Nga Nic Robertson, “CNN”/Me fitoren e sigurt në zgjedhjet e se dielës nga Vladimir Putin, kurioziteti i vetëm mbetet tek numri i njerëzve që do të shprehin revoltën e tyre ndaj tij, nëpërmjet bojkotit të procesit.
Apatia e votuesve, do të sinjalizonte një zhgënjim në raport me rrëfimin e ndërtuar nga kujdes nga Kremlini. Bota do ta interpretonte një pjesëmarrje të ulët, si një rreze e vogël demokracie, që fshihet nën pushtetin e pakontestuar të Putinit.
Në këtë kontekst, Putin mund të kërkojë vetë një interes të madh mbi çështjen e helmimit të ish-agjentit rus në Salisbury të Britanisë së Madhe, dhe akuzave se përgjegjëse është Rusia. Ai e ka cilësuar veten dhe kombin e tij, si viktima të një botë anti-ruse.
Zyrtarët rusë po rreshtohen pas tij, duke pretenduar pafajësinë e plotë, dhe duke thënë se ata do të donin të ndihmonin në zbardhjen e të vërtetës, porse kjo mundësi i është mohuar nga një qeveri britanike e zemëruar.
Por nëse plani i Putinit, është të distancojë Britaninë nga aleatët e saj, dhe të krijojë një të çarë midis demokracive që e kundërshtojnë atë, ai po dështon.
Tani për tani, armiqtë e tij kryesorë po forcojnë radhët, duke e mbajtur përgjegjës shefin e Kremlinit për sulmin me agjentë nervorë ndaj ish-spiunit rus Sergei Skripal dhe vajzës së tij Julia.
Nëpërmjet një deklarate të përbashkët, udhëheqësit e Shteteve të Bashkuara, Britanisë, Francës dhe Gjermanisë u shprehën: “Ne ndajmë vlerësimin e Mbretërisë së Bashkuar, se nuk ka ndonjë shpjegim alternativ të besueshëm, dhe theksojmë se dështimi i Rusisë për t’iu përgjigjur kërkesës legjitime nga qeveria britanime, e thekson më tej përgjegjësinë e saj”.
Nëse shpejtësia e zhvillimit të ngjarjeve, është duke e kapur Putinin në befasi, ai mund të dëshirojë të reflektojë mbi faktin se në demokraci politikanët i binden vullnetit të qytetarëve të tyre – dhe jo anasjelltas.
Në rastin e Britanisë, qeveria i ka kuptuar shumë implikimet e rrezikshme të veprimeve të jashtëligjshme të Putinit, të cilat nuk ka qenë kurrë deri më tani një çështje zgjedhore vendimtare.
Me sulmin në Salisbury, situata ndryshoi. Të gjithë në Mbretërinë e Bashkuar, mund të shohin se çfarë “shpërfillje ndaj rendit botëror”, shfaqet në rrugët e qyteteve të tyre.
Nëse do të ketë probleme ekonomike, që mund të shkaktohen nga kjo përballje e re me Moskën, nga ato do të vuajnë jo vetëm britanikët, por edhe francezët, gjermanët dhe amerikanët. Dhe përse? Për shkak se kombet demokratike nuk i tolerojnë armët kimike në rrugët e tyre.
Por Rusia autokratike e Putinit, nuk është shkelësja e vetme “rregullave ndërkombëtare”, me të cilën ballafaqohet tashmë bota e demokratizuar. Presidentit kinez Xi Jinping, sapo i është dhënë një pushtet pothuajse i pakufizuar.
Analisti australian John Garnaut, ka shpjeguar në detaje manipulimin e fshehtë të politikës australiane nga ana e Partisë Komuniste Kineze, dhe ai shqetësohet se kjo mund të jetë një shenjë paralajmëruese e asaj me të cilën mund të përballemi nga një superfuqi kineze.
Ambicia bërthamore e udhëheqësit të Koresë së Veriut, Kim Jong Un, përbën një tjetër rebus për demokracitë, të cilat janë të paqarta se si mund të ndalet dikush, që nuk kujdeset aspak për rendin global të bazuar në disa rregulla.
Presidenti sirian Bashar Al-Asad, përbën një problem më vete. Ai duket i çliruar nga përgjegjësia e tij për gjakderdhjen në vendin e tij.
Në Siri, duart e Putinit janë të mbuluara me gjakun e derdhur nga Asadi. Rusia u pajtua me Rezolutën Nr. 2254 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, që duhej të kishte transferuar gradualisht pushtetin nga Asadi gati 2 vjet më parë. Udhëheqësi rus, nuk e ka mbështetur pjesën e tij të marrëveshjes.
Çështja se si demokracitë, duhet t’i bindin autokracitë për të luajtur sipas rregullave të tyre nuk është e re, por sulmi në Salisbury, e ka rikthyer atë në rendin e ditës. Dhe kjo na sjell sërish tek Theresa May.
Nëse një akt mizor ndodh në oborrin tënd apo të dikujt tjetër, si mund të merresh me autokratin përgjegjës? Pjesa e ndërlikuar e grumbullimit të armëve të tua të mëdha pas mureve të “rendit të bazuar në rregullat ndërkombëtare”, është se nuk ka asnjë mori rregullash mbi të cilat është rënë dakord.
Në fund të Luftës së Dytë Botërore, nazistët dhe aleatët e tyre u mposhtën. Fituesit – Rusia, Kina dhe aleanca perëndimore e udhëhequr nga Britania e Madhe dhe Shtetet e Bashkuara – u ndanë veçmas, me secilën që shkroi versionin e vet të ngjarjeve, për të përcaktuar më pas rregullat me të cilat do të bashkëjetonin.
Kina dhe Rusia, jetojnë me një kod krejtësisht të ndryshëm nga demokracitë perëndimore. Vendi ku ndërthuren të tria kodet është Këshilli i Sigurimit i OKB-së.
Zonja May u përball këto ditë në parlament me një pyetje lidhur me reformimin e vetë OKB-së: “Rusia nuk mund të lejohet të qëndrojnë thjesht ulur në OKB, duke përqeshur pjesën tjetër të bashkësisë botërore, dhe duke u ndier e imunizuar ndaj sundimit të ligjit në nivel ndërkombëtar. A do të nisim ne një diskutim mbi reformimin e OKB-së me Sekretarin e Përgjithshëm të saj?”.
Reagimi i May, zbuloi avantazhin që gëzon aktualisht Putin: “Catch-22, do të thotë se çdo vendim që mund të merret në Këshillin e Sigurimit për të reformuar atë, mund të jetë subjekt i një vetoje nga Rusia”.
Pra, nëse OKB-ja, e cila u krijua mbi idealet e Luftës së Dytë Botërore, për të ndaluar humbjet e ardhshme të jetëve njerëzore në të tilla përmasa, nuk është përgjigja për të frenuar autokratë si Putini. Përgjigjja me sa duket qëndron diku tjetër.
Sigurisht, asnjë nga këto, nuk ka rëndësi për Putinin, pasi Mbretëria e Bashkuar dhe Shtetet e Bashkuara presin që ai të kundërpërgjigjet ndaj dëbimeve të diplomatëve dhe zyrtarëve, si dhe sanksioneve. Ai është ri-ulur në poltronin e shoferit, duke e kontrolluar rrëfimin, me të cilin askush nuk mund ta ndalojë atë. Është pikërisht aty ku dëshiron të jetë.
PËRSHTATI TIRANA TODAY
