Le Monde – Rastet për të festuar zbrapsjen e nacionalizmave janë po aq të ralla sa edhe lajmet e mira që mbërrijnë nga Ballkani. Prandaj duhet të gëzohemi dyfish për votën e parlamentit të Athinës në 25 janar, në favor të marrëveshjes me ish-Republikën Jugosllave të Maqedonisë, që i hap rrugën e integrimit në komunitetin perëndimor këtij vendi të vogël.
Dhjetë ditë pas parlamentit të Shkupit, deputetët grekë, me një shumicë të vogël, miratuan marrëveshjen e Prespës, të nënshkruar më qershor 2018, që vendosi emrin “Republika e Maqedonisë së Veriut”.
Që prej 1991, Greqia kundërshtonte që ky vend i vogël, i dalë pas shpërbërjes së Jugosllavisë, të mbante të njëjtin emërtim si njëra prej krahinave të saj.
Lavdërimet për këtë i takojnë kryeministrit grek Aleksis Cipras dhe homologut të tij Zoran Zajev.
Zoti Zaejv, u desh të përballej me kundërshtimin e presidentit të vendit të vet, George Ivanov, besnik i ish-kryeministrit Gruevski, të dënuar për korrupsion dhe tashmë të strehuar në Hungari, nën kujdesin e kryeministrit Viktor Orban.
Cipras pranoi të prishë koalicionin me partinë sovraniste të ministrit të tij të mbrojtjes, Panos Kammenos, që dha dorëheqjen disa ditë para votës në parlament.
Ai nuk u mbështet dot as tek partia e opozitës Demokracia e Re, që megjithëse drejtohet nga pro europiani, Qiriakos Micotaqis, qëndroi armiqësore ndaj marëveshjes.
Shkupi, diti, nga ana e tij, ti japë fund simboleve dhe fjalorit të Nikolla Gruevskit, po ashtu si dhe statujave të ndërtuara prej tij për Aleksandrin dhe Filipin e Maqedonisë.
Angzhimi i BE, ShBA dhe OKB-së ishte vendimtar për t’i çuar dy vendet drejt kompromisit, ndërkohë, që në sfond, Rusia u mundua të vendosë shkopinj nën rrota.
Perspektiva e antarësimit të afërm të Maqedonisë së Veriut në NATO dhe ajo më e largëta e pranimit në BE, ishin shtysa themelore. Në shtator 2018, shumë drejtues europianë, morën rrugën e Shkupit për të mbështetur referendumin për ndryshimin emrit.
Kjo mbështetje prodhoi një efekt pervers, atë të trysnisë nga lart. I shfrytëzuar nga konspiracionistët e të gjitha anëve, ky argument solli pjesmarrjen e ulët në votimin e bojkotuar nga opozita. Pas dështimit të konsultimit popullor, social–demokrati Zoran Zajev diti të përdorë të gjithë aftësitë e tij për të bindur dy të tretat e parlamentit që të votonin ndryshimin e emrit.
Tabloja nuk do të qe e plotë pa ironinë e mbështetjes që Anxhela Merkel i dha Aleksis Ciprasit, shefit të së majtës radikale, duke ditur që ai e kish luftuar fort kancelaren gjatë periudhës së konfliktit për zgjidhjen e borxhit grek.
Duke marrë përsipër riskun e të shkuarit kundër një pjese të opinionit publik, vetëm pak muaj para zgjedhjeve legjislative, zoti Cipras ka forcuar staturën e tij prej burri shteti.
Editorial i “Le monde”, 29 janar. Titulli original: “Erë paqeje në Ballkan”/ Lapsi.al
