10 Tetor 1970 – Në Kanada rrëmbehet dhe vritet ministri i Punës dhe Emigracionit
Ministri i Punës dhe Emigracionit në rajonin autonom të Kebekut në Kanada, Pierre Laporte, u rrëmbye nga shtëpia e tij në Montreal nga dy burra të armatosur. Rrëmbyesit ishin anëtarë të Frontit për Çlirimin e Kebekut (FLQ), qëllimi i të cilit qe pavarësia e ish-kolonisë franceze nga Kanadaja.
Në të njëjtën kohë, militantët separatistë po mbanin peng diplomatin britanik James Cross, të rrëmbyer një javë më herët. Ky akt u ndërmorr pasi qeveria e Kebekut, kundërshtoi kërkesat e separatistëve për lirimin e 23 të dënuarve politikë, dhe pagesën e një shpërblese prej 208.000 paundësh.
Duke besuar se situata do të dilte jashtë kontrollit, qeveria e Kebekut i kërkoi qeverisë federale dërgimin e trupave në provincën franko-kanadeze, për të ndihmuar në ruajtjen e rendit. Kryeministri Pierre Trudeau, u përgjigj duke shpallur Aktin e Fuqisë së Luftës, sipas të cilit FLQ dilte jashtë ligjit, disa liri civile u pezulluan dhe mijëra trupa u dërguan në Montreal.
Në një seri sulmesh policore, më shumë se 400 separatistë të Kebekut u arrestuan dhe mbyllën në paraburgim, duke u mbajtur pa ndonjë akuzë konkrete. Më 18 tetor, trupi i pajetë i Pierre Laporte u gjet në bagazhin e një makine pranë aeroportit Saint-Hubert.
Banesa ku mbahej peng Cross u zbulua në fundin e nëntorit. Pas një rrethimi të tensionuar, rrëmbyesit ranë dakord të lironin diplomatin britanik, në këmbim të largimit të sigurtë drejt Kubës për veten dhe familjet e tyre. Cross u lirua më 4 dhjetor, pasi grupi separatist mbërriti në Kubë. Rrëmbyesit e Laporte u arrestuan më pas, dhe u dënuan për rrëmbim dhe vrasje.
10 Tetor 680 – Zhvillohet Beteja e përgjakshme e Qerbelasë
Beteja e Qeberlasë u zhvillua më 10 tetor të vitit 61 sipas kalendarit islamik (10 Tetor 680) në Qerbela, në Irakun e sotëm. Në njërën anë ishin mbështetësit dhe të afërmit e nipit të profetit Muhamed, grupi i Hysen inb Aliut, dhe në anën tjetër një fraksion ushtarak nga forcat e Yazidit I, Kalifit Umajad. Grupi i Aliut përbëhej nga anëtarë të shquar të të afërmve të Muhamedit, rreth 128, nga të cilët disa qenë të moshuar (mbi 90 vjeçarë) ose të rinj (foshnje 6 muajshe).
Shkaku i përplasjes ishte këmbëngulja e Jazidit, që Hyseini ta pranonte atë si sundimtarin e drejtë dhe të padiskutueshëm. Ky Hyseni refuzoi, ai dhe pasuesit e tij u vranë nga forcat e Yazidit gjatë betejës 1 ditore në Qerbela. Beteja e Hysen ibn Aliut, përkujtohet çdo vit gjatë një periudhe 10-ditore nga shiitët, duke kulmuar në ditën e tij të dhjetë, Ditën e Ashures.
10 Tetor 1973 –Zv.presidenti amerikan Spiro Agnew jep dorëheqjen
Më pak se një vit përpara dorëheqjes së Richard Nixon si president i Shteteve të Bashkuara, Spiro Agnew u bë zv.presidenti i parë i SHBA-së që dha dorëheqjen i turpëruar. Ai nuk iu përgjigj asnjë pyetje mbi akuzat për evazionit fiskal të të ardhurave federale, në shkëmbim të rënies së akuzave për korrupsion politik. Më pas, ai u gjobit me 10.000 dollarë, dhe u dënua 3 vjet me burg me kusht, vendim i anuluar më pas nga gjykata e apelit në Merilend. Nixon zgjodhi si pasues kongresmenin e Miçiganit, Gerald Ford.
10 Tetor 732 – Frankët mposhtin një ushtri të madhe maorësh në Betejën e Tours
Në Betejën e Tours, pranë Poitiers në Francë, udhëheqësi frank Kart Marteli, mposhti një ushtri të madhe të maorëve spanjollë, duke ndaluar përparimin e myslimanëve në Evropën Perëndimore. Abd-ar-Rahman, guvernatori mysliman i Kordobës, u vra gjatë luftimeve, dhe maorët u tërhoqën nga Gaul. Fitorja në Tours siguroi vazhdimësinë e dinastisë në pushtet të familjes Martel, Karolingianët. Djali i tij Pepini, u bë mbret i parë karoling i Frankëve, dhe nipi i tij, Karli i Madh, formoi një perandori të madhe që u shtri në të gjithë Evropën.
10 Tetor 1944 – Tetëqind fëmijë vriten në dhomat e gazit në Aushvic
Tetëqind fëmijë ciganë, shfarosen në dhomat e gazit, pak ditë pas një kryengritje nga ana e të burgosurve, që u shtyp me ekzekutimin e të gjithë të arratisurve. Duke u konsideruar “bartës sëmundjesh” dhe “elementë jo të besueshëm që nuk mund të vihen të kryejnë punë të dobishme”, ata u shfarosën bashkë me hebrenjtë e Europës që në vitet e hershme të luftës.
Përafërsisht 1.5 milions ciganë u vranë nga nazistët.
Në vitin 1950, teksa romët u përpoqën të fitonin kompensim financiar për vuajtjet e tyre, si viktimat e tjera të Holokaustit, qeveria gjermane ia mohoi ato, duke thënë:”Ciganët janë persekutuar nga nazistët jo për ndonjë arsye racore, por për shkak të rekordeve asociale dhe kriminale të tyre”
10 Tetor 1951- Presidenti amerikan Truman, nënshkruan Aktin e Sigurisë së Ndërsjellë
Me këtë akt, SHBA-ja njoftonte botën dhe fuqitë komuniste në veçanti, se ajo ishte e përgatitur t’u ofronte ndihmë ushtarake “popujve të lirë”. Nënshkrimi i këtij akti, erdhi pasi Bashkimi Sovjetik shpërtheu armën e dytë bërthamore gjatë një prove më 3 tetor 1951.
10 Tetor 1964 – Nisin Lojërat Olimpike të Tokios në Japoni. Yoshinori Sakai, i lindur në Hiroshima më 6 gusht 1945, ditën kur bomba atomike shkatërroi qytetin, u zgjodh si mbajtësi i pishtarit olimpik. Olimpiada e Tokios ishte e para kur u përdorën satelitët – “Syncom 3” në Shtetet e Bashkuara dhe “Relay 1” në Evropë – për transmetimin e drejtpërdrejtë të lojërave.
10 Tetor 1980 – Dy tërmete goditën qytetin verior algjerian të El-Asnamit, duke shkaktuar të paktën 20.000 të vdekur dhe dhjetëra mijëra të plagosur.
10 Tetor 1733 – Franca i shpall luftë Austrisë për çështjen e trashëgimisë së territoreve polake.
10 Tetor 1789 – Në Versajë të Francës, Joseph Guillotin, thotë se mënyra më humaniste e ekzekutimit të një dënimi me vdekje, është prerja e kokës me një goditje të vetme të një tehu të mprehtë thike.
10 Tetor 1911 – Një shpërthim bombe, dhe zbulimi i selisë së revolucionarëve në Hankou, fillon revolucionin në Kinë. Lëvizja revolucionare përhapet me shpejtësi, përmes Kinës perëndimore dhe jugore, duke detyruar abdikimin e perandorit të fundit 6-vjeçar të dinastisë Ching, Henry Pu-Yi.
10 Tetor 1941 – Trupat sovjetike ndalin përparimin e gjermanëve drejt Moskës.
10 Tetor 1953 – Nënshkruhet Traktati i Mbrojtjes së Ndërsjellë midis SHBA dhe Koresë së Jugut.
Përshtati për Tirana Today, Alket Goce
