Sërish kritika imamëve që predikojnë në gjuhën shqipe, turke ose arabe në Zvicër, duke bërë kështu kontrollet e pamundura. Kohët e fundit, përfaqësuesit e SVP-së kanë kërkuar që predikimi në xhamitë zvicerane të mbahet në një gjuhë kombëtare të Zvicrës.
Zëdhënësi i Federatës së Organizatave Ombrellë Islamike në Zvicër, Onder Gunes, shprehet se në parim bie dakord. “Në thelb, mendoj se ideja është e mirë si një qëllim afatgjatë. Është gjithashtu qëllimi ynë që gjithnjë e më shumë njërës të flasin dhe predikojnë në xhami në gjuhët kombëtare”, shtoi ai.
Kjo madje është e rëndësishme për integrimin dhe për të jetuar së bashku në shoqërinë zvicerane. Hansjorg Schmid, profesor në Qendrën për Islamin dhe Shoqërinë e Universitetit të Freiburgut e sheh këtë në mënyrë të ngjashme.
Predikimi në një gjuhë zvicerane tregon se myslimanët janë në shtëpi
Predikimi në një gjuhë kombëtare ishte një shqetësim legjitim. Kjo do të ishte një shenjë e mirë sepse shpreh se myslimanët janë në shtëpinë e tyre këtu dhe angazhohen me kontekstin e Zvicrës, duke përfshirë edhe gjuhën. Gjithashtu predikimi në xhami në Zvicër, mund të jetë edhe një shprehje për më shumë transparencë.
Por në të vërtetë diçka e tillë duket edhe ndryshe. Shumica e komuniteteve të xhamisë në Zvicër janë formë etnike dhe sipas orientimit të tyre predikohen në gjuhën shqipe, boshnjake, arabe ose turke.
Shtrëngimi do të ishte i gabuar
Duke i detyruar ligjërisht që imamët të predikojnë në xhami në një gjuhë zvicerane, do të ishte mënyra e gabuar, veçanërisht me gjeneratën e parë të emigrantëve nga vendet myslimane. Këta persona janë zakonisht nga klasa punëtore që nuk kanë shumë mundësi që të mësojnë një gjuhë të huaj.
“Nëse zbatojmë një gjuhë kombëtare, ne po e fshijmë gjeneratën e parë. Ata nuk do ta kuptonin predikimin, ose të paktën jo mënyrën se si duhet ta kuptojnë. Dhe kjo nuk do t’i shërbejë askujt”, thotë Gunes.
Modele të ndryshme
Një organizatë ombrellë inkurajon komunitetet e xhamive që predikojnë gjithnjë e më shumë në gjermanisht. Sipas kësaj organizate, kjo gjë do të ndodhte gjithnjë e në shumë në sajë të brezit të ri të myslimanëve në Zvicër. Lidhur me këtë, Onder Gunes shton se ky proces ka nevojë vetëm për disa kohë.
Ndërsa Hansjorg Schmid, i cili vëzhgon nga afër komunitetet islame në Zvicër, si një studiues konfirmon se një zhvillim i tillë ka filluar tashmë. Ai thotë se diçka po ndryshon në këtë drejtim.
Në shumë xhami, është e vërtetë se ekziston një zgjidhje kompromisi. “Predikimi në gjuhën e origjinës dhe ka një përmbledhje gjermane ose predikimi është gjysma në një gjuhë kombëtare, gjysma në gjuhën e origjinës”, tha Schmid.
Kurset e gjuhës për imamët
Gjithashtu Hansjorg Schmid thotë se sheh një mundësi për të mbështetur këtë proces nga jashtë. Ai përmend kurset e edukimit të mëtejshëm, për shembull, për të njohur imamët me kushtet lokale, siç është organizuar nga Universiteti i Freiburgut.
Oferta të tilla për imamët duhet të zhvillohen më tej, “kështu që ata mund të mësojnë vërtet gjuhët dhe se mund të ketë edhe një ndryshim të ndërgjegjes në anën myslimane”. Kjo gjithashtu mund të shoqërohet me një interes në rritje në shoqëri.
Sepse folja e gjuhës lokale është e rëndësishme. Jo vetëm për shkak të predikimeve në xhami. por gjithashtu që imamët të mund të kultivojnë kontakte me autoritetet shtetërore ose me bashkësitë e tjera fetare. /Tirana Today/
