Dr. Leonidha Pepo
Dita Botërore e Zemrës mbahet në nivel global çdo vit, në datën 29 shtator, një ngjarje që organizohet nga Organizata Botërore e Shëndetësisë, e cila mori më shumë vëmendje në organizimin e luftës kundër Covid-19 dhe mbrojtjes së shëndetit të njerëzimit nga komplikacionet e saj, duke iu ndodhur pranë të gjithë mjekëve.
Gjithashtu, muaji shtator quhet edhe muaji i luftës kundër kolesterolit, pra, ka lidhje të ndërsjelltë midis zemrës si organ kryesor e jetësor dhe yndyrave.
Po çfarë është kjo Ditë Ndërkombëtare e Zemrës? U vendos si ditë simbol i kujdesit që duhet të tregojnë njerëzit përgjithësisht, por edhe njerëz të veçantë që vuajnë nga kjo patologji.
Sëmundjet kardiovaskulare (SKV) janë shkaktari kryesor i vdekjeve në nivel global sa u përket sëmundjeve jo ngjitëse dhe sot quhen nga profesionistët e shëndetit si “pandemia e heshtur”.
-Rreth 18.6 milionë njerëz vdesin nga sëmundjet kardiovaskulare, që përfaqëson mbi 30% të të gjitha vdekjeve globale. Nga këto vdekje, 85% janë për shkak të infarktit të miokardit dhe insultit cerebral.
– Mbi tre të katërtat e vdekjeve nga SKV ndodhin në vendet me të ardhura të ulëta dhe mesatare, ku bën pjesë edhe Shqipëria.
– Nga 17 milionë vdekje të parakohshme (nën 70 vjeç) për shkak të sëmundjeve jo të transmetueshme në vitin, 38% u shkaktohen nga SKV.
– 422.7 milionë njerëz janë të prekur nga sëmundje kardiovaskulare në të gjithë botën.
Por ajo që është më e rëndësishme është se nëse merren masat e duhura të parandalimit, 80% e ngjarjeve të parakohshme kardiovaskulare mund të parandalohen.
SITUATA NË SHQIPËRI
– OBSH e ka klasifikuar popullatën shqiptare në kategorinë me rrezik të lartë për të pasur ASCVD (sëmundje aterosklerotike kardiovaskulare).
– Prevalenca e dislipidemive në Shqipëri është 58.6 %, e ngjashme me atë të vendeve të tjera europiane.
– Rreth 1.4 milionë shqiptarë kanë të paktën një nga faktorët e rrezikut të lartë për dislipidemi.
– Hiperkolesterolemia totale është e lartë në 44.3% të popullsisë në Shqipëri dhe femrat kanë prevalencë më të lartë se meshkujt.
SHKAQET KRYESORE TË ASCVD PËRFSHIJNË:
– nivelet e larta të kolesterolit (hiperkolesterolemia)
– presionin e lartë të gjakut (hipertensioni)
– duhanpirja
– diabeti
– historia familjare dhe disa faktorë gjenetikë, siç është kolesteroli i lartë i trashëguar që fillon në një moshë të re (hiperkolesterolemia familjare).
– Faktorë të tjerë rreziku që kontribuojnë në ASCVD përfshijnë:
– një dietë të varfër
– nivele të ulëta të aktivitetit fizik
– mbipeshën
– konsumin e tepruar të alkoolit dhe
– stresi
– Mosha dhe gjinia janë gjithashtu faktorë kontribuues (kjo e fundit veçanërisht te gratë pas menopauzës). Parandalimi dhe menaxhimi i Dislipidemive kërkon angazhimin e të gjitha strukturave mjekësore dhe të popullsisë duke i ftuar në “check up” një herë në vit, për t’i evidentuar këto patologji sa më herët të jetë e mundur.
DUAJE ZEMREN TENDE- STOP LDL
* Kardiolog
