31 Tetor 1517 – Martin Luteri publikon 95 tezat e tij për reformimin e Kishës Katolike
Kleriku dhe dijetari gjerman, Martin Luter, vari në derën e Kishës së Vitenbergut në Gjermani një letër që përmban 95 mendime revolucionare, të cilat do të shënonin fillimin e Reformës Protestante. Në tezat e tij, Luteri dënonte teprimet dhe korrupsionin e Kishës Katolike Romake, sidomos praktikën papale të kërkimit të pagesave – të ashtuquajturat “indulgjenca” – për faljen e mëkateve.
Në atë kohë, një prift dominikan i quajtur Johann Tetzel, me porosi të Kryepeshkopit të Mainzit dhe Papa Leonit X, kishte nisur një fushate të madhe për mbledhjen e fondeve në Gjermani, për të financuar rikontruksionin e Bazilikës së Shën Pjetrit në Romë. Megjithëse princi Frederiku III, kishte ndaluar shitjen e indulgjencave në Vitenberg, shumë anëtarë të kishës udhëtuan larg për t’i blerë ato.
Kur u rrikthyen në qytet, ata i treguan Luterit faljet që kishin blerë, duke pretenduar se nuk duhej të pendoheshin më për mëkatet e tyre. Zemërimi i Luterit me këtë praktikë, e çoi atë të shkruajë 95 tezat, të cilat u përkthyen shpejt nga latinishtja në gjermanisht dhe u shpërndanë gjerësisht. Një kopje librit shkoi edhe në Romë, kur filluan përpjekjet për të bindur Luterin të ndryshonte mendimet e tij.
Megjithatë, ai refuzoi të mbyllë gojën, dhe në vitin 1521 Papa Leoni X e përjashtoi Luterin nga Kisha Katolike. Po atë vit, Luteri nuk pranoi sërish të heqë dorë nga shkrimet e tij para Perandorit të Shenjtë Romak, Karlit V të Gjermanisë, i cili shpalli Ediktin e famshëm të Vormsit, sipas të cilit Luteri ishte tashmë një i jashtëligjshëm dhe heretik, dhe se cilido kishte leje ta vriste pa patur ndonjë pasojë për veten e tij.
I mbrojtur nga Princi Frederik, Luteri filloi të përkthente Biblën në gjuhën gjermane, një proces që zgjati 10 vjet. Termi “Protestant” u shfaq fillimisht në 1529, kur Karli V anuloi një dispozitë që i lejonte sundimtarin e çdo shteti gjerman të zgjedhin vetë nëse do të zbatonin apo jo Ediktin e Vormsit.
Një numër princash dhe mbështetësish të tjerë të Luterit protestuan, duke deklaruar se besnikëria e tyre ndaj Perëndisë e përforconte besnikërinë ndaj perandorit. Kur Luteri vdiq nga shkaqe natyrore në vitin 1546, bindjet e tij revolucionare kishin formuar bazën për Reformimin Protestant, që gjatë 3 shekujve të ardhshëm do të revolucionarizonte qytetërimin perëndimor.
31 Tetor 1961 – Trupi i Stalinit largohet nga mauzolemi i Leninit
Pesë vjet pasi udhëheqësi sovjetik Nikita Hrushovi denoncoi stalinizmin dhe “kultin e personalitetit” të sundimtarëve sovjetikë në Kongresin e XX-të të Partisë Komuniste, trupi i balsamuar i Josif Stalinit largohet nga varri i Leninit në Sheshin e Kuq të Moskës. Kur Lenini vdiq në 1924, udhëheqësi i Revolucionit Bolshevik të Rusisë u balsamos dhe u vendos në një mauzole të veçantë para murit rrethues të Kremlinit.
Ai u pasua në detyrë nga Stalini, i cili sundoi mbi Bashkimin Sovjetik me dorë të hekurt për 3 dekada, duke ekzekutuar ose duke shfarosur në kampet e punës miliona sovjetikë, që guxuan të kundërshtonin planet e pamëshirshme politike dhe ekonomike. Kur vdiq në vitin 1953, ai u bashkua me Leninin e ndjerë në varrin e këtij të fundit. Pas Kongresit XX, trupi i Stalinit u hoq prej andej, duke u zhvendosur në një varrezë aty pranë.
31 Tetor 1984 –Kryeministrja e Indisë vritet nga truprojat e saj
Kryeministja indiane Indira Gandhi, qëllohet për vdekje në Nju Delhi nga dy prej truprojeve të saj. Beant Singh dhe Satvant Singh, të dy të besimit Sikh, zbrazën armët e tyre ndaj Gandhit teksa ajo ishte duke hynte në zyrën e saj. Edhe pse dy atentatorët u dorëzuan menjëherë, ata u qëlluan në një përleshje të mëvonshme, ku Beant gjeti vdekjen.
Jawaharlal Nehru, kryeministri i parë i Indisë, u përpoq të krijonte një komb të unifikuar nga shumë fraksione fetare, etnike dhe kulturore që ekzistonin nën sundimin britanik deri në vitin 1949. Vajza e tij, Indira Gandhi (pa asnjë lidhje me Mohandas Gandhi-n) hyri në politikë në vitin 1966, duke u përballur me shumicën e problemeve të njëjta me të cilat ishte marrë babai i saj. Ndonëse shumë njerëz e kritikonin se qe autoritare dhe shtypte me forcë kundërshtarët politikë, shumica e popullsisë e mbështeti atë, për shkak të programeve të saj të gjera sociale.
31 Tetor 1892 – Shkrimtari britanik, Arthur Conan Doyle, boton për herë të parë librin “The Adventures of Sherlock Holmes” (Aventurat e Sherlok Holmsit). Ky libër u lexua nga miliona njerëz në mbarë botën, dhe u përshtat në dhjetëra variante kinematografike.
31 Tetor 1926 – Harry Houdini, një nga prestigjatorët më të famshëm të kohëve modern, vdes nga simptomë e rënduar e peritonitit akut. Në atë kohë mediat spekuluan se ai u vra aksidentalisht nga studenti J. Gordon Ëhitehead, që e goditi shumë herë në bark Houdini-n (me lejen e këtij të fundit), ndërsa ndodhej në Montreal të Kanadasë, gjatë një eksperimenti për të provuar pretendimin e tij se ishte në gjendje të merrte shumë goditje në bark, pa pësuar asnjë dëmtim.
31 Tetor 1838 – Një turmë prej rreth 200 njerëzish sulmon një kamp besimtarësh Mormonë në Misuri të SHBA-së, duke vrarë 20 burra, gra dhe fëmijë.
31 Tetor 1952 – Shtetet e Bashkuara, shpërthejnë bombën e parë me hidrogjen në Atom Enewetok në Paqësor.
31 Tetor 1992 –Kisha Katolike kërkon për herë të parë ndjesë për gjykimin e gabuar të shkencëtari italian Galileo Galilei, që u dogj në turrën e druve si heretic. pasi pretendonte se Toka ishte e rrumbullakët dhe rrotullohej rreth Diellit, dhe jo e kundërta.
31 Tetor 1999 – Avioni i linjës “EgyptAir Flight” rrëzohet në Oqeanin Atlantik, duke vrarë të 217 personat që ndodheshin në bord.
31 Tetor 1937 – Pak kohë pas nisjes së luftës civile me forcat e djathta të drejtuara nga Francisko Franko, qeveria e majtë spanjolle e zhvendos selinë e saj nga Valencia në Barcelonë.
31 Tetor 1905 – Në kryeqytetin e Perandorisë Ruse, Shën Petersburg, mbahet një demonstratë e madhe e revolucionarëve, që kërkojnë amnisti për protestuesit e burgosur më herët.
31 Tetor 1918 – Në vetëm një javë epidemia e gripit spanjoll, i merr jetën më shumë se 21 mijë njerëzve në SHBA.
31 Tetor 1960 – Një ciklon i fortë godet bregun e Gjirit të Bengalit, duke shkaktuar vdekjen e rreth 10.000 njerëzve.
31 Tetor 1954 – Në Algjeri shpërthen revolucioni kundër sundimit francez, që do të çojë pas disa vitesh në pavarësinë e vendit.
Përshtati për Tirana Today, Alket Goce
