Pas marrëveshjeve me Shqipërinë, Kosovën, Malin e Zi dhe Serbinë, Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim (ERDB) nënshkroi në marrëveshje me Bosnjë dhe Herzegovinën më 26 shkurt për të forcuar ekonomitë e tyre dhe për t’i bërë ato më tërheqëse për investitorët. Vendet e Ballkanit duhet të jenë në gjendje të sigurojnë BE-në me energji hidroenergjetike, por aktivistët e mjedisit dhe fermerët lokalë kanë frikë nga më të këqijat, raporton fluxenergie.nl.
fluxenergie.nlMegjithëse vende të tilla si Shqipëria dhe Mali i Zi kanë një përqindje shumë të lartë të energjisë së rinovueshme në përzierjen e tyre të energjisë sipas standardeve të Evropës Perëndimore, një pjesë e madhe e tyre avullojnë si tym nga soba me dru apo humbjet nga tubacionet e vjetra të energjisë. Megjithatë, pjesa e hidrocentraleve i ka bërë këto vende aq interesante që kompanitë ndërkombëtare janë të etur të investojnë në hidrocentralet në Ballkan, shkruan gazetari investigativ Ragnar Skre në FD.
Disa e shohin “rregullimin e ulët” të Ballkanit si një terren eksperimental të mbarështimit për inovacionin, mendon ai, të tjerë thjesht si një vend për të zgjeruar modelin ekzistues të biznesit. Sipas organizatës mjedisore austriake “Riverwatch”, në Kosovë, Serbi, Bosnjë, Mal të Zi, Maqedoni dhe Shqipëri po ndërtohen 187 termocentrale. Përveç kësaj, ka 2800 të reja të planifikuara në vitet e ardhshme, nga të cilat më shumë se një mijë në rezervatet natyrore të mbrojtura. Me fushatën e saj “Ruaj zemrën blu të Evropës” organizata shpreson të ndalë ‘cunamin e digave’.
Rregullat
Kompanitë që duan të ndërtojnë një instalim më pak se 10 MW, Skre e di, shpesh nuk kanë nevojë të provojnë se çfarë ka biznesi i tyre në mjedis. Për sa kohë që vendet nuk janë anëtare të BE-së, qeveria vendore përcakton se çfarë mund dhe nuk mund të bëhet. Megjithatë, BE është duke u përpjekur t’i bindë vendet që të ndjekin legjislacionin evropian siç është Direktiva Kornizë e Ujërave.
Nëse vendet duan të bashkohen me BE-në, organizata si BERZH, ata duhet të përshtatin legjislacionin e tyre me nevojat e investitorëve. Në vitet e fundit, disa vende kanë instaluar tashmë tubacione të reja të transportit. Përveç kësaj, ata kanë krijuar shkëmbime të energjisë elektrike ku energjia elektrike mund të shitet tek partitë ndërkombëtare. Mbrojtja e interesave lokale, megjithatë, shpesh kontrast me atë të partive të mëdha ndërkombëtare.
Rreziqet
Banorët e Ballkanit nuk janë ngritur nw protestë kundër hidrocentraleve. Përveç fermerëve të zemëruar, qytetarëve të frikësuar dhe biodiversitetit të shtypur, ndërtimi i hidrocentraleve me diga shpesh përfshin shumë emetime të metanit, për shkak të lotimit të pemëve dhe bimëve
Përveç kësaj, rendimenti i termocentraleve në vende të ndryshme duket të jetë më i pasigurt se sa pritej më parë. Qeveritë që kanë vendosur më parë sasi të mëdha të energjisë ujore tani kanë të bëjnë me thatësirën si rezultat i ndryshimeve klimatike, paralajmëroi kohët e fundit Banka Botërore. Për shembull, në Afrikën e Jugut Cape Town, ka qenë një racion i pesëdhjetë litra ujë për person në ditë që nga shkurti, dhe rezervuarët tani janë praktikisht bosh. Ballkani Perëndimor gjithashtu do të rrezikonte zvogëlimin e reshjeve. Konkurrenca mes hidrocentraleve dhe fermerëve lokalë, të cilët tashmë kanë frikë nga furnizimi me ujë, do të vazhdojnë të rriten. TIRANA TODAY
