Futbolli, loja e bukur. Shpesh, rivalitetet politike luhen edhe në fushën e blertë, si ndeshja mes Anglisë dhe Argjentinës në Kupën e Botës 1986, në Meksikë; ajo ishte shansi i Argjentinës për t’u hakmarrë ndaj humbjes që pësuan kundër britanikëve në Luftën për ishujt Falkland. Kur Irani dhe Shtetet e Bashkuara u përballën me njëri-tjetrin për herë të parë që nga Kriza e Pengjeve, në Kupën e Botës 1998, në Francë, ndeshja shkoi pa probleme.
Por, nuk ishte e njëjta gjë kur El Salvadori dhe Hondurasi u përballën në një seri prej 3 ndeshjesh kualifikuese. Hondurasi fitoi ndeshjen e parë (në Honduras). Pastaj El Salvadori e fitoi të dytën (në El Salvador). Kur El Salvadori fitoi ndeshjen e tretë në Meksikë, situata mori tatëpjetën.
El Salvadori ishte dhe është një nga vendet më të populluara të Amerikës Qendrore.
Sa për krahasim, Hondurasi kishte një popullsi 10 herë më të vogël. Deri në fund të viteve 1960, mbi 300.000 salvadorianë kishin jetuar dhe punuar (shpesh në mënyrë të paligjshme) në Honduras. Dilema e krijuar nga këta emigrantë, shumë prej të cilëve kishin punuar në toka dikur jo produktive, u adresua nëpërmjet një serie marrëveshjesh dypalëshe mes dy popujve amerikano-qendrorë. E fundit kishte skaduar pikërisht në vitin 1969.
Si për t’i përkeqësuar gjërat më tej, qeveria në Teguçigalpa, kryeqyteti i Hondurasit, nisi reformën e tokës që përjashtonte efektivisht salvadorianët nga e drejta e saj. Mijëra prej tyre u rikthyen sërish në El Salvador. Në atë moment, El Salvadori filloi të pretendojë tokat që më parë qenë zotëruar nga qytetarët e saj në Honduras.
Qe pikërisht kjo klimë, kur të dyja vendet u përballën në fushën e blertë të futbollit, për të përcaktuar se kush do të kualifikohej për Kupën e Botës 1970, në Meksikë. Ndeshja e parë u luajt në Teguçigalpa. Hondurasit u siguruan që ekipi i tyre kundërshtar të mos pushonte si duhet, duke shkaktuar sa më shumë zhurmë që të ishte e mundur jashtë hotelit ku ata ishin vendosur.
El Salvadori humbi. Menjëherë, media në San Salvador raportoi se një grua e re, ishte kaq e tronditur nga humbja, sa që kishte vrarë veten duke u qëlluar me armë në zemër. E përditshmja “El Nacional” shkruante: “Vajza e re nuk mund të duronte të shihte atdheun e saj të gjunjëzohej”. Funerali i saj u filmua nga televizionet, ndërsa në homazhe mori pjesë edhe vetë presidenti i vendit, që shoqëroi të ndjerën për në banesën e fundit.
Kur ekipi i Hondurasit zbarkoi në San Salvador për të luajtur ndeshjen e dytë, tensionet qenë në kulmin e tyre. Gjatë ndeshjes, e cila u fitua nga El Salvadori, flamuri honduras nuk u valëtit gjatë ceremonisë së fillimit të përballjes. Në vend të tij, zyrtarët salvadorianë vendosën një rreckë.
Për shkak të kërcënimeve nga aktet e dhunës, në ndeshjen e fundit (më e mira nga të treja), zyrtarët e FIFA-s vendosën që ndeshja e tretë të zhvillohej në Mexico City. Mbi 5 mijë policë meksikane, ia dolën të mbajnë nën kontroll të dyja tifozeritë. El Salvadori e fitoi ndeshjen. Disa orë më vonë, ai ndërpreu të gjitha marrëdhëniet diplomatike me fqinjin e tij verior.
Vetëm dy javë më vonë, forcat ajrore salvadoriane bombarduan Teguçigalpan. “Lufta e Futbollit” sigurisht që nuk u zhvillua thjesht për ndeshjen e futbollit. Por, përballjet sportive u përdorën si mjete shumë efektive propagandistike. Lufta zgjati 100 orë. Të bllokuara nga një embargo armësh, nga ana e SHBA-së, për blerje të tyre të drejtpërdrejta, të dyja palët u detyruan të blejnë pajisje të vjetëruara ushtarake nga Lufta e Dytë Botërore. Ajo qe lufta e fundit, që pa luftëtarët e armatosur me pistoleta të duelonin me njëri-tjetrin.
Deri kur Organizata e Shteteve Amerikane ndërmjetësoi një armëpushim, 1000-2000 persona kishin humbur jetën. Njëqind mijë të tjerë u zhvendosën. Një traktat paqeje formal nuk u nënshkrua deri në vitin 1980. Ndonëse lufta zgjati vetëm katër ditë, pasojat për El Salvadorin qenë të mëdha. Mijëra salvadorianë s’mundën të kthehen më në Honduras, duke rënduar më tej një ekonomi edhe ashtu të brishtë. Pakënaqësia në vend u rrit, dhe vetëm 10 vjet më vonë, vendi u zhyt në një luftë civile 12-vjeçare, që shkaktoi 75.000 të vdekur.
Përshtati për Tirana Today, Alket Goce
