Bedri Hoti e di se çfarë do të thotë të jesh pa shtetësi. Për vite me radhë, ai udhëhoqi një ekzistencë margjinale në varfëri. Vendi ku kaloi pjesën më të madhe të jetës nuk i ka njohu të drejtën e tij për të jetuar atje.
Ai është në mesin e rreth 3,000 njerëzve në Kroaci që janë pa shtetësi, shumica prej tyre romë. UNHCR, Agjencia e OKB-së për Refugjatë, është duke bërë fushatë për t’i dhënë fund pashtetësisë, e cila prek miliona njerëz në mbarë botën.
Ata shpesh nuk lejohen të shkojnë tek doktori, të gjejnë një punë, të hapin një llogari bankare, të blejnë një shtëpi ose të martohen.
Fushata
Në përvjetorin e katërt të fushatës #IBelong për t’i dhënë fund pashtetësisë deri në vitin 2024, UNHCR u bëri thirrje shteteve të ndërmarrin veprime më të shpejta dhe më të vendosura për të ndihmuar në përmbushjen e qëllimit të fushatës.
“Sot u bëj thirrje politikanëve, qeverive dhe ligjvënësve anembanë botës që të veprojnë tani, të marrin dhe të mbështesin vendimet për të eliminuar pashtetësinë në nivel global deri në vitin 2024”, tha Komisioneri i Lartë për Refugjatët Filippo Grandi.
Bedriu, nuk kishte dokumente që nënkuptonin se ai mezi jetonin. Pasi Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut e mbështeti atë në prill të këtij viti.
Kroacia filloi t’i vinte gjërat në vijë. Bedriu tani ka marrë një dokument udhëtimi të lëshuar sipas Konventës së Pashtetësisë të vitit 1954, duke i mundësuar atij të udhëtojë dhe të kërkojë të drejtat e tij.
Projekti për të Drejtat Civile Sisak, një organizatë joqeveritare që bashkëpunon me UNHCR-in, mbështeti Bedriun me këshilla ligjore dhe ndihmë juridike falas.
Rasti i Bedriut
Pavarësisht përparimit në rastin e tij, Bedri, 56 vjeç, ende jeton në një dhomë të lënë pas dore në një shtëpi të braktisur në qytetin Novska, 100 kilometra larg kryeqytetit.
Fqinjët e tij i japin atij ushqim dhe e lejojnë që të marrë energji elektrike nga banesat e tyre. Për vite, ai nuk ka qenë në gjendje të punojë ose të marrë përfitime sociale.
“Unë kam mbijetuar vetëm për shkak të mirësisë së individëve,” thotë ai. Bedriu ka lindur në Kosovë. Ai u transferua në Kroaci kur ishte 17 vjeç. “Unë erdha për punë. Më është ofruar një punë si kamerier në Novska dhe pastaj kam punuar si mekanik.
Kam pasur makinën time dhe jetoja në një banesë me qira. Isha i kënaqur”, kujton ai. Bedri qëndroi në Novska gjatë luftës kroate midis 1991 dhe 1995 dhe u rekrutua si një civil i aftë për të riparuar automjetet për ushtrinë kroate.
Megjithatë, kërkesa e tij për shtetësi kroate që u dorëzuar gjatë luftës, u refuzua me arsyetimin se ai ishte shtetas shqiptar. “Unë kurrë nuk kam qenë në Shqipëri në jetën time”, thotë ai./ Përshtati: Tirana Today/
