Sot shënohet 2-vjetori i sulmeve terroriste në Paris, ku humbën jetën 130 persona në kafenenë, stadiumin “Stade de France” dhe sallën e koncerteve “Bataclan”. Ky përvjetor ofron mundësinë për të reflektuar mbi mënyrën në të cilën bota ka ndryshuar gjatë kësaj kohe.
Sulmet e Parisit ishin më vdekjeprurëset në tokën franceze që prej Luftës së Dytë Botërore, si dhe sulmi më i madh terrorist në Europë për më shumë se një dekadë që nga shpërthimi i Madridit në vitin 2004.
Këto sulme sollën hijen e terrorit më pranë se kurrë, por nuk arritën ta mbillnin për një kohë të gjatë frikën e pasigurisë për të nesërmen në zemrën e banorëve të kësaj demokracie të vjetër europiane.
Gjithashtu sulmet në Paris sollën edhe fillimin e një vale të re terrori në Europë. Pas sulmeve në “Bataclan” erdhën incidente në Bruksel në mars të 2016-s, Nisë në korrik, Berlin në dhjetor, Westminster në mars të 2017-s, si dhe Mançester në maj e Barcelona në gusht.
Perceptimi i terrorit në të gjithë Europën ishte i madh. Para sulmeve, vëmendja në Paris ishte e përqendruar për fluksin e refugjatëve që kishte filluar në vitin 2014 dhe që arriti kulmin në 2015-n. Më pas, terrorizmi mori “fronin” duke qenë në qendër të vëmendjes.
Sigurisht, nuk ishin emigrantët që kryen sulmet në Paris. Shtatë nga nëntë agresorët, duke përfshirë edhe kryetarët, ishin francezë. Edhe ata që kryen sulmet në Mançester, në Nisë, në Bruksel dhe në Barcelonë ishin të gjithë banorë afatgjatë të Europës. Asnjëri prej tyre nuk kishte lëvizur në Europë si pjesë e krizës së emigrantëve të 2015-s.
Por ajo që i bashkonte ata ishte përkatësia e tyre në ISIS, gjë që nuk kërkonte pjesëmarrje nga vetë Shteti Islamik. Sulmuesit e Parisit kishin luftuar në Siri, por nuk kishte asnjë kërkesë për të pasur ndonjë përfshirje të mëparshme me grupet terroriste për t’u bërë një terrorist i ISIS-it.
Rezultati i kësaj është se terrori ndodhet kudo dhe mund të godasë në çdo kohë. Xhihadistët mund të rekrutohen në internet, të kryejnë krimet dhe pastaj të pohohen pas faktit.
Për më tepër, sulmet terroriste nuk kishin nevojë të ishin të suksesshme për të qenë të suksesshëm: për sa kohë që perceptimi publik i terrorizmit vazhdoi. Pastaj nuk kishte rëndësi nëse terroristi kryente një mizori.
Ajo çfarë ka ndryshuar që nga viti 2015, është se ISIS ka rënë kryesisht në Siri. Avancimi i ngadaltë i forcave irakiane dhe kurde kanë çliruar qytete kyçe si Mosul dhe Raqqa, që ka hequr rreshtin e jashtëm të suksesit nga organizata. Tani, udhëheqësi i tij Abu Bakr Bagdadi supozohet të jetë i vdekur dhe madhësia e tij zvogëlohet në 10 për qind të asaj që ishte në kohën e sulmeve të Parisit.
A do të thotë kjo se terrori ka mbaruar? Natyrisht jo. Shumica e terroristëve u frymëzuan nga ISIS dhe jo – siç ishte rasti me Al-Kaidën për shembull – rekrutuar dhe trajnuar në mënyrë specifike. Pra, ndërsa mungesa e një vendi për t’i trajnuar ata në Siri ka dëmtuar aftësinë e ISIS për të vepruar, shumica e atyre që kanë kryer krime në dy vitet e fundit nuk ishin të trajnuar gjithsesi. Sulmuesit e Parisit ishin një përjashtim në këtë drejtim.
A do të thotë kjo se veprimet antiterroriste kanë qenë të suksesshme? Ndoshta, nuk i dihet. Vendosja e barrierave ndaj terrorizmit – më shumë policë, më shumë kërkime – mund të kufizojnë shkatërrimin e një sulmi, por bazat e një sulmi terrorist nuk mund të parashikohen derisa të ndodhin, me ç’rast qëllimi i sulmuesit për krijimin e terrorit tashmë është arritur. /Tirana Today/
