24 Shtator 1896- Lind shkrimtari i famshëm amerikan F. Scott Fitzgerald
Shkrimtari F. Scott Fitzgerald, i njohur për romanin e tij klasik amerikan “The Great Gatsby”, lindi më 24 shtator 1896 në St. Paul, Minnesota. Nëna e tij, Mary McQuillan, ishte vajza e një emigranti irlandez që ishte bërë i pasur si një shitës me shumicë në St.Paul. Fitzgerald u bë i famshëm pothuajse brenda natës me botimin e romanit të tij të parë në vitin 1920, ”Kjo anë e parajsës”.
Romani, i cili përshkruan kryesisht vitet e tij në Universitetin e Prinsonit, rrëfen historinë e përpjekjeve të një të riu për përmbushje në dashuri dhe karrierë. Suksesi i këtij romani, bëri të mundur që Fitzgerald të martohej me Zelda Sayre, të cilin e kishte takuar gjatë qëndrimit në Camp Sheridan në Alabama.
Gjatë 15 viteve që pasuan, duke u përballur vazhdimisht me “demonët” e alkoolizmit të tij dhe sëmundjes mendore të bashkëshortes, Fitzgerald gëzoi një jetë të famshme letrarë midis artistëve dhe shkrimtarëve amerikanë që kishin emigruar në Paris pas Luftës së Parë Botërore. Komuniteti artistik amerikan në Evropë, përfshinte figura të tilla të shquara si Ernest Hemingëay, Archibald MacLeish, John Dos Passos dhe Gertrude Stein.
Fitzgerald ishte një shkrimtar i romaneve dhe tregimeve të shkurtra, veprat e të cilit janë evokimi i epokës së xhazit, një term që ai e shpiku për vetveten. Ai cilësohet gjerësisht si një nga shkrimtarët më të mëdhenj të shekullit XX-të, dhe një anëtar i “Brezit të Humbur” të viteve 1920.
24 Shtator 1988- Atleti kanadez Ben Johnson vendos redord botëror në garën e 100 metrave
Kanadezi Ben Johnson, fitoi medaljen e artë në garën e 100 metrave në Olimpiadën e Seulit në Korenë e Jugut, duke u rikonfirmuar si njeriu më i shpejtë në botë. Ai vendosi edhe një rekord të ri botëror me 9.79 sekonda, në një ndër garat më emocionuese nën historinë e Lojërave Olimpike.
Por Johnson rezultoi pozitiv gjatë një testimi antidoping pas garës, për përdorimin e steroidëve anabolikë. Komiteti Olimpik Ndërkombëtar, vendosi t’ia heqë medaljen e artë, duke e rrikthyer në shtëpi me turp. Atleti kanadez u ndalua të garojë për 2 vitet që pasuan, dhe iu hoqën të gjitha rekordet e tjera botërore dhe medaljet që mbante.
Ben Johnson u rrikthye në pistë janarin e vitit 1991, por nuk pati më kurrë formën e tij të vitit 1988, dhe nuk arriti dot as në finalen e 100 metrave në Olimpiadën e Barcelonës në vitin 1992. Janarin e vitit që pasoi, ai rezultoi sërish pozitiv për përdorimin e steroidëve gjatë një aktiviteti kombëtar në Montreal, dhe Federata Ndërkombëtare e Atletikës e ndaloi atë përjetësisht nga garat sportive.
24 Shtator 1925 – Franca vendos t’i paguajë SHBA-së një pjesë shumë të vogël të borxhit të saj të luftës
Franca i bën një ofertë të re Shteteve të Bashkuara, mbi pagesën e borxhit të saj të luftës prej 4 miliardë dollarësh, duke deklaruar se nuk e kishte harruar borxhin e saj ndaj Amerikës, porse nuk mundejt ta paguante borxhin e plotë, pa zhytur në mjerim ekonomik qytetarët e saj. Propozimi nga Franca, ishte që të paguante nga 5 milionë dollarë në vit për 5 pesë vjet me rradhë, pra gjithësesj vetëm 25 milionë, çka ishte një përqindje shumë e vogël e borxhit.
24 Shtator 1938 – Gjermania dhe Rusia aneksojnë Çekosllovakinë. Moska dhe Berlini paralajmërojnë Poloninë, Britaninë e Madhe dhe Francën, të qëndrojnë jashtë zonës së tyre të ndikimit, dhe të mos dërgojnë trupa në afërsi të Çekosllovakisë, pasi kjo do të konsiderohet një akt lufte.
24 Shtator 1941 – Konsulli japonez në Havai, udhëzohet të ndajë Pearl Harbor në 5 pesë zona dhe të llogarisë numrin e luftanijeve në secilën zone, si dhe t’i raportojë këto gjetje në Japoni.
Të dhënat u përdorën për planifikimin e sulmeve mbi Pearl Harbor.
24 Shtator 1964 – Raporti i Komisionit Hetimor “Warren” mbi vrasjen e Presidentit John F. Kennedy, që kishte ndodhur më 22 nëntor 1963 në Dallas të Teksasit, i dorëzohet Presidentit Lyndon B. Johnson. Përfundimi ishte se autori i dyshuar i atentatit, Lee Harvey Oswald, kishte vepruar vetëm dhe se Shërbimi Sekret kishte bërë përgatitje të dobëta për vizitën e ish-presidentit në Dallas, duke dështuar që t’i ofronte të ndjerit një mbrojtje të mjaftueshme
24 Shtator 1956- Nis funksionimin sistemi i parë i kabllove telefonike transatlantike.
24 Shtator 1957 – Presidenti amerikan Dwight D. Eisenhower, dërgon trupat federale në Little Rock, Arkansas, për të mbrojtur 9 nxënësit zezakë që do të ndiqnin shkollën e mesme së bashku me të bardhët.
24 Shtator 1962 – Universiteti i Missisipit në SHBA, pranon të rregjistrojë James Meredith si studentin e parë zezak, duke shkaktuar jo pak trazira.
24 Shtator 1996- Një traktat gjithëpërfshirës për ndalimin e testimit të armëve bërthamore, nënshkruhet nga përfaqësuesit e 71 vendeve në OKB. Aktualisht, 5 vende kryesore që kanë armë bërthamore e nënshkruan por nuk e ratifikuan marrëveshjen, ndërsa 3 të tjera nuk e kanë nënshkruar atë.
Përshtati për Tirana Today, Alket Goce
