Kombet janë formuar zakonisht mbi kujtesën e përbashkët dhe heronjtë. Heronj janë ata që bëjnë gjëra të jashtëzakonshme, në kohë të jashtëzakonshme.
Heroi ynë Kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu, organizoi për një çere k shekulli një rezistencë epike ndaj njërës prej perandorive më të mëdha të kohës, asaj osmane.
Kjo është dëshmuar në dhjetëra libra dhe mijëra dokumente arkivore nga burime të ndryshme. Sigurisht historia, nuk është asnjëherë bardh e zi.
Pak vite më parë shkaktoi shumë debat një biografi e re mbi Skënderbeun e historianit zviceran Oliver Schmitt, e përkthyer edhe në shqip, e cila e paraqet heroin tonë kombëtar, si një kapedan që luftoi për t’u hakmarrë për vrasjen e të atit nga dy sulltanë turq, si një udhëheqës ushtarak që i dha një ngjyrim fetar betejës së tij, si një prijës që la pas vdekjes së tij vetëm një vend të mbushur me gërmadha.
Veç kësaj ai hedh dyshime mbi përkatësinë etnike të babait apo edhe nënës së Skënderbeut.
Këto teza kanë vazhduar të gjejnë jehonë në Shqipëri edhe nga disa gazetarë e publicistë të njohur, nën devizën e nevojës së dekonstruksionit të miteve në historinë tonë kombëtare dhe distancimin nga lloj nacionalizmi qesharak të formësuar kryesisht gjatë diktaturës komuniste.
Rishikimi i historisë apo edhe i figurave historike në një përqasje më objektive, është në çdo rast pozitiv.
Por ky proces duhet të qëndrojë larg sensacionalizmave, tezave provokative dhe gjysmë të vërtetave që tentojnë t’i serviren opinionit publik, si të dhëna burimore të besueshme, por që vështirësisht i qëndrojnë metodologjisë krahasuese me morinë e panumërt të fakteve që dëshmojnë të kundërtën.
Cinikëve dhe nihilistëve, mbështetës të këtyre tezave, për arsye dhe motivime nga më të ndryshmet, u duhet bërë një pyetje e thjeshtë: Çfarë do të kishte ndodhur me identitetit arbëror-shqiptar, nëse një prijës që në rastin konkret qëlloi të ishte Skënderbeu, nuk do të ishte kujtuar për rrënjët e veta, nëse s’do të kishte organizuar asnjë rezistencë ndaj pushtimit, dhe më pas sundimit gjysmëshekullor osman?
A do të kishte sot në këto troje shqiptarë, që i thonë vetes shqiptarë? Apo kjo nuk ka kurrfarë rëndësie, se sot në epokën e globalizmit mjafton të jemi qytetarë të botës, pa “shtyllë kurrizore”.
Mbi çfarë narrative do të ishin ngritur shqiptarët pas 4 shekuj më pas për të formuar Lidhjen e Prizrenit, të merrte jetë lëvizja e Rilindjes Kombëtare, kryengritjet e mëdha gjatë Luftërave Ballkanike, dhe në fund shpallja e pavarësisë më 1912-ën?
Figurat e heronjve janë keqpërdorur dhe do të vazhdojnë të keqpërdoren nga pushtetarët për interesat e politikës së ditës, për të luajtur me emocionet e njerëzve, lënë mënjanë mjerimin e gjithanshëm dhe duke zgjatur sundimin.
S’mund të mohohet: Diktatori Hoxha e shndërroi Kalanë e pamposhtur të Krujës së Skënderbeut, në “Fanarin” e vetëm ndriçues të marksizmit në Evropë.
Por në asnjë rast, pavarësisht propagandës së shfrenuar deri në banalitet, nuk pati ndonjë slogan që të asociojë haptazi heroin me anti-heroin e historisë së vendit.
Edhe tani në pluralizëm, delirojnë pa fund politikanët, majtas dhe djathtas, me emrin e Skënderbeut në gojë.
Por asnjë studim sociologjik, sondazh, apo përsiatje, nuk ka gjurmuar ndonjë rritje të legjitimimit të tyre në sytë e qytetarëve.
Përkundrazi, ka shumë dëshmi se ka ndodhur e kundërta. S’ka dyshim që edhe këta renditen në listën e gjatë të anti-heronjve, pasi kanë mbjellë vetëm kaos, shkatërrim, shëmti, zymtësi.
Ndaj, le të lemë heroin të prehet i qetë, me të mirat dhe të këqijat e veta, ku sigurisht mbizotërojnë të parat.
Dhe le të merreni më mirë çmontimin e komplekseve tona psikologjike, le të shkallmojmë gjendjen depresive që na ka kapluar të gjithëve si popull, të kërkojmë më shumë nga vetja dhe sidomos nga ata që na kanë hipur sot mbi qafë, dhe po na marrin frymën. Alket Goce, Tirana Today
