Në Londër, kryetarët e qeverive të gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor (BP ) dhe të vendeve partnere të BE, mes të cilëve kancelarja gjermane Angela Merkel, kanë diskutuar për të ardhmen evropiane të rajonit, në kuadër të Procesit të Berlinit.
Forumi i Shoqërisë Civile dhe Rinisë, që i parapriu një ditë më parë takimit , e konsideron largimin masiv të rinisë nga rajoni, largimin e trurit, si sfidën më të madhe, që kërcënon të ardhmen e rajonit.
Rreth 100 aktivistë të shoqërisë civile dhe rinisë nga BP, në forum, diskutuan me ministrat e jashtëm të BP emergjencën e ndalimit të emigrimit masiv të rinisë. Rekomandimi i tyre kryesor për kryetarët e qeverive të BP dhe politikanët drejtues të BE: Procesi i Berlinit të motivojë rininë të qëndrojë në rajon për të siguruar të ardhmen e tij.
Alan Duncan, Ministri i Shtetit për Evropën dhe Amerikën, i Britanisë së Madhe, vendit që mirëpret Samitin e Londrës, tha në hapje të Forumit se një “nga synimet kryesore të Procesit të Berlinit është të ndihmojë që rinia të mos emigrojë”.
Samiti që po zhvillohet në Londër është i pesti në serinë e samiteve në kuadër të Procesit të Berlinit, nismës diplomatike të kancelares Merkel, në vitin 2014 për t’i dhënë impulse dhe dinamikë të re afrimit të BP me BE-në.
Pse emigron rinia e vendeve të Ballkanit Perëndimor në mënyrë masive?
Arsyet nuk janë as të reja, as të panjohura: papunësia, humbja e shpresës për të ndërtuar jetën në vend.
Ministri i Jashtëm i Bosnjë- Hercegovinës, Igor Crnadak, tha se “Largimi në rritje i rinisë nga rajoni vjen nga mosbesimi në sistemin ekonomik dhe social që kemi në vendet tona, mosbesimi në zbatimin e ligjit, drejtësi, luftën kundër krimit dhe korrupsionit. Investitorët e huaj ikin nga vendet e BP për shkak të korrupsionit të lartë. Niveli i papunësisë në Bosnjë-Hercegovinë ka arritur në 62,6%” , theksoi Crnadak.
Ndryshimet që kanë ndodhur në rajon dhe ritmet e tyre nuk i përgjigjen aspiratave të rinisë. Çfarë duhet bërë? Kthimi i shpresës tek rinia, transformimi me ritme më të shpejta i rajonit, një proces më dinamik i afrimit me BE, që mund të konkretizohet me hapjen e negociatave me Shqipërinë dhe Maqedoninë. Dhe këtu hyn në lojë Procesi i Berlinit dhe BE.
“Këtë nuk mund ta bëjmë vetëm. Na duhet mbështetje nga Procesi i Berlinit dhe BE”, tha ministri i Jashtëm i Kosovës”, Bexhet Pacolli.
Për Ministrin e Jashtëm të Shqipërisë , Ditmir Bushati, rajoni ka nevojë për transformim të shpejtë, për ritme më dinamike drejt konvergimit me standardet evropiane të jetesës. ” Qeveritë e vendeve të BP kanë burime të kufizuara për ta bërë atë lloj transformimi që të mbajë rininë në rajon”, tha Bushati.
Nga duhet të fillojë transformimi i rajonit?
Reformimi i sistemeve të arsimit në BP, që rinia të motivohet për të studiuar në rajon dhe të mos largohet. Njohja reciproke e diplomave mes vendeve të BP, që ende ka mbetur si ide në letër pa arritur marrëveshjet përkatëse, ndryshimi i kurrikulave mësimore dhe krijimi i platformave gjithëpërfshirëse të arsimit në rajon.
Komisioneri i Zgjerimit dhe Fqinjësisë së Mirë, Johannes Hahn, i pranishëm në Forumin e Shoqërisë Civile dhe Rinisë, tha se “në rajon mund të ngrihen universite, qendra të ekselencës, ku rinia e talentuar e BP të studiojë, si një mundësi për të shmangur largimin nga rajoni”.
Agjenda digjitale dhe rinia: Investimi në njohuritë digjitale të rinisë është një nismë tjetër për të hapur vende të reja pune dhe për ta mbajtur rininë në rajon.
Britania e Madhe premton të dyfishojë fondet e saj për rajonin, ku pritet që 10 milionë paund të përdoren për agjendën digjitale, punësimin e rinisë dhe për të kontribuar në stabilitetin ekonomik të rajonit.
Edhe pse Britania e Madhe pritet të largohet nga BE-ja në mars 2019 kryeministrja Theresa May tha në prag të fillimit të Samitit të Londrës, se “historia ka treguar që një Ballkan Perëndimor i stabilizuar dhe i sigurt do të thotë një Europë më e sigurtë dhe e qëndrueshme. Britania e Madhe do të vazhdojë të mbajë zotimet dhe angazhimin e saj ndaj BP”.
Në këtë kontekst Britania e Madhe premton të financojë me rreth 107 milionë dollarë rritjen e sigurisë në rajon për të luftuar krimin e organizuar në periudhën 2020-2021.
Vendet partnere të BP në Procesin e Berlinit janë Gjermania, Austria, Franca, Sllovenia, Kroacia dhe Italia./DW
