Nga: Enrico Franceschini “‘La Reppublica”
Ai vdiq me një shishe alkooli në dorë, edhe pse me konjak, dhe jo me vodkën ruse. Pinte për të harruar iluzionin e tij të madh, për të mos parë dështimet e komunizmit sovjetik, dhe së fundmi me vendosmërinë e atyre që duan të vrasin veten.
Kim Filbi, agjenti sekret më i famshëm britanik që dezertoi dhe kaloi në anën e Bashkimit Sovjetik, burimi i frymëzimit për romane, filma dhe shkëmbime akuzash të forta midis Perëndimit dhe Moskës, e pyeste gruan e tij me një dhimbje të madhe: “Pse njerëzit këtu jetojnë kaq keq? Tek e fundit, sovjetikët e fituan Luftën e Dytë Botërore. Pse?”.
Nuk gjeti kurrë një përgjigje. Ose edhe nëse e gjeti, nuk ia rrëfeu publikisht askujt. Por gruas së tij, Rufina Pukovës, një grua ruso-polake me të cilën ishte martuar pas largimit të tij në Bashkimin Sovjetik, ai ia besoi pyetjen, dyshimet, dhe ndjenjën e thellë të zhgënjimit që gradualisht e kishin bërë të pendohej thellë për vendimin e tij për të tradhtuar një atdhe, Britaninë e Madhe, dhe të zgjidhte një tjetër, Bashkimin Sovjetik.
“Kim zgjodhi Bashkimin Sovjetik, pasi ai besonte në një shoqëri të drejtë, dhe pasi kaloi Perden e Hekurt ai i kushtoi gjithë jetën komunizmit”-shprehet e veja e tij për britaniken “The Guardian”. “Por sapo erdhi për të jetuar këtu u trondit nga një zhgënjim aq i madh nga realiteti që gjeti saqë shpesh përlotej”- kujton ajo.
Pastaj Filbi gjeti ngushëllim tek alkooli. Dy gota konjak pas darke çdo mbrëmje, të pasuara shpesh nga konsumi i gjithë shishes gjatë netëve pa gjumë. Ndonjëherë ai i kërkonte gruas së tij që t’ia fshihte konjakun, por ai arrinte ta gjente gjithsesi.
Vetëm nga fundi, kur ai ishte i fiksuar nga ideja se do të humbte, për ta shpëtuar, ajo e kërcënoi se do të ndahej prej tij në rast se nuk do të linte alkoolin. Filbi iu përgjigj se nuk kishte më nevojë që ajo t’i fshihte shishen, pasi ai do të kufizohej në konsumin e vetëm 2 gotave në ditë.
“Dhe për një farë kohe e mbajti fjalën. Gjithsesi, ishte tepër vonë. Ai pinte për të vrarë veten, dhe ia doli”-shton më tej e veja e tij. I lindur në Indi në vitin 1912, dhe i diplomuar në Universitetin e Kembrixhit, Filbi u bë një simpatizant komunist.
Që në vitin1930, ai nisi të punonte si informator i KGB-së nga Londra. Ai e vazhdoi aktivitetin edhe gjatë kohës që punonte si korrespondent i “Times“ në Luftën Civile Spanjolle, dhe më pas në vitin 1940, në prag të Luftës së Dytë Botërore, ai iu bashkua
MI6, shërbimin inteligjent britanik, duke i ngjitur shpejt shkallës e karrierës.
Por ai po luante një lojë të dyfishtë, duke i kaluar shumë sekrete Kremlinit. Në vitin 1963, gjatë kohës që ishte në Bejrut, gjithnjë në emër të spiunazhit për Madhërinë e Saj, ai u zhduk dhe iku në Moskë, ku u trajtua me respekt, por bëri një jetë të izoluar, gjithmonë të mbrojtur, ose i ndjekur nga agjentët e KGB-së që vëzhgonin çdo lëvizje të tij.
Për një farë kohe ai ngushëllohej me shoqërinë e agjentëve të tjerë britanikë që dezertuan në Bashkimin Sovjetik, ose “Pesëshja e Kembrixhit”, me të cilët kishte përfunduar universitetin, që në atë kohë ishte një terren pjellor për ata që dëshironin të punonin në shërbimin sekret, por edhe të ndikuar shumë nga idetë socialiste dhe revolucionare.
Në veçanti, një nga pesë anglezët që u arratisën në Moskë në ato vite, Xhorxh Blejk, ishte i vetmi që shkonte mirë me Filbin. Por nuk ishte e mjaftueshme që ai të mos shihte dështimet e komunizmit:paaftësinë për të ndërtuar atë shoqëri të drejtë dhe dinjitoze tek e cila ai kishte besuar aq shumë.
“Unë erdha këtu me kaq shumë ide, me kaq shumë gjëra për ti dhënë Bashkimit Sovjetik, më thoshte ai. Por askush nuk dukej i interesuar për mendimet e mia”- tregon Pukova, me të cilën Filbi u martua në vitin 1973, kur ai ishte 59 dhe ajo 38 vjeç.
Në këto kushte ai iu drejtua alkoolit. “Ai më tha në një rast se kjo ishte mënyra më e lehtë për t’i dhënë fund. Ai dehej shumë shpejt, dhe ndryshoi shumë para syve të mi. Ai u bë një person tjetër. Por nuk ishte agresiv. Pas një farë kohe ngrihej nga kolltuku dhe shkonte dalëngadalë në shtrat”- kujton ajo.
Filbi vdiq në vitin 1988, njëzet e pesë vjet pas largimit të tij nga Briania e Madhe.
Informacionet që Filbi i kishte dhënë Bashkimit Sovjetik çuan në vdekjen e dhjetëra agjentëve britanikë apo informatorëve sovjetikë.
Në Londër ai u dënua dhe u cilësua si një tradhtar i kombit. Në Rusi, ai konsiderohet zyrtarisht si një hero. Një pllakatë për nder të tij gjendet në selinë qendrore të shërbimit sekret rus në Moskë. Por ndoshta Kim Filbi nuk ndihej më i nderuar që e vuri jetën e tij si spiun në shërbim të KGB-së dhe Rusisë Komuniste.
Burimi i lajmit: https://www.repubblica.it/persone/2011/03/31/news/kim_philby-14323426/
Përshtatur nga TIRANA TODAY
