota njohu emrin e Sër Edmund Hilarit. Por pak njerëz mbajnë mend shokun e tij, një Sherpa me emrin Tenzing Norgaj. Por kush janë këta shoqërues që bëjnë punën më të rrezikshme sot në botë.
Një fis me superfuqi, që do dëshironin t’i kishin të gjithë
“Sherpa” nuk do të thotë “guidë malore” sikurse tha dikur Hilari. Në realitet, ky term do të thotë “lindorë”. Kjo për shkak se shumica jetojnë në Nepalin Lindor, ku ndodhet edhe maja më e lartë në botë. Sherpat janë gjithashtu një grup etnik i lashtë, paraardhësit e të cilit kanë jetuar prej mijëra vjetësh në këtë rajon. Në vitin 2011,në Nepal numëroheshin gati 313.000 Sherpa.
Mbledhin plehrat dhe trupat e pajetë nga Everesti
Mali Everest është i mbushur me plehra, pajisje të prishura dhe jashtëqitje njerëzore. Gjatë viteve, 300 njerëz kanë vdekur në shpatet e tij. Në vitin 2019, qeveria nepaleze punësoi 20 sherpa për të mbledhur plehra. Ata ndeshën edhe në 4 trupa të pajetë. Por askush nuk e di se kush janë apo se kur kanë vdekur.
Një sherpa është ngjitur plot 24 herë në Everest, një rekord botëror
Në vitin 2019, një guidë i quajtur Kami Rita u ngjit në Everest për herë të 24-ët. Edhe babai dhe vëllai i madh i Kamit ishin që të dy guidë dhe i mësuan atij këtë profesion. Karriera e tij filloi në vitin 1993, dhe në kohën kur vendosi rekordin ishte 49 vjeç. Por thotë se nuk ka ndërmend të tërhiqet.
Rekorde mbajnë dhe gratë sherpa
Sherpa Lakpa mban rekordin për ngjitjet më të suksesshme për një alpiniste femër. Ajo ka arritur 9 herë në majë të Everestit, që të gjitha gjatë kohës që rriste 3 fëmijët, dhe kur kishte në shtëpi një bashkëshort abuziv. Ajo nisi të merrej me alpinizëm që në moshë të vogël.
Sherpat kanë një epërsi gjenetike
Kur eksploruesit përdorën për herë të parë sherpat, ata vunë re një dallim tek ata. Ajri i rrallë i lartësive të mëdha i lodhte ose i sëmurte vizitorët. Disa prej tyre vdiqën. Ndërkohë guidat e tyre nuk kishin asnjë problem. Në vitin 2017, studiuesit zbuluan gjithashtu se përzgjedhja natyrore i kishte bërë sherpat t’i përshtateshin ambienteve me shumë pak oksigjen. Për mijëra vjet, ky komunitet malor jetoi me pak oksigjen.
Ata duan që fëmijët e tyre të merren me punë të tjera
Shumica e guidave që punojnë në Everest, e mësuan këtë zanat nga familja. Ata shpesh nuk kanë arsimimin e duhur për të bërë ndonjë gjë tjetër. Edhe pse disa prej tyre preferojnë punë më të sigurta, të qenit udhërrëfyes është një nga pozicionet më të paguara në Nepal.
Kjo i nxjerr ata nga varfëria dhe u siguron mjetet për të edukuar fëmijët e tyre, në mënyrë që brezi tjetër të mund të thyejë ciklin. Një arsye tjetër pse sherpat dëshirojnë që fëmijët e tyre të zgjedhin një karrierë tjetër, është mënyra se si i trajtojnë të huajt.
Shumë nga vizitorët janë alpinistë të tmerrshëm, dhe udhëzuesit duhet jenë shumë vigjilentë për ta mbajtur të sigurt ekspeditën. Ndërkohë, disa klientë kanë sukses dhe e tregojnë historinë e tyre, por nuk e pranojnë punën e vështirë dhe rreziqet që përballuan sherpat.
Puna e tyre është më vdekjeprurëse se sa lufta
Sherpat mbajnë ngarkesa të rënda dhe hapin rrugën për klientët e tyre. Askush nuk qëllon mbi t`a me armë. Por natyra në një mal është një ‘krijesë’ e rrezikshme. Çdokush mund të zhduket në stuhi, ortekë apo gjatë rrëzimeve aksidentale. Deri në vitin 2018, kanë vdekur 94 sherpa. 13 prej tyre vdiqën vetëm pas një orteku në vitin 2014 buzë malit Everest.
Burimi i lajmit: https://listverse.com/2020/03/30/top-10-fascinating-facts-about-sherpas/
Përshtatur nga TIRANA TODAY
