Nga Elda Shabani/Magjepsja pas nudos në art nuk është asgjë e re. Joshja e artit me trupin e zhveshur ka nisur me vizatimet e para të njeriut, të gdhendura nëpër shpella, në antikitet me statujat e Greqisë dhe Romës së lashtë, me pikturat e Mesjetës së hershme e duke vijuar me artin kohëve moderne; piktura, skulptura dhe fotografia.
Venusi i Knidos, Davidi i Michelangelos, Olimpia e Eduard Manet, janë vetëm disa shembuj të famshëm, ku format elegante të trupit njerëzor qëndronin në qendër të vëmendjes të veprave artistike. Sigurisht, trupi i femrës u bë objekt kryesor për ata. Gruaja e zhveshur perëndeshat dhe hyjni pjellore u pagëzuan me emrin, Venera. Arti shpesh i ka përdorur në mënyra simbolike.
E tillë ishte Afërdita ose Venera, një nga hyjnitë më të njohura të mitologjisë greko-romake, si mishërimi i dashurisë dhe seksualitetit, i joshjes dhe bukurisë së perëndive të pavdekshëm. Ajo rrezatonte imazhin ideal, një bukuri të idealizuar e që i nënshtrohej ndryshimit të epokave.
Në shek. XIX, artistët e mëdhenj kishin filluar të pasqyronin bukurinë, jo në formën e perëndeshave dhe bukurive të mitologjisë, por bukurinë reale, prej mishi e gjaku, provokuese në vështrim, të ndërgjegjshme në lakuriqësinë e saj, siç ishte nudoja e haremit, nudoja më e famshme “Odaliska e Madhe”, pikturuar nga Ingres më 1814-ën.
Coha e hollë si vello, me të cilën mbuloheshin deri atëherë perëndeshat, u hoq nga trupat e femrave duke zbuluar trupin, duke krijuar kështu një nudo reale, e sigurisht një art të çliruar nga paragjykimet.
Me afrimin e shek. XX, gjithnjë në eksplorim të formave të reja, artistët i kanë sjellë arteve figurative disa prej kryeveprave botërore të trupit të zhveshur njerëzor, ku femrat paraqiten jo thjesht si seksi më i bukur e më i brishtë për t’u trajtuar artistikisht, por të vetëndërgjegjshme, e që nuk kanë frikë të vënë në pah trupin e vet, natyrën e lirë, një bukuri të zhveshur.
Rrezatimin e saj erotik do ta shohim tek femrat e Picassos, Modiglianit apo dhe Klimt, ku ato shfaqin dukshëm përplasjen me kohën dhe vetveten, duke i dhënë një forcë dominuese imazhit femëror, si një figurë mëmësore, e panjohur e shumë mistike.
Po kështu mund të themi edhe për fotografitë e Modës, ku modelet fotografohen duke e trajtuar nudon si një formë arti. Sot fotografimi i Nudove është gjerësisht i pranishëm në revistat e modës si Vogue, Vanity Fair, ose Elle, apo edhe në median online.
Fotografi i famshëm Helmut Newton dhe modelet e tij kanë realisht një ndikim të pamohueshëm në fushën e modës dhe jo vetëm.
Ajo çfarë e bën të dallueshme artin e fotografit Newton, është se modelet e tij ruajnë me çdo kusht parimin e idealit të bukurisë si një vlerë parësore.
Gjithashtu e veçanta e nudos artistike është veshja, e cila nuk është më pak e rëndësishme se modelet. Veshja ka shërbyer si një pjesë e rëndësishme e komunikimit ndërpersonal dhe një aksesor shumë i rëndësishëm i trupit të zhveshur femëror.
Veshja si një shoqëruese e pandalshme e lakuriqisë, në mënyrë delikate është përdorur si simbol i sensualitetit dhe i zbulimit të personalitetit të panjohur të gruas, të tipareve të saj fizike, një lëkurë e bardhë, një qafë apo duar të gjata e të holla. Nuk ka asgjë më joshëse se harmonia e qafës dhe gjerdanit, e lëkurës së butë me cohën e hollë të derdhur, e flokëve të gjatë që bien mbi shall, e kurorës me lule si simbol të begatisë dhe shpengimit, e fustanit me dekolte të theksuar.
E vërejmë në portretet nudo të Klimt ose modelet e Helmut Newton, ku kontrasti midis veshjes dhe zhveshjes krijon një moment, një emocion të përjetshëm, edhe pse provokues dhe erotik, është art i pastër, aspak vulgar dhe agresiv, sikurse shprehet Gustav Klimt, sipas të cilit, “I gjithë arti është erotik”.
Po çfarë po ndodh sot me “Venerat moderne?” A e gjejmë atë sot me të njëjtin sharm, ndrojtje e bukuri mbindijesore dhe pa asnjë njollë vulgariteti?
A mos vallë, venerat e sotshme na paraqiten si një grua robëruese të reklamave që mund të zgjasë vetëm për një javë ose më pak? A mos vallë lakuriqësia e tyre në editorialet e modës është vetëm fizike dhe aspak shpirtërore e erotike, por thjesht një pornografi e rëndomtë?
Modeli i Nudos me përdorimin masiv të mjeteve të informacionit është duke prodhuar një bukuri komerciale, të ftohtë, monotone dhe aspak intime. Shpesh herë, duke mos pasur qëllime artistike, e shohim të materializuar me qëllim dëfryese, reklamuese apo plotësuese të shtysave erotike, që vijnë nga bota e reklamave tregtare apo kinematografike.
Deri diku është e kuptueshme sepse nudoja njësoj si koncepti i bukurisë ndryshon nga njëra epokë në tjetrën.
Por nëse Venera e sotme do të jetë e aftë të na tregojë jo vetëm hiret e saj, por shkrirjen dhe harmonizimin e bukurisë fizike me atë shpirtërore, vetëm atëherë bukuria e gjallë e saj, do të jetojë përjetësisht.
TIRANA TODAY
