12 Nëntor 1954 – Në SHBA mbyllet Ellis Island
Ellis Island, porta drejt hyrjes së emigrantëve në Amerikë, mbyll dyert pas përpunimit të më shumë se 12 milionë emigrantëve, që nga hapja e tij më 1892. Sot, rreth 40 përqind e të gjithë amerikanëve, mund të gjurmojnë rrënjët e tyre përmes Ellis Island në Nju Jork, që e ka marrë këtë emër nga tregtari Samuel Ellis, i cili e kishte tokën në pronësi në vitet 1770.
Më 2 janar 1892, 15 vjeçarja Annie Moore nga Irlanda, u bë personi i parë që kalonte nëpër ishullin e porsa hapur Ellis, të cilin presidenti Benjamin Harrison e caktoi si qendrën e parë federale të emigracionit në Amerikë në vitin 1890. Vetëm 2 përqind e të gjithë emigrantëve,
iu mohua hyrja në SHBA.
Fluksi në Ellis Island, mbërriti arriti kulmin ndërmjet viteve 1892-1924, gjatë së cilës ishulli i vogël u zgjerua në mënyrë artificiale, dhe u ngritën godina shtesë për të trajtuar fluksin masiv të emigrantëve. Gjatë vitit më të ngarkuar të punës, më 1907, mbi 1 milionë njerëz u përpunuan në Ellis Island. Me hyrjen e SHBA-së në Luftën e Parë Botërore, emigracioni ra ndjeshëm, dhe Ellis Island u përdor si qendër e ndalimit për armiqtë e dyshuar.
Pas luftës, Kongresi miratoi ligjin e kuotave dhe Aktin e Emigracionit të vitit 1924, i cili reduktoi ndjeshëm numrin e të huajve që lejoheshin në vend, dhe gjithashtu u mundësoi emigrantëve të aplikonin për vizë në konsullatat amerikane jashtë vendit. Pas vitit 1924, Ellis Island kaloi nga një qendër përpunimi në një qendër ndalimi dhe dëbimi për emigrantët e paligjshëm, dhe deri në një spital për ushtarët e plagosur gjatë Luftës së Dytë Botërore, apo edhe një qendër trajnimi për Rojet Bregdetare.
Në nëntor 1954, u lirua i burgosuri i fundit, një tregtar norvegjez, dhe Ellis Island zyrtarisht u mbyll. Në vitin 1984, Ellis Island iu nënshtrua një rikontruksioni, që kushtoi plot 160 milionë dollarë. Në shtator 1990, Muzeu i Emigracionit në Ellis Island u hap për publikun, dhe sot vizitohet nga pothuajse 2 milionë njerëz çdo vit.
12 Nëntor 1969 – Gazetari investigativ Seymour Hersh, bën publike masakrën e My Lai në Vietnam, duke revoltuar mbarë opinonin amerikan
Raportet e para, flisnin për vrasjen e “128 vietkongëve dhe 22 civilëve”, në një fshat pranë një fronti luftimesh. Gjenerali William C. Westmoreland, përgëzoi njësinë e marinsave për “punën e jashtëzakonshme”. Hetimet fillestare mbi operacionin në My Lai, u ndërmorën nga oficeri i brigadës së XI-të të këmbësorisë, koloneli Henderson, që intervistoi disa ushtarë të përfshirë në incident.
Gjashtë muaj më vonë, Tom Glen, një ushtar 21-vjeçar i shkroi një letër gjeneralit Creighton Abrams, komandantit të përgjithshëm të forcave amerikane në Vietnam, duke e akuzuar divizionin e tij (por edhe dhe njësitë e tjera ushtarake amerikane) për brutalitetin e përhapur kundër civilëve vietnamezë. Gazetari i pavarur investigativ, Seymour Hersh, e publikoi historinë e vërtetë më 12 nëntor 1969, dhe revistën revistat “Time”, “Life” dhe “Newsweek” e mbuluan të gjithë historinë, të shoqëruar me fotot e fëmijëve, grave dhe burrave civilë, të masakruar në My Lai.
Togeri William Calley, u dënua me burgim të përjetshëm me akuzën e vrasjes, për rolin e tij në masakrën e My Lai. Calley, urdhëroi një kompani ushtarësh të qëllonin të gjithë njerëzit që ndodheshin në fshat. Pas apelimit, dënimi i tij u ul, ndërsa doli nga burgu në vitin 1974. Më vonë, Calley gjeti punë në biznesin e sigurimeve.
12 Nëntor 1948 – Në Japoni jepen dënimet për kriminelët e luftës
Një gjykatë ndërkombëtare e krimeve të luftës në Tokio, dënon me vdekje 7 ushtarakë dhe qeveritarë të lartë japonezë, duke përfshirë gjeneralin Hideki Tojo, i cili shërbeu si kryeministër i Japonisë në vitet 1941-1944. Ndryshe nga gjyqi i Nurembergut i kriminelëve gjermanë të luftës, ku pati 4 kryeprokurorë që përfaqësonin Britaninë e Madhe, Francën, Shtetet e Bashkuara dhe BRSS, në gjyqin e Tokios merrte pjesë vetëm një prokuror i lartë – amerikani Joseph B. Keenan, ish-ndihmës i Prokurorit të Përgjithshëm të SHBA-së.
Sidoqoftë, vende të tjera, veçanërisht Kina, kontribuan tek procedurat, ndërsa seancat u drejtuan nga gjyqtari australian Ëilliam Flood Webb. Përveç gjyqit të Tokios, gjykatat e ndryshme jashtë Japonisë, gjykuan rreth 5.000 japonezë të pandehur për krime lufte, prej të cilëve më shumë se 900 u ekzekutuan me vdekje.
12 Nëntor 1938 – Udhëheqësi nazist, Herman Goering, propozon një plan për ta shndërruar ishullin e Madagaskarit në Afrikë, në atdhe të miliona hebrenjve evropianë, para se nazistët të vendosnin t’i mbysnin në dhomat e gazit të ngritura në kampet e përqëndrimit. Megjithatë kjo nuk qe një ide e re. Që më 1885, ishte Paul de Lagarde, ai që sugjeroi i pari diçka të tillë. Ndërkohë në vitet 1926- 1927, Polonia dhe Japonia, shqyrtuan secila mundësinë e përdorimit Madagaskarit për zgjidhjen e problemit të tyre të mbipopullimit.
12 Nëntor 1912 – Trupat e ngrirë të eksploratorit anglez Robert Skot dhe ndihmësve të tij, gjenden në Ross Ice Shelf në Antarktidë.
12 Nëntor 1920 – Italia dhe Mbretëria e Serbëve, Kroatëve dhe Sllovenëve, nënshkruajnë Traktatin e Rapalos, për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve mbi disa territore në bregdetin ish-austriak, në brigjet e sipërme të Adriatikut dhe Dalmaci.
12 Nëntor 1927 – Josif Stalin, merr kontrollin e plotë të Bashkimit Sovjetik, kur Leon Trocki përjashtohet nga Partia Komuniste.
12 Nëntor 1982 – Në Poloni, Lech Walesa, udhëheqësi i lëvizjes Solidarnost, lirohet pas 11 muajsh burgimi.
12 Nëntor 1982 – Yuri Andropov, bëhet Sekretari i Përgjithshëm i Partisë Komuniste në Bashkimin Sovjetik, duke pasuar në këtë detyrë Leonid Brezhnev.
12 Nëntor 1996 – Një avikon saudit pasagjerësh dhe një avion mallrash nga Kazakistani, përplasen në ajër pranë aeroportit të Nju Delhit në Indi, duke shkaktuar vdekjen e 349 personave.
12 Nëntor 1999 – Një tërmet i forte, me një intesitet prej 7.2 ballë të shkallës Rihter, godet Turqinë veriperëndimore, duke shkaktuar vdekjen e 845 njerëzve, dhe plagosur më shumë se 5.000 të tjerë.
12 Nëntor 2001 – Forcat talebane braktisin kryeqytetin afgan Kabul, përpara hyrjes së trupave afgane dhe amerikane të Aleancës Veriore.
12 Nëntor 2011 – Një shpërthim në bazën raketore iraniane “Shahid Modarres”, shkakton vdekjen e 17 anëtarëve të Gardës Revolucionare, përfshirë Hassan Tehrani Moghaddam, një nga figurat kryesore të programit raketor të Iranit.
Përshtati për Tirana Today, Alket Goce
