Nga Mark Galeotti, “Moscow Times”/Një shofer humbet kontrollin e taksisë së tij, hipën në trotuar, dhe plagos 8 persona. A është ky një lajm me rëndësi botërore? Po, kur ndodh në Moskë gjatë Kupës së Botës.
Të qenit në qendër të vëmendjes, veçanërisht në lidhje me çështjet e sigurisë, ka nxitur një fushatë të paparë të sigurisë në Rusi, efektet e të cilës do të zgjasin edhe për shumë kohës pas ceremonisë së mbylljes së kampionatit.
Sipas kryebashkiakut të Moskës Sergei Sobjanin, shoferi ishte përgjumur në timon. Megjithatë, lajmi se ai ishte nga Kirgistani, ngriti për pak kohë dyshimet për një akt terrorist. Ky nuk është mesazhi që Kremlini dëshiron të dëgjojnë njerëzit jashtë Rusisë.
Megjithëse Departamenti Amerikan i Shtetit ka paralajmëruar mbi kërcënimin e terroristëve, shumica e qyteteve ruse janë të sigurta. Një operacion masiv është në proces, për të garantuar sigurinë gjatë turneut. Policia dhe Garda Kombëtare kanë rekrutuar oficerë shtesë në qytetet pritëse të Kupës së Botës, të mbështetura nga policët private dhe Kozakët.
Moska dhe qytetet e tjera, kanë vendosur pengesa fizike rreth zonave të këmbësorëve, për të parandaluar aktet terroriste të kryera me automjete. Kamerat me qark të mbyllur, tashmë të zakonshme në Rusi, janë bërë gjithnjë e më të dukshme.
Shumë prej tyre janë kamera me rezolucion të lartë, të lidhura me softuerët më të fundit të njohjes së fytyrës, që mund të identifikojnë në pak sekonda terroristët apo huliganët e njohur.
Por shumë gjëra po ndodhin në prapaskenë. Disa muaj më parë, policia dhe Shërbimi Federal i Sigurisë (FSB), hartuan në fshehtësi listat e huliganëve të njohur dhe simpatizantëve të dyshuar ndaj terrorizmit.
Shumë prej tyre janë arrestuar, izoluar në vendlindjet e tyre, ose janë inkurajuar të largohen nga vendi deri në përfundim të botërorit. FSB-ja ka qenë gjithashtu entuziaste në ringjalljen e praktikës së “bisedimeve profilaktike”. Të tjerë të dyshuar si shkaktarë problemesh, janë thirrur në polici për një bisedë, ku iu është bërë e ditur se shteti i ka vënë nën vëzhgim.
E rafinuar nga KGB-ja e vjetër nën shefin e saj Juri Andropov në vitet 1970, kjo është një mënyrë çuditërisht e efektshme për t’i paralajmëruar të gjithë, por sidomos ata që janë më shumë ngatërrestarë.
Ngjashëm, figura të njohura të “vorovskoi mir”, apo “hajdutëve”, janë paralajmëruar se shteti do të ishte i pakënaqur, nëse tifozët e huaj do të përballeshin me probleme serioze.
Për shembull, në fillim të vitit udhëheqësi i një bande, i njohur si “Kvezhoyevich”, grupi i të cilit është i përfshirë veçanërisht në vjedhjet e qytetarëve në Moskë, u arrestua dhe u paralajmërua të mos shënjestrojë turistët.
Ndërkohë, ka nisur mbikëqyrja elektronike e shumë të tjerëve. Identitetet unike të telefonave celularë regjistrohen kur njerëzit hyjnë dhe dalin nga sistemi i metrosë.
Tekstet, mesazhet dhe e-mailet zbulohen dhe analizohen nga programet që kërkojnë fjalë kyçe, fraza apo korrelacione të dyshimta. Të gjitha këto kanë qenë në funksion për disa kohë – dhe vështirë se janë unike për Rusinë – por raportet sugjerojnë se rrjeti është vënë në përdorim të gjerë gjatë Kupës së Botës.
Natyrisht, asnjëra nga këto nuk mund të garantojë siguri, qoftë nga një sulmues terrorist i vendosur, ose siç e dëshmoi incidenti me taksistin, fati i keq. Sidoqoftë, kjo tregon se sa serioz është Kremlini për të bërë gjithçka që mundet, për të siguruar që turneu të shkojë pa probleme.
Por ky nivel i jashtëzakonshëm i sigurisë, nuk mund të mbajë gjatë. Tashmë, qytete dhe rajone të cilat janë zbrazur nga policia për të siguruar turneun, kanë shprehur shqetësim rreth normave të krimit.
Ngjashëm, FSB dhe agjencitë e tjera të sigurisë po punojnë maksimalisht, dhe s’mund të mbajnë gjithmonë të njëjtin ritëm. Sapo të përfundojë Kupa e Botës, mund të presim të shohim një ulje të fushatës së masave. Megjithatë për të gjithë, do të ketë një trashëgimi të përzier për Rusinë.
Shpenzimet shtesë për zbatimin e ligjit dhe masat e sigurisë urbane, do të jenë veçanërisht të dobishme për qytetet e vendit, siç janë Rostov, Volgograd dhe Ekaterinburg, të cilat kanë nevojë për ndonjë ndihmë.
Megjithatë, nëse fushata ndërhyrëse e “bisedave profilaktike”, izolimi lokal dhe kërcënimet jozyrtare konsiderohen gjithashtu të suksesshme, do të ketë një tundim për përdorimin e shpeshtë të tyre. Rusia mund të fitojë një reputacion më të mirë jashtë vendit, ndërsa do të humbasë edhe më shumë nga liritë e saj në shtëpi.
Shënim: Mark Galeotti, është bashkëpunëtor në Institutin e Marrëdhënieve Ndërkombëtare në Pragë, dhe autor i librit “Super mafia e Rusisë”.
PËRSHTATI TIRANA TODAY
