Shqipëria komuniste, mburrej se ishte vendi i parë ateist në botë. Të gjitha fetë qenë të ndaluara. Me lirinë e re të besimit pas rrëzimit të diktaturës, vendi i vogël u mbizotërua prej tyre. Tashmë Shqipëria ka një problem me islamin radikal…
Gratë e mbuluara me rroba nuk mund të shihen shpesh rrugëve të Tiranës, pasi shumica e shqiptarëve vishen si në Perëndim. 57 për qind janë myslimanë, 2 për qind i përkasin sektit Bektashi, 17 për qind janë ortodoksë dhe të krishterë katolikë. Shtëpitë e vogla të Zotit, me minaret e tyre modeste, ndodhen mes kryeqytetit shqiptar.
E ashtuquajtura Xhamia Erdogan, është një shembull kuptimplotë i saj. Dy nga katër minaret e saj, tashmë kanë përfunduar. Xhamia Erdogan, po ndërtohet me paratë e qeverisë turke, prandaj ky emër do t’u ofrohet 4.000 besimtarëve verën e ardhshme.
“Para komunizmit në Shqipëri ka pasur 1 mijë xhami, të gjitha u shkatërruan. Tirana dikur kishte 80.000 banorë dhe 30 xhami, sot ka 800.000 banorë, dhe vetëm 10 xhami të vogla. Prandaj kjo xhami e re, është domosdoshmëri dhe jo thjesht një status-simbol”.
Gazmend Aga nga Komuniteti Mysliman Shqiptar, ka një fushëpamje të mirë nga zyra e tij të vendit ku po ndërtohet xhamia e re. 35-vjeçari, i veshur me një këmishë të bardhë me jakë të hapur, dhe me fytyrën e tij të rruar, të kujton më shumë një bankier apo një zyrtar shtetëror sesa një imam. Pas diktaturës komuniste, të gjitha bashkësitë fetare u lejuan në vitin 1992 të praktikonin sërish besimin e tyre, por secila duhej të rivendoste ndikimin e vet.
“Feja në Shqipëri u ndalua”
Një vendim që Agron Sojati, e cilëson jashtëzakonisht të diskutueshëm. Sojati është komisioneri i luftës kundër terrorizmit në Kryeministri, një zyrë që u krijua vetëm 2 vjet më parë në Shqipëri. “Feja u shfuqizua, në Shqipëri u ndalua çdo fe, dhe jo vetëm feja myslimane. Besimi fetar u rilejua nga qeveria në vitin 1992, por drejtuesit iu dorëzuan vetvetes, nuk donin të keqkuptoheshin duke kontrolluar bashkësitë e tyre fetare, kontroll që kishte zgjatur në komunizëm për më shumë se 25 vjet, dhe ne e dimë që atje nuk ka ndonjë vakuum, ne i kemi lënë ata vetëm, por të tjerët jo”.
Agron Sojati, si koordinator kombëtar, po organizon luftën kundër ekstremizmit në Shqipëri. Fakti që Sojati e lidh menjëherë luftën kundër terrorizmit me Islamin, mund të konsiderohet me si një pranim i dështimit të shtetit sa i përket çështjeve fetare.
Dhe ky dështim është në disa aspekte. Për shembull, tek ndërtimi i xhamive. Komunitetet myslimane, nuk do të bënin atë që kanë bërë, pa miratime apo udhëzime qeveritare. Ata thjesht ndërtuan vetë pa fonde qeveritare, por të mire-financuar nga shtetet e pasura të Gjirit si Arabia Saudite, Katari, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Turqia.
I gjithë Ballkani Perëndimor, është duke u radikalizuar gjithnjë e më shumë
Paratë sollën ndikime islamike në Shqipëri, të cilat u nënvlerësuan për një kohë të gjatë, pasi në dekadat e të ashtuquajturit Komunizëm në Epokën e Gurit, vendi e humbi të gjithë kuptimin e rolit të fesë. “Tek ne nuk kishte asnjë lloj arsimimi fetar, ndaj shumë shqiptarë shkuan të studiojnë në Arabinë Saudite, Turqi, Siri, Jordani, Shtetet e Gjirit, drejtimet e ndryshme të Islamit”.
Tetë milionë myslimanë jetojnë në Shqipëri, Kosovë, Bosnje-Hercegovinë dhe Maqedoni. Gjithë Ballkani Perëndimor, po përndiqet nga një radikalizëm në rritje – duke përfshirë Shqipërinë, sikurse konstaton studiuesi i shkencave politike, Enri Hide.
“Rreth 600-900 luftëtarë të të ashtuquajturit Shtet Islamik në Siri dhe Irak, vijnë nga Ballkani Perëndimor, dhe tek ky numër përfshihen edhe anëtarët e familjes. Dhe 145 vetë vijnë nga Shqipëria me partnerët dhe fëmijët e tyre, 45-48 prej tyre janë rikthyer, 76 të tjerë gjenden ende atje me familje”.
Roland Islami, është një avokat i njohur penal në Shqipëri, i cili ka luksin të udhëtojë nëpër rrugët e Tiranës me një limuzinë të zezë të kushtueshme. Si avokat, ai ka përfaqësuar 9 të kthyerit nga Siria, ish-luftëtarë të të ashtuquajturit Shtet Islamik. Mes tyre janë dy imamë.
Bujar Hysa, është ai që quhet predikuesi i urrejtjes. “Bujar Hysa, është një person me një potencial të lartë kriminal. Ai nuk ngurroi të bënte deklarata të tilla si: “Udhëheqja e Shtetit Islamik do të vijë dhe ndërtojë një shtet të vërtetë në Shqipëri!”. Shqipëria s’mund të qëndrojë pasive, kur përhapet një mendim i tillë.
Rritje e fushëveprimit radikal në Shqipëri
Shqipëria ka një fushëveprim islamik, që po bëhet gjithnjë e më i madh, thotë Enri Hide. Ai ka studiuar radikalizmin në Shqipëri dhe Ballkan për vite me radhë.
“Ne kemi disa xhami në disa nga rrethe jashtë Tiranës, të cilat janë dukshëm nën ndikimin e njerëzve radikalë. Një nga pikat kryesore të kontaktit gjendet në Cërrik, një nga objektet e kultit me një radikalizëm në rritje në Shqipëri, ose në fshatin Rrëmenj, nga i cili u nisën 9 luftëtarë për të luftuar në krah të Shtetit Islamik. Por të rinjtë nuk radikalizohen vetëm në xhami, por edhe në godina të tjera që nuk përdoren për qëllime fetare”.
Komisioneri në luftën anti-terror në Kryeministri, Agron Sojati, sheh gjithashtu një nevojë urgjente për veprim në këtë aspekt. Radikalizmi është shpesh një përpjekje për t’i shpëtuar varfërisë, dhe mungesës së mundësive.
“Ai ndodh kryesisht për arsye ekonomike: 60 kilometra nga Tirana, jeton një komunitet i vogël i komuniteteve Sinti dhe Romë, ku vetëm 5 persona janë dërguar në Siri, pasi atyre u ishte premtuar se do të merrnin 1.500 euro në muaj. Të gjithë janë rikthyer”.
Tani ata duhet të mbahen nën vëzhgim. Por fatkeqësisht, askush nuk është i interesuar mbi gjendjen e tyre ekonomike, thotë Sojati, pasi këta njerëz kanë nevojë, mbi të gjitha, për një trajnim profesional, punë dhe një apartament ku të banojnë.
Përshtati për Tirana Today, Alket Goce
