Më 31 maj të këtij viti, Parlamenti i Prishtinës votoi në favor të bashkimit doganor mes Kosovës dhe Shqipërisë. Megjithatë, sidomos në Serbi, tani ekziston frika se kjo mund të çojë në krijimin e “Shqipërisë e Madhe”. Ndërmjet Kosovës dhe Shqipërisë, tarifat e roamingut për telefonimin duhet të hiqen dhe një bashkim doganor po konsiderohet i mundshëm.
Në Serbi, heqja e kontrolleve kufitare interpretohet si një përpjekje për të krijuar “Shqipërinë e Madhe”. Në fakt, kryeministri shqiptar Edi Rama njoftoi shumë muaj më parë se do të lehtësonte regjimin kufitar midis Shqipërisë dhe Kosovës. Në një intervistë për “Der Standard”, në Vjenë në vjeshtën e vitit 2017, ai tha se kontrollet kufitare duhet të jenë të njëjta si në mes Austrisë dhe Zvicrës. “Tani ka shumë kontrolle dhe ne duam vetëm një menaxhim të kufijve, por jo pa kontrolle”. Sipas mediave kosovare, vendimi duhet të hyjë në fuqi më 1 janar 2019.
Në kufirin midis Malit të Zi dhe Shqipërisë, zyrtarët e vendeve fqinje kanë punuar shumë ngushtë për shumë vite. Shqipëria ishte e gatshme për të prezantuar të njëjtin menaxhim kufitar me Maqedoninë, Malin e Zi dhe Greqinë, tha Rama në atë kohë. “Ne jemi të gatshëm ta bëjmë këtë me të gjithë, por në rastin e Kosovës ne duhet ta bëjmë këtë sepse shumica e njerëzve vijnë këtu po vuajnë në kufi” tha Rama. Ajo do të lehtësojë jo vetëm njerëzit, por edhe mallrat dhe e gjithashtu është pjesë e një plan veprimit, i cili është hartuar me komisionerin e zgjerimit të BE-së Johannes Hahn.
Insistimi për menaxhimin e kufijve nuk është rastësi. Një marrëveshje e planifikuar midis Serbisë dhe Kosovës do të finalizohet vitin e ardhshëm. Kjo duhet të çojë në një lloj njohje indirekte të Kosovës nga Serbia. Kufiri mes Serbisë dhe veriut të Kosovës, i cili është kryesisht i populluar nga serbët, mund të bëhet shumë i depërtueshëm, ngjashëm me kufirin midis Kosovës dhe Shqipërisë. Ajo që duket si një zgjidhje pragmatike, megjithatë thekson përkatësinë etnike dhe jo integritetin territorial.
Edi Rama ka luajtur shpesh “kartën etnike” në lidhje me Kosovën. Gjatë vizitës së tij në Prishtinë, me rastin e përvjetorit të pavarësisë në shkurt, ai sugjeroi se Shqipëria dhe Kosova mund të ketë një president të përbashkët, si një shenjë e unitetit kombëtar dhe të një politike të përbashkët të sigurisë kombëtare. Komentet e tilla nga Rama ngrenë frikë se mund të krijohet “Shqipëria e Madhe”. Rama emëroi gjithashtu katër zëvendësministra me origjinë nga Kosova, ndoshta për të theksuar rëndësinë e tij rajonale.
Kohët e fundit, presidenti kosovar Hashim Thaçi ka folur për “korrigjimin e kufijve”. Thaçi tha se dialogu duhet të jetë edhe për bashkimin me Luginën Preshevës në Serbinë jugore. Shumë qytetarë shqiptarë jetojnë në luginën e Preshevës. Deklarata e Thaçit, u interpretua se ai ishte në favor të ndarjes së Kosovës apo të shkëmbimit të tokës. Shkëmbimi i tokës do të thotë se Lugina e Preshevës shkon në Kosovë dhe veriun i Kosovës në Serbi. Ideja e shkëmbimit përfaqësohet kryesisht nga ministri i jashtëm serb i Serbisë, Ivica Daçiç, por ai nuk do që të lëshojë Luginën e Preshevës. Është e mundur që Thaçi të përmendë Luginën e Preshevës për të hedhur poshtë argumentet kundër ndarjes së Kosovës që ai e hedh poshtë.
Ndarja e Kosovës është joreale
Diplomatët e BE-së që njihen me rajonin janë shqetësuar për disa muaj se Përfaqësuesja e lartë e BE-së Frederica Mogherini, nuk ka përcaktuar ende vijën e kuqe. Kjo situatë hap spekulime dhe është e rrezikshme, veçanërisht për integritetin shtetëror të Bosnje-Hercegovinës. Deklarata e ambasadorit të SHBA-së në Kosovë, Greg Delaëie, i cili tha se Kosova do të pajtohet me një marrëveshje, pavarësisht marrëveshjes përfundimtare me Serbinë, gjithashtu shkaktoi shqetësim.
Qeveria gjermane dhe Komisioni i BE-së dhe vendet e tjera të BE-së si Sllovenia, të cilat janë të përgatitur mirë, janë rreptësishtë kundër ndarjes së Kosovës. Ata e konsiderojnë si jo reale dhe të realizueshme. Kjo do të kundërshtonte jo vetëm kushtetutën kosovare, por edhe të gjitha përpjekjet politike të Perëndimit gjatë 25 viteve të fundit, për mos organizim të shtetit të Ballkanit përgjatë vijave etnike.
Para raundit të ardhshëm të bisedimeve midis Serbisë dhe Kosovës, tensionet në veri të Kosovës tani po rriten. Apostulli ortodoks Sava Janji nga manastiri i Deçanit kohët e fundit bëri një paralajmërim kundër dhunës. NATO në Kosovë e bëri të qartë se do të ndërhynte në raste dhune.
Burimi: badische-zeitung.de
Përshtati: Tirana Today
