Nga Ted Stone/ Le ta fillojmë me lajmin e mirë:Kryeministri i Hungarisë, Viktor Orban, i cili për shumë vite refuzoi të pranojë refugjatë në vendin e tij, tani ka bërë një lloj lëshimi. Ai lejoi hyrjen në Hungari të një “refugjati” të vetëm, por ndoshta mori pjesë personalisht në organizimin e këtij procesi – nga sigurimi i transportit, deri tek kalimi pa probleme i kufirit pa dokumentet e nevojshme.
Për më tepër, kryeministri hungarez ka shkelur ligjin e emigracionit, për të cilin ka kritikuar shpesh herë bashkësinë ndërkombëtare:lejimi i refugjatit për të paraqitur kërkesën për azil jo në qendrën e tranzitit në kufi, por në qendër të Budapestit.
Dhe tani vijmë tek lajmi i keq:po flasim për një “refugjat” të vetëm, i cili nuk ka ikur nga vendi i tij si pasojë e luftës apo varfërisë, sikurse kanë bërë mijëra njerëz të tjerë, që gjatë 3 viteve të fundit nuk janë lejuar të hyjnë në Hungari. Emri i këtij “refugjati” është Nikolla Gruevski.
Dhe ai i ka shpëtuar drejtësisë.
Ish kreu i partisë nacionaliste maqedonase VMRO-DPMNE, ka mbajtur më shumë se një dekadë postin e kreut të qeverisë së Maqedonisë. Gjatë kësaj kohe, ai arriti të rriste pasurinë e tij dhe të miklonte vendet perëndimore.
Miq me qëllime dhe plane të ngjashme
Në vendin e tij, ai u akuzua ndër të tjera për korrupsion, shpërdorim detyre dhe nxitje të akteve të dhunës. Javën e kaluar, Gruevski u dënua me 2 vjet burg, duke u shpallur fajtor për blerjen e paligjshme të një Mercedes Benz të blinduar në shumën 570 mijë euro.
Ish-kryeministri duhet të fillonte të vuante dënimin e tij këtë javë. Shumë maqedonas, të cilët kanë vuajtur nga regjimi i tij, po prisnin të kënaqeshin duke e parë Gruevskin pas hekurave. Por ai vetë kishte plane të tjera.
Ndërsa policia maqedonase po kërkonte ish-kreun e qeverisë, ai bëri me dije nga profili i tij në Facebook, se ndodhej në Budapest në pritje të marrjes së azil politik. Ndërkohë, në Maqedoni zhgënjimi është i madh. Të mërkurën në mbrëmje, para ndërtesës qeveritare pati protesta.
Gruevski, është simbol i një regjimi të korruptuar, që shkaktoi krizën më të madhe politike në historinë e shtetit të vogël ballkanik. Burgimi i tij, do të duhej të fillonte procesin e rimëkëmbjes së shoqërisë maqedonase, gjë që është e nevojshme për të rikthyer besimin në sistemin e drejtësisë dhe sundimin e ligjit.
Ka shumë mundësi që Gruevski ka ketë arritur një marrëveshje me qeverinë aktuale, siç sugjerohet nga disa. Por ndërkohë ka shumë të ngjarë, që arsyeja e largimit të suksesshëm nga vendi, të jetë paaftësia e strukturave shtetërore maqedonase.
Dilema për Viktor Orban
Viktor Orban, duhet të marrë një vendim të vështirë. Të marrë në sy rrezikun, dhe të përkeqësojë marrëdhëniet tashmë të vështira me BE-në, për shkak të besnikërisë ndaj një miku të korruptuar të Ballkanit? Apo të lejojë që Gruevski të kthehet mbrapsht në Maqedoni, dhe në këtë mënyrë të përmirësojë reputacionin e dëmtuar?
Shumëçka tani varet nga pozicioni i Komisionit Evropian, dhe i Partisë Popullore Evropiane (PPE) në Parlamentin Europian. Në PPE, përfshihet partitë e Orban dhe Gruevskit. Hungaria është anëtare e BE-së, Maqedonia – një kandidate për anëtarësim në BE.
Për dekada të tëra, Brukseli përsërit 3 kërkesat formale që vendet e Ballkanit të luftojnë korrupsionin, forcimin e sundimit të ligjit, dhe forcimin e institucioneve demokratike. Fakti
që Orban po mbron kriminelët e kalibrit të tillë si Gruevski, i cili është dënuar nga gjykata, vetëm sa i tregon botës karakterin e vërtetë të mbretërimit të tij.
Por shumë më e rëndësishme, është se duke hedhur këtë hap, ai po tallet me të gjitha vlerat dhe parimet e BE-së. Brukseli dhe Bashkimi Evropian, i kanë të gjitha arsyet për t’u alarmuar. Veprimet e fundit të Orban, tregojnë jo vetëm se ai arrin të promovojë me sukses autoritarizmin e tij, duke u bazuar në modelin e korrupsionit qeveritar, me të cilin ai u mbyll gojën mediave hungareze dhe dobëson institucionet demokratike atje.
Suksesi i tij shtrihet shumë më tej:ai ka eksportuar prej kohësh modelin e tij në vende të tjera në rajon, ku ai mbështet ata që ndjekin shembullin e tij. Por ka ende një rreze shprese:më në fund, bota ka mësuar më shumë se kush është realisht refugjati, që dëshiron të pranojë krahë-hapur Orbanin.
Përashtati për Tirana Today, Alket Goce
