“Lugina e Preshevës”, është një nga pikat më të nxehta ku ende krijon konflikt mes serbëve dhe shqiptareve. Një fakt të tillë e konfirmon edhe Rexhep Llokmani, i cili thotë se ka luftuar me armë në dorë për shkëputjen e saj nga Serbia.
“Serbët kanë qenë kundër nesh sot e 100-vjet më parë. Nën sundimin e tyre, asgjë nuk do të përmirësohet për ne”, është shprehur ai për median gjermane “Der Spiegel”.
Pronari 44-vjeçar i një supermarketi jeton në Preshevë, një qytet në skajin jugperëndimor të Serbisë. Lugina e Preshevës ka 30,000 banorë dhe kufizohet me Kosovën dhe Maqedoninë. 95% e popullsisë në Luginën e Preshevës është shqiptare.
Ka shumë pak prej tyre që nuk duan të shkëputen nga Serbia dhe të bashkohen me Kosovën. Shqiptarët përfaqësojnë deri më tani shumicën e popullsisë.
Për gati tre dekada, Lugina e Preshevës ka marrë vëmendjen e ndërkombëtarëve. Në një referendum jozyrtar në vitin 1992, 95% e shqiptarëve kërkuan bashkim me Kosovën. Pas përfundimit të Luftës së Kosovës, trupat guerile të armatosura zbarkuan në Luginën e Preshevës dhe ushtria serbe i mundi.
Kohët e fundit, Presidenti serb Aleksandar Vuçiç dhe homologu i tij kosovar Hashim Thaçi, po flasin për idenë e “korrigjimit të kufijve”.
Lufta e armatosur?
Aktualisht, Llokman bën një jetë të qetë në Preshevë. Si ai edhe shqiptarët e zonës, thonë se e kanë toleruar shumë Serbinë: ” 95 % e popullsisë është shqiptare, por në polici dhe në zyrën postare pothuajse vetëm serbët punojnë”.
Ai flet për kohën e luftës së Kosovë dhe atëherë ai ishte një shofer profesionist. Policia speciale serbe e kishte ndaluar vazhdimisht. Një herë i kishte marrë makinën, e kishin quajtur terrorist dhe shpeshherë e kishin rrahur. Të gjitha këto poshtërime ai nuk i ka harruar. “Nuk ka asnjë shpresë që ne që të ndihemi këtu si në shtëpi”, është shprehur Llokmani.
Në pamje të parë, Presheva është një qytet plot me kafene, shumë dyqane, shtëpi të reja të mëdha, depot të shumta të materialeve të ndërtimit etj. Mbishkrimet nëpër institucione janë dygjuhësore, ndrësa në dyqanet private shkruhet kryesisht në gjuhën shqipe. Një vend ku shqiptarët nuk duken si të shtypur.
“Siç thashë: kjo është përshtypja sipërfaqësore. Në të vërtetë, shteti serb ka lënë pas dore gjithë Luginën e Preshevës, infrastruktura është e mjerueshme. Në Preshevë nuk funksionin asgjë. Edhe ujin e kemi me orare. Zyrtarisht, gjysma e popullsisë është e papunë, shumë jetojnë nga paratë që u dërgojnë të afërmit që punojnë në Gjermani apo Zvicër.
Edhe shtëpitë e reja i kanë ndërtuar emigrantët. Ata duan të kthen këtu kur të dalin në pension. Dhe shumë nga makinat e shtrenjta mbajnë targa të Gjermanisë ose të Zvicrës’, tha ia./Përshtati: Tirana Today/
