Paqja mbizotëronte në të gjithë Afganistanin të hënën, thanë zyrtarët talebanë, pasi militantët pushtuan kryeqytetin, ndërsa vendet perëndimore u përpoqën të evakuonin qytetarët e tyre nga një aeroport gjithnjë e më kaotik i Kabulit. Presidenti Ashraf Ghani u arratis nga vendi, duke thënë se donte që të shmangte gjakderdhjen, ndërsa me qindra afganë të dëshpëruar kërkojnë të largohen. “Sot është një ditë e madhe për popullin afgan dhe muxhahedinët. Ata kanë qenë dëshmitarë të frytit të përpjekjeve dhe sakrificave të tyre për 20 vite”, tha Mohammad Naeem, zëdhënësi i zyrës politike të talebanëve, për Al Jazeera TV.
“Falë Zotit, lufta ka mbaruar në vend”
Talebanëve iu deshën vetëm disa javë që të merrnin pushtetin, ndërsa forcat qeveritare, të trajnuara dhe financuar prej vitesh nga Shtetet e Bashkuara kapitulluan direkt, në disa raste edhe pa luftuar fare. Al Jazeera transmetoi pamjet e komandantëve talebanë në pallatin presidencial, me dhjetëra luftëtarë të armatosur.
Naeem tha se forma e regjimit të ri në Afganistan, do të bëhej e qartë së shpejti, duke shtuar se talebanët nuk donin të jetonin të izoluar dhe bëri thirrje për marrëdhënie paqësore ndërkombëtare.
“Ne kemi arritur atë që po kërkonim, e cila është liria e vendit tonë dhe pavarësia e njerëzve tanë”, tha ai. “Ne nuk do të lejojmë askënd të përdorë tokat tona, për të synuar këdo dhe ne nuk duam të dëmtojmë të tjerët”.
Shumë afganë kanë frikë se talebanët do të kthehen në praktikat e ashpra të së kaluarës, në imponimin e ligjit fetar të sheriatit. Gjatë sundimit të tyre 1996-2001, gratë nuk mund të punonin, dhe u zbatuan dënime të tilla si vrasja me gurë, fshikullimi dhe varja.
Si Kombet e Bashkuara ashtu edhe Shtetet e Bashkuara thanë javën e kaluar se kishin marrë raporte se luftëtarët talebanë po ekzekutonin ushtarët qeveritarë të dorëzuar.
Një udhëheqës taleban i tha Reuters, se kryengritësit po rigrupoheshin nga provinca të ndryshme dhe do të prisnin deri sa forcat e huaja të largoheshin para se të krijonin një strukturë të re qeverisëse.
Udhëheqësi, i cili kërkoi anonimitet, tha se luftëtarët talebanë ishin “urdhëruar të lejojnë afganët të rifillojnë aktivitetet e përditshme dhe të mos bëjnë asgjë për të trembur civilët”.
Zyrtarët talebanë thanë se nuk kishin marrë asnjë raport për ndonjë përplasje kudo në vend: “Situata është paqësore”, tha një zyrtar.
“Talibanët kontrollonin 90% të ndërtesave shtetërore dhe luftëtarëve u ishte thënë të parandalonin çdo dëm”, tha zyrtari.
Militantët u përpoqën të projektonin një fytyrë më të moderuar, duke premtuar se do të respektonin të drejtat e grave dhe do të mbronin të huajt dhe afganët.
Kryeministrja e Zelandës së Re, Jacinda Ardern, bëri thirrje që talebanët të mbrojnë të drejtat e njeriut dhe tha se bota po shikonte: “Do të jetë gjithçka për veprimet, jo për fjalët”.
Një zëdhënës i Departamentit Amerikan të Shtetit tha se i gjithë personeli i ambasadës, përfshirë ambasadorin Ross Wilson, ishin transferuar në aeroportin e Kabulit, kryesisht me helikopter, për të pritur evakuimin dhe flamuri amerikan ishte ulur dhe hequr nga kompleksi i ambasadës.
Qindra afganë pushtuan pistat e aeroportit në errësirë, duke tërhequr bagazhet dhe duke kërcyer për një vend në një nga fluturimet e fundit tregtare që do të largoheshin para se forcat amerikane të merrnin kontrollin e trafikut ajror të dielën.
“Ky është aeroporti ynë, por ne po shohim diplomatët të evakuohen ndërsa presim në pasiguri të plotë”, tha Rakhshanda Jilali, një aktiviste e të drejtave të njeriut, që po përpiqej të shkonte në Pakistan.
Burimi i lajmit: REUTERS. Përshtatur nga: Tirana Today
