Nga: William R. Klemm“Psychology Today”
Në kulturën tonë, njerëzit me pikëpamje të ndryshme, priren të ndahen në kampe, ku janë të detyruar që të fitojnë me argumentet e tyre, duke shpërfillur dhe kritikuar argumentet e palës tjetër. Në këto situata, njerëzit nxiten ose mësohen të urrejnë në shumë mënyra, si duke u thënë të tjerëve se e kanë gabim, dhe duke i parë pikëpamjet tona si në kundërshtim me pikëpamjet alternative.
Disa shembuj të tjerë përfshijnë shikimin e çështjeve sikur kanë dy anë, vendosjen e njerëzve në kategori, si dhe censurimin ose “anulimin” e të tjerëve. Ne njerëzit kemi qenë gjithmonë polemizues. Por tani duket se po kalojmë në një lloj urrejtje kolektive.
Urrejtja është diçka që mund të nxitet ose të mësohet. Nga axhendat personale të korporatave ose politika, ne vërejmë një përpjekje të madhe për të sfiduar dhe denigruar të tjerët. Profesoresha e gjuhësisë Deborah Taner në Universitetin Xhorxhtaun ka shkruar një libër shqetësues “Kultura e debatit”.
Thelbi i analizës së saj, është se njerëzit ndahen në kampe konkurruese, ku u duket se janë të detyruar të fitojnë debatin duke kritikuar ata në kampin tjetër. Gjatë diskutimit të çështjeve, njerëzit me pikëpamje të ndryshme bëhen armiq që duhen mposhtur. Në polemika të tilla, përdoren shumë taktika për të forcuar pozicionet tona, dhe për të mposhtur “armikun”. Ja cilat janë12 mënyrat se si ne mësojmë të urrejmë njëri-tjetrin:
- Jemi egoistë dhe të fokusuar tek vetvetja. Ajo që mendojmë ne, është më e rëndësishme se ajo që mendojnë të tjerët. Nëse të tjerët nuk pajtohen me ne, ne duhet t’ua bëjmë të ditur se e kanë gabim, dhe natyrisht edhe ata na thonë të njëjtën gjë.
- Pikëpamjet tona shihen si parime absolute dhe të papajtueshme, dhe që janë vazhdimisht në kundërshtim me pikëpamjet alternative të të tjerëve, të cilët ne i imagjinojmë si armiqtë tanë.
- Ne u japim njerëzve identitete dhe i vendosim ata në kategori. Në këtë mënyrë e kemi më të lehtë të sulmojnë shumë njerëz në të njëjtën kohë si anëtarë të një grupi identitar. Dhe kjo sipas parimit “Përça dhe sundo!”.
- Zakonisht ne mendojmë për çështje që kanë vetëm dy anët e një argumenti. Kjo qasje i polarizon të pashmangshme çështjet, dhe krijon 2 kampe armiqsh.
- Për të justifikuar pozicionin e dikujt, zmadhohen të metat e pozicionit të të tjerëve, madje deri në denigrimin e karakterit të tyre për mbajtjen e pozicioneve të tilla të papranueshme.
- Ne përdorim gjuhën kërcënuese të trupit për mbrojtjen e argumenteve tona në debatin me të tjerët. Këtu përfshihen fytyrat e ngrysura, zëri i lartë, ngritja e grushtit para të tjerëve, apo përplasja e dorës në tavolinë.
- Karakteri impulsiv e lejon akuzuesin të rrëmbejë mantelin e rremë të virtytit, që nga ana e tij nuk vlerësohet nga ata që akuzohen se kanë mangësi morale.
- Luajtja e rolit të viktimës për shkak të trajtimit të padrejtë, na jep mundësi t’i akuzojmë të tjerët për shtypje, dhe kështu t’i bëjmë ata fajtorë dhe të ndjehen në turp. Një armë tjetër, është të kujtojmë abuzimet e së kaluarës, edhe kur një abuzim i tillë nuk ndodh më.
- Një arsye themelore për marrjen e rolit të viktimës, është se ajo na ofron justifikime. Ne nuk kemi pse të marrim përgjegjësi për asnjë nga gabimet tona që kontribuan pikërisht në fatkeqësinë tonë. Dhe e shpëtojmë fytyrën duke fajësuar të tjerët, dhe në këtë mënyrë krijojmë një arsye tjetër për t’i urryer ata.
- Ne presim barazi dhe jo thjesht mundësi të barabarta për një fushë të barabartë loje. Ne supozojmë se të gjithë kanë të drejta të barabartë, pavarësisht nga përpjekja, edukimi ose aftësia. Kështu, kur të tjerët na e mohojnë këtë, ne i urrejmë pasi i quajmë të padrejtë.
- Ndonjëherë, ne krijojmë armiq nga xhelozia apo dëshira për hakmarrje ndaj pabarazisë së imponuar apo të perceptuar.
- Ne censurojmë ose injorojmë të tjerët, gjë që natyrisht gjeneron një urrejtje reciproke.
E gjithë kjo e prish harmoninë shoqërore. Pasi krijon pakënaqësi dhe zemërim, që nuk do të ndodhnin në rrethana të tjera. Kam frikë se situata jonë aktuale vetëm do të ushqehet me vetveten dhe do t’i përkeqësojë më tej gjërat. A është ky çmimi që duhet të jemi të gatshëm të paguajmë për të fituar në një debat?
Burimi i lajmit: https://www.psychologytoday.com/intl/blog/memory-medic/202103/12-ways-we-teach-each-other-hate
Përshtatur nga TIRANA TODAY
